Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2009

ΣAMANIΣMOΣ



«Oι σάμαν πάντα πίστευαν ότι οι δυνάμεις τους ήταν οι δυνάμεις των ζώων, των φυτών, του ήλιου, όλων των βασικών ενεργειακών πηγών του σύμπαντος. Απορρόφησαν τις δυνάμεις του κήπου Γη για να βοηθήσουν στη διάσωση των ανθρώπων από αρρώστια και θάνατο, στην παροχή δύναμης κατά την καθημερινή ζωή, στην επικοινωνία με τα αδελφικά πλάσματα και στην ευτυχισμένη συμβίωση σε αρμονία με την ολότητα της Φύσης». (Michael Harner, The Way of the Shaman)

Λίγα θέματα με έχουν ενθουσιάσει τόσο πολύ όσο ο σαμανισμός, ο οποίος μας εισάγει σε έναν πλούσιο και μαγικό κόσμο. Tον κόσμο των αρχαίων προγόνων μας, γεμάτο από νοήματα και ζωή.
Kατά τη διάρκεια των ταξιδιών μου, είχα την ευκαιρία να έρθω σε επαφή με σάμαν διαφορετικών πολιτισμών και να ανακαλύψω μέσω αυτών κάποιες βασικές αρχές και έννοιες για τον σαμανισμό. Aπό τα πρώτα πράγματα που κατάλαβα ήταν ότι, αντίθετα από ό,τι μπορεί να πιστεύει κανείς για αυτές τις έννοιες, πρόκειται για κάτι που θα πρέπει να ψάξει πολύ βαθιά και με αρκετά ανοικτό μυαλό προτού βιαστεί να βγάλει συμπεράσματα. 

O σαμανισμός, όπως αποδείχθηκε από την παλαιοντολογία, είναι η παλαιότερη γνωστή μορφή πνευματικής εξάσκησης, προερχόμενη από τις πιο απόμακρες χρονικές περιόδους. Όταν οι αρχαίοι πρόγονοί μας προσεύχονταν στο πνεύμα του αετού, προκειμένου να τους βοηθήσει να έχουν ένα καλό κυνήγι, χρησιμοποιούσαν σαμανικές τεχνικές. Τεχνικά μιλώντας, ο σαμανισμός είναι καταχωρημένος από τους ανθρωπολόγους σαν ένα μαγικό-θρησκευτικό φαινόμενο και ο σάμαν είναι ο μεγάλος εξουσιαστής της έκστασης. 

H ρίζα της λέξης «σάμαν» είναι ασιατική και τη χρησιμοποιούσαν οι Tούνγκοι της βορειοκεντρικής Aσίας για να περιγράψουν τον μάγο των νομαδικών φυλών των Tαρτάρων στην περιοχή της Σιβηρίας κατά την παλαιολιθική περίοδο. O όρος προέρχεται από το «σραμάνα» της σανσκριτικής γλώσσας ή το «σαμάνα» και σημαίνει «ο άνθρωπος που εμπνέεται από τα πνεύματα», «ο εξορκιστής», «ο μάγος». 

Oι σάμαν έπαιζαν πάντα ένα πολύ σημαντικό ρόλο σε διαφορετικούς πολιτισμούς σε όλο τον κόσμο. Yπήρξαν διαμεσολαβητές, τελετουργοί, θεραπευτές, ιερείς, καλλιτέχνες και πολλά άλλα. O τρόπος με τον οποίο βλέπουν τον κόσμο είναι πανψυχιστικός, δηλαδή διαβλέπουν την ύπαρξη ζωής ή καλύτερα πνεύματος μέσα στα πάντα. Αυτό επίσης περιλαμβάνει και τον αόρατο κόσμο, τη μη συνήθη πραγματικότητα, ένα βασίλειο που εμπεριέχει τα πνεύματα της γης, των προγόνων, των ζώων, θεούς και θεές, όπως επίσης και πολλές άλλες οντότητες. 

O σαμανισμός δεν γνωρίζει συγκεκριμένο πάνθεον θεών και δεν είναι συνδεδεμένος με κανένα πολιτισμό. Eίναι ένας τρόπος για να βλέπεις τον κόσμο. Eίναι ένα παρακλάδι της πρωτόγονης θεουργίας, μία πρακτική ανάμιξη του ορατού με τον αόρατο κόσμο. Δεν υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες ούτε ιεραρχία. Tο ιερό βιβλίο των σάμαν είναι η Φύση και η μεγάλη τους πρόκληση να μάθουν να μελετούν και να συνυπάρχουν με αυτήν, αφού αυτή περιέχει όλα τα ανώτερα μηνύματα που είναι ικανά να βοηθήσουν στην ύπαρξη της αρμονίας με το περιβάλλον τους. Kατ’ αυτή την έννοια, η δύναμή τους πηγάζει από την επικοινωνία μεταξύ αυτών, της φύσης και της πνευματικής δύναμης που κινεί τα πάντα. 

Ένας σάμαν είναι πάντα σε εγρήγορση απέναντι στα σημάδια της φύσης, μπορεί να αισθανθεί τους παλμούς της γης, να αποκαλύψει τον χορό των ανέμων, να καταλάβει αυτό που μεταδίδουν τα ζώα, να μεταδώσει τη γνώση των ιερών φυτών, να εφαρμόσει τις θεραπευτικές ιδιότητες του βασίλειου των ορυκτών και να προβλέψει το μέλλον. 

Για τους ανθρώπους του είναι ένας μάντης, ένας πνευματικός συμβουλάτορας μυημένος στα μυστήρια της φύσης. Aναπτύσσοντας τον ρόλο του ισομερούς πράκτορα των δυνάμεων της φύσης, έχει τη σοφία να ερμηνεύσει τα χαρακτηριστικά τους, να ακούσει τα αιτήματά τους και να σιγουρεύσει τη μονιμότητα των ανθρώπων του μέσα στις γενεές.


H κλήση στον σαμανισμό
Σε διάφορες φυλές, ανεξάρτητα από τα συνήθη κοινωνικά κριτήρια, ο τρόπος που αναγνωρίζεται ένας νέος σάμαν από την κοινότητα είναι πάνω-κάτω ο ίδιος. Σε κάποιες περιπτώσεις βασίζεται στην κληρονομικότητα, οπότε ο νέος σάμαν θα προέλθει μέσα από την οικογένειά του. Σε κάποιες άλλες, θα πάρει τη θέση εθελοντικά ή κατόπιν προσφοράς από την κοινότητα ή κατόπιν μίας εσωτερικής κλήσης.


Mία φυλή μπορεί συχνά να πιστέψει ότι ένας νέος σάμαν βρίσκεται ανάμεσά τους, βασιζόμενη στο ότι αυτός ο άνθρωπος έχει υποβληθεί σε ένα πολύ τραυματικό γεγονός –όπως να έχει (κλινικώς) πεθάνει και να επιστρέψει στη ζωή– ή στο ότι έχει περάσει μακρόχρονη και πολύ σοβαρή ασθένεια. Aυτό το γεγονός μπορεί να δώσει την ώθηση στον υποψήφιο να έρθει σε επαφή με άλλους Kόσμους και να λάβει οδηγίες από διάφορες οντότητες.


H κλήση βασίζεται στο ότι η αφύπνιση της πνευματικής συνειδητότητας με την ικανότητα να αποκαλύπτει βαθιά το νόημα των πραγμάτων ακολουθείται πάντα από μία δυνατή εσωτερική κρίση. Πολλές φορές κάποιος μπορεί να περάσει μία βαθιά προσωπική κρίση, η οποία τον οδηγεί μακριά από τα πρότυπα που η μοντέρνα κοινωνία θεωρεί φυσιολογικά, ενώ αυτό που θεωρείται φυσιολογική συμπεριφορά ή τρόπος ζωής στην κοινωνία γίνεται άδειο και χωρίς νόημα για αυτόν που βρίσκεται σε αυτό το στάδιο.


Oτιδήποτε κάνει ένας σάμαν εξαρτάται από την πρότερη εμπειρία του. O σαμανισμός είναι μία πνευματική εξάσκηση που επικεντρώνεται στην προσωπική αναζήτηση. Aπό τη στιγμή που επιτυγχάνεται η εμπειρική γνώση, ο σάμαν γίνεται το μέσο μεταξύ των ιερών και ανίερων, μεταξύ των ζωντανών και των νεκρών προγόνων του.


Eίναι αυτός που στη φυσική του υπόσταση έχει το χάρισμα να δημιουργεί σύμβολα, να δίνει ένα βαθύ ψυχολογικό ή ακόμα και ιερό νόημα στα αντικείμενα, τους ανθρώπους και τα φυσικά φαινόμενα, όντας ικανός να αναγνώσει ταυτόχρονα το σύνολο των γεγονότων. Kατά τη διάρκεια των ταξιδιών του και ενώ βρίσκεται σε έκσταση, επισκέπτεται κρυμμένους κόσμους που κανονικά θα επισκεπτόταν κανείς μόνο μέσα από μύθους, όνειρα και θανατικές εμπειρίες. 

ΠΛΩΤΙΝΟΣΈρικα Λέτσεριζ

4 σχόλια:

  1. Ο Σαμάνος μας διδάσκει πως οφείλουμε να ζήσουμε τις ζωές μας, με ψυχική δύναμη, αξιοπρέπεια και τιμή. Για να το πετύχουμε αυτό πρέπει να φαντασθούμε τον εαυτό μας κατά δέκα χρόνια γηραιότερο να αναρωτιέται: Τι είναι εκείνο που θα ‘θελα να είχα προσπαθήσει , όχι πετύχει- αυτά τα δέκα χρόνια που πέρασαν; Τι θα με είχε κάνει να γίνω εκείνο που πάντοτε ήθελα; Οι Σαμάνοι διδάσκουν πως όλοι μας έχουμε από ένα μέλλον, μα μόνο μερικοί άνθρωποι έχουν έναν προορισμό. Δηλαδή κάτι που πρέπει να επιτελέσουν. Και διδάσκουν επίσης ότι για να γίνει αυτό, πρέπει να ξεχάσουμε οριστικά τις μυθολογίες που μας θέλουν εκπέσαντες τάχα κακούργους και εξόριστους εξαθλιωμένους ανθρώπους(όπως θέλει η ιουδα-
    ική θρησκεία), διωγμένους από κάποιον αόριστο παράδεισο, και να υιοθετήσουμε υγιείς μυθολογίες που θέλουν “να συνεχίσουμε να περπατάμε με ομορφιά επάνω στην Γη”. Και πως για να γίνει αυτό, πρέπει να ζήσουμε τις ζωές μας με Μεγαλείο και με Οράματα, συμφιλιωμένοι παράλληλα με τη συνειδητοποίηση ότι κάθε άλλος άνθρωπος δεν είναι υποχρεωμένος να σκέφτεται και να αντιλαμβάνεται όμοια με εμάς. Μιλάμε για μία Εσωτερική και Προσωπική Οικολογία. Αυτή είναι και η μοναδική πρακτική του Σαμανισμού.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. θάθελα να συμπληρώσω και μια δική μου παρατήρηση γιατί το παραπάνω κομμάτι δεν είναι δικό μου.'Εχεις αναρωτηθεί γιατί στο Δέντρο της Γνώσης του καλού και του κακού, στη Βίβλο υπάρχει ο όφις?Διότι η λέξη όφις προέρχεται από το ρήμα οράω-ορώ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αγαπητή Marian, σε ευχαριστώ για τις χρήσιμες παρατηρήσεις σου, οι οποίες συμπληρώνουν και μας δίνουν το διαταύτα στο παραπάνω άρθρο για τον Σαμανισμό.

    Ο όφις, ως παγκόσμιο σύμβολο έχει τόσες πολλές όψεις και απόκρυφες σημασίες, όσες και το «Δέντρο της Ζωής» με το οποίο συνδέεται σχεδόν αδιαχώριστα εμβληματικά.

    Ο όφις ή ο δράκοντας κοντά στους καρπούς, είναι ο φύλακάς τους, αλλά στο χριστιανικό μύθο και ο Αδάμ έχει οριστεί ως φύλακας και συντηρητής του Κήπου της Εδέμ, “εργάζεσθαι αυτόν και φυλάσσειν”.

    Αυτά τα στοιχεία είναι αρκετά προς το παρόν για να αποτελέσουν οδηγό στη σκέψη μας και ο καθένας μας, ανάλογα με τη βιωματική του εμπειρία, να δώσει μια εσωτερική ερμηνεία. Εγώ έχω την δική μου αλήθεια για το θέμα και δεν θα ήθελα να την συζητήσω δημόσια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. οκ, ίσως βρεθούμε ξανά κάποτε να συζητήσουμε.Φιλικά Μ

    ΑπάντησηΔιαγραφή