ΟΜΗΡΟΥ... ΑΓΓΛΙΚΑ!

Η Ελληνική γλώσσα της Ομηρικής εποχής, αποτελεί τη βάση επάνω στην οποία στηρίχτηκαν πλήθος σύγχρονων γλωσσών. Ακόμα κι αν δεν υπήρχε καμία άλλη αναφορά, ακόμα κι αν δεν είχε διασωθεί κανένα προκατακλυσμιαίο μνημείο, θα αρκούσε η Ελληνική γλώσσα ως απόδειξη της ύπαρξης στο παρελθόν, μίας εποχής μεγάλου πολιτισμού.

Στη γλώσσα μας (;) είναι εμφυτευμένη όλη η γνώση που κατέκτησε διαχρονικά ο άνθρωπος, έως την παρούσα στιγμή. Κάθε ελληνική λέξη-όρος φέρει ένα βαρύ φορτίο νόησης, φορτίο που οι προγενέστεροι 'εξόδευσαν', για να κατακτήσουν γνωστικά τη συγκεκριμένη έννοια και να την 'βαπτίσουν' με το συγκεκριμένο όνομα-λέξη».

Παραδείγματα:

AFTER = Από το ομηρικό αυτάρ= μετά. Ο Όμηρος λέει: ''θα σας διηγηθώ τι έγινε αυτάρ''.
AMEN = λατινικά: amen. Το γνωστό αμήν προέρχεται από το αρχαιότατο ή μήν = αληθώς, (Ιλιάδα Ομήρου β291-301), ημέν. Η εξέλιξη του ημέν είναι το σημερινό αμέ!
BANK = λατινικά pango από το παγιώ, πήγνυμι. Οι τράπεζες πήραν την ονομασία τους από τα πρώτα 'τραπέζια' (πάγκους) της αγοράς.
BAR = λατινικά: barra από το μάρα = εργαλείο σιδηρουργού.
BOSS = από το πόσσις = ο αφέντης του σπιτιού.
BRAVO = λατινικό, από το βραβείο.
BROTHER = λατινικά frater από το φράτωρ.
CARE = από το καρέζω.
COLONIE: από το κολώνεια = αποικιακή πόλη.
DAY = Οι Κρητικοί έλεγαν την ημέρα 'δία'. Και: ευδιάθετος = είναι σε καλή μέρα.
DISASTER = από το δυσοίωνος + αστήρ
DOLLAR = από το τάλλαρον = καλάθι που χρησίμευε ως μονάδα μέτρησης στις ανταλλαγές. π.χ. «δώσε μου 5 τάλλαρα σιτάρι». Παράγωγο είναι το τάλληρο, αλλά και το τελλάρo!
DOUBLE = από το διπλούς - διπλός.
EXIST = λατινικά ex+sisto από το έξ+ίστημι= εξέχω, προέχω.
EXIT = από το έξιτε = εξέλθετε
EYES = από το φάεα = μάτια.
FATHER = από το πάτερ (πατήρ).
FLOWER = λατινικά flos από το φλόος.
FRAPPER = από το φραγκικό hrappan που προέρχεται από το (F)ραπίζω = κτυπώ (F= δίγαμμα).
GLAMOUR = λατινικό gramo ur από το γραμμάριο. Οι μάγοι παρασκεύαζαν τις συνταγές τους με συστατικά μετρημένα σε γραμμάρια και επειδή η όλη διαδικασία ήταν γοητευτική και με κύρος, το gramo ur -glamou r , πήρε την σημερινή έννοια.
HEART, CORE = από το κέαρ = καρδιά.
HUMOR = από το χυμόρ = χυμός (Στην ευβοϊκή διάλεκτο, όπως αναφέρεται και στον Κρατύλο του Πλάτωνος, το τελικό 'ς' προφέρεται ως 'ρ'. Π.χ. σκληρότηρ αντί σκληρότης).
I = από το εγώ ή ίω, όπως είναι στην βοιωτική διάλεκτο.
ILLUSION = από το λίζει = παίζει.
ΙS = από το είς.
KARAT = εκ του κεράτιον, (μικρό κέρας για τη στάθμιση βάρους).
KISS ME = εκ του κύσον με = φίλησέ με (...είπε ο Οδυσσέας στην Πηνελόπη).
LORD = εκ του λάρς. Οι Πελασγικές Ακροπόλεις ονομάζονταν Λάρισσες και ο διοικητής τους λάρς ή λαέρτης. Όπως: Λαέρτης - πατέρας του Οδυσσέα).
LOVE = λατινικό: love από το 'λάFω'. Το δίγαμμα (F) γίνεται 'αυ' και 'λάF ω ' σημαίνει ''θέλω πολύ''.
MARMELADE = λατινικά melimelum από το μελίμηλον = κυδώνι.
MATRIX = από το μήτρα.
MATURITY = λατινικά: maturus από το μαδαρός= υγρός.
MAXIMUM = λατινικά: maximum από το μέγιστος.
MAYONNAISE = από την πόλη Mayon, που πήρε το όνομά της από το Μάχων = ελληνικό όνομα και αδελφός του Αννίβα.
ME = από το με.
MEDICINE = λατινικά :medeor από το μέδομαι, μήδομαι = σκέπτομαι, πράττω επιδέξια. Και μέδω = φροντίζω, μεδέων = προστάτης.
MENACE = από το μήνις.
MENTOR = από το μέντωρ.
MINE = από το Μινώαι (= λιμάνια του Μίνωα, όπου γινόταν εμπόριο μεταλλευμάτων. «Κρητών λιμένες, Μίνωαι καλούμεναι». (Διοδ.Σικελ.Ε'84,2).
MINOR = λατινικά: minor από το μινύς = μικρός. Στα επίσημα γεύματα είχαν το μινύθες γραμμάτιον, ένα μικρό κείμενο στο οποίο αναγραφόταν τι περιελάμβανε το γεύμα. Παράγωγο το... menu!
MODEL = από το μήδος= σχέδιο (η ίδια ρίζα με τη μόδα (= moda ).
MOKE = από το μώκος = αυτός που χλευάζει.
MONEY = λατινικό: moneta από το μονία = μόνη επωνυμία της Θεάς Ήρας: Ηραμονία. Στο προαύλιο του ναού της Θεάς στη Ρώμη ήταν το νομισματοκοπείο και τα νομίσματα έφεραν την παράστασή της, (monetae).
MOTHER = από το μάτηρ, μήτηρ.
MOVE = από το ομηρικό αμείβου = κουνήσου!
MOW = από το αμάω = θερίζω.
NIGHT = από το νύχτα.
NO = λατινικό: non, ne εκ του εκ του νη: αρνητικό μόριο (''νέ τρώει, νέ πίνει''), ή ( νηπενθής = απενθής, νηνεμία = έλλειψη ανέμου.
PAUSE = από το παύση.
RESISTANCE = από το ρά + ίστημι.
RESTAURANT = από το ρά + ίσταμαι = έφαγα και στηλώθηκα.
RESTORATION = λατινικά restauro από το ρά+ίστημι, όπου το ρά δείχνει συνάρτηση, ακολουθία, π.χ. ρά-θυμος, και ίστημι = στήνομαι.
SERPENT = λατινικά serpo από το έρπω (ερπετό). H δασεία (') προφέρεται ως σ = σερπετό.
SEX = από το έξις. Η λέξη δασύνεται και η δασεία μετατρέπεται σε σίγμα και = s + έξις.
SIMPLE = από το απλούς (η λέξη δασύνεται).
SPACE = από το σπίζω = εκτείνω διαρκώς.
SPONSOR= από το σπένδω = προσφέρω ( σπονδή).
TRANSFER= από το τρύω (διαπερνώ) + φέρω. Transatlantic = διαπερνώ τον Ατλαντικό.
TURBO = από το τύρβη = κυκλική ταραχώδης κίνηση.
YES = από το γέ = βεβαίως.
WATER = από το Ύδωρ (νερό), με το δ να μετατρέπεται σε τ.


Εργασία βασισμένη σε μελέτη της ομογενούς καθηγήτριας Αναστασίας Γονέου, με τίτλο:
«Ελληνική Γλώσσα - τροφός όλων των γλωσσών», η Αναστασία Πηγή:
http://durabond.ca/gdouridas/glossa2.html

Επίκουρος - Διδασκαλία

Η κύρια επιδίωξη της διδασκαλίας του Επίκουρου είναι ο πρακτικός βίος. Επιδιώκεται η εξασφάλιση μιας ευδαίμονος ζωής, και κατά τους χρόνους της παρακμής του ελληνισμού, ο επικουρισμός είχε εξαπλωθεί ευρύτατα στα λαϊκά στρώματα. Η θρησκευτικότητα του Επίκουρου σημαίνει την προσπάθεια να ανέλθει η θνητή ανθρωπότητα στο επίπεδο της θεϊκής μακαριότητας. Ο στόχος του είναι η αναζήτηση της αταραξίας.

Ο Επίκουρος δεν αναμίχθηκε με την πολιτική, ο ίδιος δε αναφέρει ότι:

«Μερικοί θέλουν να γίνουν διάσημοι ή σεβαστοί, πιστεύοντας πως με αυτό τον τρόπο διασφαλίζονται απέναντι στους ανθρώπους, αν η ύπαρξή τους είναι πραγματικά ασφαλής, έχουν το αγαθό που αναζητά η φύση. Αν δεν είναι, δεν κατέχουν αυτό που λαχταρούσαν ακολουθώντας τις φυσιολογικές παρορμήσεις της φύσης. Πρέπει να απελευθερωθούμε από τη φυλακή των δημοσίων υποθέσεων και της πολιτικής».

Ζώντας κανείς ελεύθερα δεν αποκτά μεγάλα κέρδη, γιατί μια τέτοια απόκτηση δεν είναι εύκολη χωρίς να υποδουλωθεί στον όχλο, ή τους δυνάστες. Αλλά μια ζωή ελευθερίας έχει τα πάντα σε συνεχή αφθονία. Η ταραχή της ψυχής δεν μπορεί να καταπραϋνθεί ούτε η αληθινή χαρά δημιουργείται από την κατοχή πλούτου, ή από το θαυμασμό του πλήθους. Από αυτή τη συμπεριφορά του σοφού απορρέει η λατρεία της φιλίας.

Η επικούρεια φιλία είναι αυτοσκοπός. Δεν είναι απλώς ένα ενδιάμεσο στο μονοπάτι της σοφίας, αποτελεί από μόνη της σοφία. Η ηθική θεωρία του επίκουρου τοποθετείται στη βάση της ελληνικής σοφίας, η οποία παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε στάση υπομονής. Υπομονής εμπνεόμενης όχι από κατάθλιψη αλλά από σθένος. Ο σοφός υπομένει τα χτυπήματα της μοίρας αλλά αντιστέκεται και κρατιέται ακλόνητος. Μπορεί όμως να ακολουθήσει και ένα άλλο μονοπάτι με το να υιοθετήσει μια στάση αδιαφορίας. Μ’ αυτό τον τρόπο αποφεύγει να παραχωρήσει την παραμικρή εξουσία επάνω του, αρκεί να ξέρει επακριβώς την αξία των επιθυμιών του και να ικανοποιεί μονάχα εκείνες που αν παραμεληθούν, απειλούν την ίδια του την ύπαρξη.

Την πολυτέλεια την απολαμβάνουν καλύτερα οι άνθρωποι που δεν την έχουν τόσο ανάγκη, και τα φυσικά πράγματα όλα μπορεί εύκολα να τα αποκτήσει κανείς ενώ το περιττό το αποκτά δύσκολα. Μια σκέτη σούπα θα δώσει ίση ευχαρίστηση με ένα πολυτελές γεύμα, όταν θα έχει φύγει όλο το δυσάρεστο αίσθημα από την έλλειψη τροφής. Το ψωμί και το νερό δίνουν μεγαλύτερη ευχαρίστηση όταν προσφέρονται σε κάποιον που τα έχει ανάγκη.

«Η φωνή της σάρκας γυρεύει να μην πεινά, να μη διψά, να μην κρυώνει. Ο άνθρωπος που απολαμβάνει αυτή την κατάκτηση και ελπίζει να την απολαμβάνει και στο μέλλον, μπορεί να συναγωνιστεί σε ευτυχία τον ίδιο το Δία».

Ο Επικούρειος σοφός είναι απαλλαγμένος από το πάθος των τιμών και της δόξας, είναι αυτάρκης όσον αφορά τις ανάγκες του, ανέγγικτος από τα συνηθισμένα πάθη. Ο σοφός δεν αφήνεται να επηρεαστεί από τους φόβους που βασανίζουν την πλειονότητα των ανθρώπων, το φόβο των θεών, τον πόνο και το θάνατο. Αυτό είναι το πιο γνωστό κομμάτι της επικούρειας θεωρίας. Σύμφωνα με το τετραφάρμακο:

«Οι θεοί δεν είναι για να τους φοβάσαι. Δεν διατρέχεις κανένα κίνδυνο στο θάνατο. Είναι εύκολο να αποκτήσεις το καλό, είναι εύκολο να υπομείνεις το κακό με κουράγιο»

Ο Επίκουρος έγραψε τριάντα επτά βιβλία «περί φύσεως» και πολλά άλλα έργα σε παρόμοια θέματα. Οι επικούρειοι αντιμετωπίζονταν στην αρχαιότητα ως εχθροί της μάθησης, διότι πίστευαν ότι καμιά γνώση δεν προσφέρει στον άνθρωπο όσο η μάθηση της φύσης.

Ο Κικέρων μας πληροφορεί ότι ο Επίκουρος, όχι πως δεν ήταν τόσο μορφωμένος αλλά γιατί, σύμφωνα με την κρίση του, δεν μετράει κανένα είδος μάθησης που δεν συνεισφέρει στην τέχνη τού να ζει κανείς ευτυχισμένος. Με λίγα λόγια, η ευτυχία έγκειται στην ηρεμία του νου.

Οι πρωταρχικές προϋποθέσεις για την πνευματική γαλήνη είναι ο περιορισμός των επιθυμιών.

Η μελέτη της φύσης που απομακρύνει τις αιτίες του φόβου δεν έχει παρά μόνο «προοδευτική» αξία.

Σαν τέτοια, παρόλα αυτά, είναι απαραίτητη για την απόκτηση της ευτυχίας.

Κ. Γρηγοριάδης

Oι Αφρικανοί και ο πλούσιος κόσμος

Αφρική, το μέρος του κόσμου όπου οι καθώς πρέπει δυτικοί κυρίως άνθρωποι, σε μια συνεχή κρίση υποκρισίας δείχνουν από τη μια την φιλανθρωπία τους και από την άλλη την εκμεταλλεύονται βάναυσα.

Τις προάλλες παρακαθήμενος σε τραπέζι φιλανθρωπικού ομίλου, άκουσα με προσοχή την άποψη μίας σεβαστής κυρίας περί χρηματοδότησης με 1000 ευρω μιας γεώτρησης, προκειμένου να δημιουργηθεί πηγάδι φρέσκου νερού σε κάποια Αφρικανική χώρα. Στον αντίποδα παραθέτω απόσπασμα άρθρου του έγκριτου δημοσιογράφου Τάκη Καμπύλη, το οποίο καταδεικνύει την ωμή αλήθεια για την Αφρική και από το οποίο συνάγεται ότι η φιλανθρωπία (;) αυτού του είδους συντηρεί τον αέναο πόλεμο, καθόσον συμβάλλει καθοριστικά στην οικονομία του.

"Tα μπουλούκια των οπλαρχηγών της Αφρικής με την πρωτοφανή επίδειξη βίας, που οδηγεί σε ανθρωπιστικές κρίσεις, περίπου θεωρούνται ως αναπόφευκτο αποτέλεσμα της «εγγενούς αδυναμίας» των Aφρικανών να ενταχθούν στον σύγχρονο κόσμο παρά τα δισεκατομμύρια της διεθνούς βοήθειας.

Mετά τον «Oριενταλισμό» ήρθε η ώρα του «Aφρικανισμού», σύμφωνα με τον οποίο το χρώμα του δέρματος είναι συνώνυμο ενός «άλλου κόσμου» όπου η δήθεν διαχρονική αλήθεια των «σκληρών» κλιματικών και περιβαλλοντικών συνθηκών δίνει το «επιστημονικό» υπόβαθρο (εξήγηση) της «αναπόφευκτης» αφρικανικής δυστυχίας.

Tι κι αν ένας οικονομολόγος - νομπελίστας (ο Aμάρτια Σεν) απέδειξε πως ο λιμός στην υποσαχάρια Aφρική (π. χ. στα τέλη της δεκαετίας του ’70) ενέσκηψε ενώ η παραγωγή τροφίμων είχε σημειώσει μεγάλη άνοδο.

Tι κι αν ένας σημαντικός Αμερικανός ερευνητής (ο Jared Diamond) χρόνια τώρα συμπληρώνει τον Σεν δείχνοντας πως αυτό που ο Ινδός οικονομολόγος εντόπισε ως πολιτική αιτία της πείνας (τη μη «πρόσβαση στο δικαίωμα τροφής») οφείλεται στην επιβολή της δυτικής αλήθειας: H Δύση αντιλαμβάνεται τις ηπείρους με σύνορα που περικλείουν ομοιογενείς κοινωνίες - έθνη.

Αλλά στην Αφρική των 2.058 γλωσσών η επιβληθείσα εθνική ομοιογένεια «απλώς» ανέτρεψε τις συλλογικότητες και τις κοινωνικές σχέσεις.

Όπως έγραφε και ο Πολωνός δημοσιογράφος Pίτσαρντ Kαπισίνσκι, «λάθος γράφεται ότι η αποικιοκρατία διαίρεσε την Aφρική: Αυτό που έγινε ήταν μια βάναυση, επιβεβλημένη διά πυρός και σιδήρου ενοποίηση. Oι δέκα χιλιάδες οντότητες μειώθηκαν στις πενήντα».

Έτσι -για παράδειγμα- για τις ανάγκες της Bρετανικής Αυτοκρατορίας οι αραβικής καταγωγής μουσουλμάνοι του Bόρειου Σουδάν έπρεπε να συνυπάρξουν με τους ανιμιστές του Nότιου Σουδάν, στις περιοχές των οποίων μέχρι σχετικά πρόσφατα αναζητούσαν δούλους προς εξαγωγή.

Aναπόφευκτα, σε πολλές περιοχές, οι συλλογικότητες που βρήκαν χώρο και αναπτύχθηκαν ήταν αυτές των ένοπλων ομάδων. H περιορισμένη έως ανύπαρκτη (λόγω των αλλεπάλληλων πραξικοπημάτων) κεντρική εξουσία και η πλήρης αποσάθρωση κάθε παραγωγικής δομής δεν άφηναν κανένα άλλο περιθώριο στους Aφρικανούς εφήβους πέραν της στρατολόγησης στους οπλαρχηγούς ή της μετανάστευσης.

Πριν από τέσσερα χρόνια ο καθηγητής οικονομικών Γουίλιαμ Εστερλι (Πανεπιστήμιο της Nέας Yόρκης) αναρωτήθηκε γιατί «ενώ τα τελευταία χρόνια η βοήθεια στην Aφρική ξεπέρασε τα 4 δισ. δολάρια, εντούτοις ο Αφρικανός δεν μπορεί να αγοράσει μια κουνουπιέρα των 40 σεντς που θα τον προστατεύσει από την ελονοσία;».

Μέσα από την έρευνά του κατέδειξε πως ο φτωχός θα παραμείνει φτωχός όσο η βοήθεια δεν ευνοεί την ανάπτυξη των τοπικών οικονομιών, αφού η διάθεση των κονδυλίων σχεδιάζεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, προεξοφλώντας τις ανάγκες των δοκιμαζόμενων πληθυσμών στο «τώρα» και ποτέ στο «αύριο».

Περίπου την ίδια περίοδο ένας Γερμανός πολιτικός επιστήμονας, ο Xένφριντ Mίνκλερ, κατέληγε στο ίδιο συμπέρασμα, αλλά από άλλον δρόμο. Σύμφωνα με αυτόν, οι ανθρωπιστικές κρίσεις είναι το αποτέλεσμα ενός φαύλου κύκλου που δημιουργήθηκε από τους νέους τοπικούς πολέμους (ως απόρροια της κοινωνικής αποσάθρωσης) και της φιλανθρωπίας της Δύσης.

«Oι οπλαρχηγοί χρειάζονται τα στρατόπεδα των προσφύγων διότι αυτά αποτελούν κέντρο εισροής βοήθειας, μεγάλο ποσοστό της οποίας διεκδικούν για τον εαυτό τους.
Oι μη κυβερνητικές οργανώσεις γνωρίζουν καλά πως χωρίς την ανοχή και τη βοήθεια των τοπικών οπλαρχηγών δεν μπορούν ούτε να λειτουργήσουν με ασφάλεια ούτε να μεταφέρουν τη βοήθεια στις εμπόλεμες περιοχές.

Έτσι ολοκληρώνεται η δημιουργία μιας οικονομίας πολέμου. Στη Σομαλία, οι ένοπλες συμμορίες και οι οπλαρχηγοί με τους πολιτοφύλακές τους αναλάμβαναν τον έλεγχο επί της βοήθειας. Κάθε παροχή φασολιών, μπισκότων πρωτεΐνης και βιταμινούχων παρασκευασμάτων ενίσχυε τη θέση τους, κάθε μεταφορά γέμιζε τα ταμεία του πολέμου. Διότι “ενοικίαζαν” τα φορτηγά και παρείχαν έναντι “τελών” τα “στρατεύματα προστασίας”».

O ίδιος θα υποστηρίξει πως πολλές φορές οι οπλαρχηγοί διευκόλυναν την πρόσβαση των ξένων MME, ώστε η δημοσιοποίηση να επισπεύσει την αποστολή βοήθειας.
Oι Σομαλοί με τα φουσκωτά δεν είναι πειρατές. Δεν συσσωρεύουν αγαθά (προς τι, άλλωστε;) παρά μόνο χρήμα για τον εξοπλισμό των μικρών στρατών σε μία κοινωνία που δεν διαθέτει σχεδόν καμία άλλη μορφή συλλογικότητας. Απέναντί τους υπάρχει ένας πλούσιος κόσμος, ο οποίος στην καλύτερη περίπτωση θα στείλει «ασπιρίνες» με ημερομηνία λήξης.

Σαν να ταΐζει έναν βιότοπο με άγρια ζώα, ελπίζοντας ότι στο τέλος θα γίνουν οικόσιτα."

Σκεφτείτε λοιπόν προσεκτικά ποιους χρηματοδοτήσατε με τον οβολό σας και αν υπάρχει αντιστοιχία με τη βασική αρχή της φιλανθρωπίας την Αρχή του Αποτελέσματος, όπου η αποτελεσματικότητα κάθε πράξεως Φιλανθρωπίας κρίνεται και από το αν:

α) επιστρέφει στον πάσχοντα την αυτάρκεια, το αυτεξούσιο και την αξιοπρέπεια τα οποία, λόγω της ατυχίας του ή της δυστυχίας του, ενδεχομένως, απώλεσε, αλλά και, ακόμα βαθύτερα,
β) αναβιώνει την Πίστη, την Ελπίδα και την Αγάπη μέσα στον πάσχοντα, ενώ παράλληλα καλλιεργεί και εμπεδώνει την Ταπεινοφροσύνη, την Δικαιοσύνη και την Ισχύ μέσα στον φιλάνθρωπο.

Ο οπορτουνισμός ως κοινωνική ιδεολογία

Όλος ο κόσμος κατηγορεί τις μεγάλες ιδεολογίες που είχαν κατά την άποψη του μόνο και μόνο αρνητικές επιπτώσεις πάνω στην κοινωνία δίχως όμως να συνειδητοποιεί ότι υπάρχουν και άλλες ιδεολογικές μορφές που αποτελούν κοινωνικά δόγματα. Μια από αυτές τις αμφιλεγόμενες μορφές είναι και ο οπορτουνισμός. Φαινομενικά δεν είναι και τόσο αντιληπτός διότι συνδυάζεται εύστοχα με τον τοπικισμό και συνεπώς δεν ξεχωρίζει στο τοπικό επίπεδο.

Επιπλέον προσφέρει πολλές δυνατότητες όσον αφορά στην έλλειψη θεωρητικής ιδεολογίας. Με το πρόσχημα της μη καταπάτησης των απόψεων κάθε ατόμου, ο οπορτουνισμός παρουσιάζεται ως η βέλτιστη διπλωματική λύση της επιβίωσης ενός θεσμού. Δεν υπάρχει ποτέ πρωτοβουλία που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την ύπαρξη του θεσμού εφόσον η τάση του είναι να καθορίζεται από την πλειοψηφία πριν από κάθε ψηφοφορία.

Ο οπορτουνισμός λειτουργεί με το μοντέλο του φύλλου πάνω στο ποτάμι: πάει όπου τον πάνε. Δεν υπάρχει καμιά αντίσταση και συνεπώς κανένα πρόβλημα. Η εξέλιξή του είναι η ροή του ρεύματος. Επιπλέον είναι νοητικά οικονομικός εφόσον ο οπορτουνισμός βασίζεται αποκλειστικά στη μίμηση του άλλου.

Ως κινούμενος καθρέφτης, ο οπορτουνιστής ζει μέσα στον κόσμο της εικόνας.

Το πλαίσιο του είναι καθαρά εικονικό και για τον ίδιο λόγο είναι και εντελώς πραγματικό διότι δεν προσφέρει τίποτα που να διαφέρει απ’ ό,τι υπήρχε. Ακόμα και στην περίπτωση -σπάνια βέβαια- όπου υπάρχει μια υλοποίηση, το οπορτουνιστικό σύστημα έχει εξασφαλίσει ότι η ύπαρξη του έργου δεν ανατρέπει κανένα δεδομένο και συμβαδίζει απόλυτα με τη δογματική νοοτροπία της κοινωνίας. Κανείς δεν μπορεί να στιγματίσει τον οπορτουνισμό διότι δεν αφήνει ποτέ το στίγμα.

Πανταχού παρών διότι ανύπαρκτος στην ουσία, ο οπορτουνισμός είναι επαγγελματικός συμβιβασμός.

Ως ρητορικό στοιχείο δεν δίνει αξία στην αλήθεια αλλά μόνο στην άποψη.

Ως συμβιβαστική αρχή δεν επιβαρύνεται από οποιαδήποτε ηθική.

Με αυτά τα χαρακτηριστικά ο οπορτουνισμός είναι το ιδανικό όπλο της τοπικής αδράνειας. Με τον οπορτουνισμό δεν υπάρχει ανικανότητα εφόσον δεν υπάρχει καν βούληση δημιουργίας και όλα καθορίζονται εντροπικά.

Ένα άλλο από τα πολλαπλά κοινωνικά του προτερήματα είναι ότι δεν εμπεριέχει ανθρώπινα στοιχεία: όλα είναι απολύτως κοινωνικά, όλα είναι τυπικά.

Ακόμα και η νομολογία δεν υπάρχει ως έννοια για τον οπορτουνισμό εφόσον όλα μπορεί ν’ αλλάξουν και να παραβιαστούν αν το θελήσει η κοινωνική μάζα. Με άλλα λόγια, ο οπορτουνισμός ενισχύει τα αντανακλαστικά της μικρής κοινωνίας πολλαπλασιάζοντάς τα. Με αυτόν τον τρόπο προκαλεί την απόλυτη αδράνεια που εξασφαλίζει τη μη επιβίωση κάθε δημιουργικού στοιχείου.

Το μόνο καλό για τους ανθρώπους είναι ότι ο οπορτουνισμός δεν παράγει ιστορία, μόνο λήθη.

Ν. Λυγερός

Tο μάνταλα ως ανοιχτή δομή

Ως ολοκληρωμένη εικόνα σημαίνει "κατανοώντας την ουσία"

Η κυριολεκτική έννοια της σανσκριτικής λέξης μάνταλα σημαίνει "κύκλος". Ως λέξη προέρχεται από τη ρίζα manda = ουσία και την κατάληξη la = περιεχόμενο. Στην ανατολική θρησκευτική παράδοση έχει καθιερωθεί ως όρος που υποδηλώνει κυκλικές ιερές εικόνες, ζωγραφισμένες ή χαραγμένες στην άμμο, που χρησιμοποιούνται ως μέσα διαλογισμού ή ως προστατευτικά σύμβολα, κυρίως στο Θιβετιανό Βουδισμό.

''Αν και πανάρχαιο σύμβολο, το μάνταλα έχει και σύγχρονες ιδιότητες όπως το παρατήρησε ακόμα και ο Κ. Γκ. Γιουνγκ. Αυτό εξηγείται μέσω της διαχρονικότητάς του, αλλά και της συμβολικής του απλότητας. Ο κύκλος ως νοητικό σχήμα του απείρου είναι ένα από τα επιτεύγματα του ανθρώπου. Αποτελεί την απόλυτη συμπίεση μιας άπειρης πληροφορίας που ενσωματώνεται μέσα στην κυκλικότητα της δομής του.

Το μάνταλα ως γενικευμένος κύκλος προσφέρει ένα πλαίσιο όπου μπορεί ν’ αναπτυχθεί η σκέψη του ατόμου. Η ύπαρξή του καθορίζει τα όρια αλλά επιτρέπει και την ελευθερία, ή καθορίζει την ελευθερία και επιτρέπει τα όρια. Με αυτόν τον τρόπο, λειτουργεί και ως ανοιχτή δομή σύμφωνα με την κλασική πια ορολογία του Eco.

Το μάνταλα είναι ένα μείγμα καθορισμένης δομής και ελευθερίας χρωμάτων. Ακόμα και αν η δομή είναι δοσμένη, η συνδυαστική των χρωμάτων επιτρέπει την προσωπική έκφραση του καθενός δίχως να υπάρχει το κλασικό πρόβλημα της μίμησης. Από την άλλη, παρά την ύπαρξη της ελευθερίας των χρωμάτων, η δομή παραμένει σταθερή και αποτελεί στην ουσία τη μοναδική κοινή τομή όλων των επιλογών. Ο αρχικός δημιουργός βρίσκεται μέσα σε κάθε χρωμάτισμα του μάνταλα ακριβώς επειδή δεν έχει χρώμα. Επιτρέπει, λοιπόν, με έναν καταλυτικό τρόπο την έκφραση του καθενός πάνω στο μοτίβο του δίχως να καθοδηγεί την επιλογή χρωμάτων τουλάχιστον με έναν άμεσο τρόπο. Σημειώνουμε αυτή την παρατήρηση, διότι δεν ξεχνούμε πόσο σημαντική μπορεί να είναι μια ιδιαίτερη και ιδιόμορφη γεωμετρία για την μετέπειτα επιλογή χρωμάτων.

Συνεπώς, το μάνταλα καθορίζει αρμονικά και λειτουργικά τα σύνορα μεταξύ του εσωτέρου είναι και του έξω κόσμου. Έτσι αντιπροσωπεύει κάθε άτομο μέσα στο σύνολο μέσω της γενικότητάς του. Σύμπλεγμα κέντρου και συνόρων, το μάνταλα είναι το αποτέλεσμα της δημιουργίας του ανθρώπου και του ανθρώπου της δημιουργίας. Αποτελεί την πρωταρχική υπερλεπτή δομή που διαχωρίζει το κενό με τον κόσμο. Με αυτή την έννοια, το μάνταλα δρα και αντιδρά ως μέντορας του ανθρώπου που αναζητά την ουσία του όντος σε σχέση με τον κόσμο.

Η μοναδικότητα της δομής του καθορίζει και την πολλαπλότητα του χρώματός του και έτσι η ανακάλυψή του από τον άνθρωπο δημιουργεί και μια αποκάλυψη της σκέψης του.
Συνεπώς, θεωρούμε ότι αυτός ο μικρόκοσμος μπορεί να λειτουργήσει πολύ δημιουργικά στη γνωστική ανάπτυξη και εξέλιξη του μικρού παιδιού, το οποίο είναι εν δυνάμει ο επόμενος άνθρωπος.

Το μάνταλα είναι μέσω του νοητικού σχήματος της ανοιχτής του δομής ένα εγκλωβισμένο μέλλον μέσα στο παρελθόν και γι’ αυτόν το λόγο μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά των ανθρώπων''.

Ν. Λυγερός

ΧΡΩΜΑΤΙΚΟΣ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ

ΛΕΥΚΌ: η άγνοια που γίνεται σοφία της πραγματικότητας

ΚΙΤΡΙΝΟ: η περηφάνια που γίνεται σοφία της ομοιομορφίας

ΚΟΚΚΙΝΟ: η προσκόλληση που γίνεται σοφία της απάρνησης

ΠΡΑΣΙΝΟ: η ζήλια που γίνεται σοφία της εκπλήρωσης

ΜΠΛΕ: ο θυμός που γίνεται καθρεπτίζουσα σοφία.

Τα δώδεκα φύλλα του Ελληνισμού

H Χάρτα του Ρήγα Βελεστινλή δεν αποτελεί μόνο την πρώτη μεγάλη ελληνική χαρτογραφική αναγέννηση, είναι και ένα σπουδαίο δυναμικό εργαλείο για την αφύπνιση του γένους. Με την Χάρτα του Ρήγα, η γεωγραφία ως γνωστικό αντικείμενο εμπλουτίζεται με μια επικοινωνιακή και πολιτική διάσταση. Η ίδια ύπαρξη της Χάρτας προέρχεται από το επαναστατικό πλαίσιο που είχε δημιουργηθεί στην Γαλλία εκείνη την εποχή. Αυτό το ' γαλλικό κλίμα' λειτούργησε καταλυτικά στη συνειδητοποίηση της υλοποίησης του οράματος του Ρήγα.

Ο ίδιος ο Ρήγας με την τότε δραστηριότητά του λόγω του ρωσσοτουρκικού πολέμου ανέπτυξε ιδιαίτερες ικανότητες στον πολιτικό και πνευματικό τομέα. Επιπλέον σε συνδυασμό με την υψηλή του ευφυΐα και την χαρισματική του κοινωνικότητα αντιλήφθηκε τη σπουδαιότητα και τη συμβολή της επικοινωνίας για την επίτευξη του στόχου του.

Η ιδεολογία του στον ιστορικό τομέα βασίζεται στην ιδέα ότι η ιστορία έχει άμεση σχέση με την γεωγραφία, αρχή την οποία προώθησε ο γαλλικός Διαφωτισμός. Στο πρακτικό επίπεδο αναγνώρισε την έννοια του χάρτη. Από αυτήν προέρχεται, αποτελεσματικότητα του μέσου διότι ο χάρτης εκ φύσης είναι συνοπτικός εντυπωσιακός και μεταδοτικός. Ένας χάρτης είναι μια εικόνα και μια εικόνα είναι χίλιες λέξεις. Όλο το βάρος και ο πλούτος του ριζοσπαστικού πνεύματος μπορεί να συμπιεστεί μέσα στα νοητικά σχήματα του χάρτη.

Η Χάρτα του Ρήγα είναι γεωμετρικό συμπλήρωμα του λεκτικού έργου ο Θούριος. Ο Ρήγας έκανε εντατική χρήση των δύο οργάνων για να ενισχύσει το όραμά του και για να το κάνει κατανοητό σε όλους. Η Χάρτα δεν είναι απλώς μια εκδοχή της επιρροής του εγκυκλοπαιδισμού, δεν παραμένει μέσα στο γυάλινο πύργο της γνώσης, εκτοπίζει τις ιδέες του ελληνισμού σε όλη την ιστορική πραγματικότητα μετατρέποντας μέσω του οράματος την πραγματικότητα σε εφήμερα δεδομένα.

Το εικονογραφικό στοιχείο της Χάρτας μπορεί να ερμηνευτή και μέσω της βυζαντινής παράδοσης όταν αφορά στην Ιστορία που διηγείται ένας ναός. Η δομή των εικόνων και των συμβόλων είναι επαρκής για να διαμορφώσει τη νοοτροπία ενός λαού που ζει καταπατημένος.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και πολύ σωστά μάλιστα η Χάρτα αποτελεί κατά τον αυστριακό ανακριτή όπως προκύπτει από το πρακτικό της σύλληψής του από την αυστριακή αστυνομία, το πρώτο τεκμήριο της επαναστατικής του δράσης . Ο Ρήγας τύπωσε 1220 αντίτυπα της Χάρτας . Τα 624 τα έστειλε στην Σμύρνη μέσω Τεργέστης, τα 300 στο Βουκουρέστι και τα υπόλοιπα στους Έλληνες της Βιέννης.

Ένας ολόκληρος κόσμος, όλος ο ελληνισμός εκείνης της εποχής χώρεσε σε 12 φύλλα.

Αυτό κατάφερε ο Ρήγας Βελεστινλής και γι' αυτό του έκλεψαν την ζωή.

Ν. Λυγερός

Βιβλιοκριτική : «Ο σύγχρονος μηδενισμός»

Τα κύρια σημεία του μεταμοντέρνου μηδενισμού εστιάζονται:
α) στην απουσία ταυτότητας,
β) στην εκμηδένιση της ελευθερίας του προσώπου και στην αντικατάσταση της από τη συστημική απροσωπία. Το διακύβευμα είναι σαφώς η ατομική ελευθερία.

Αναλύοντας την «απουσία ταυτότητας» ο Ζιάκας οδηγείται στην αναζήτηση του ελληνικού ορισμού της πολιτισμικής ταυτότητας και στη θρησκειολογική ιδιαιτερότητα του χριστιανισμού, που δεν είναι «θρησκεία», αλλά «θεραπεία»: «Όλοι οι μύθοι και όλες οι θρησκείες ενοχοποιούν το θύμα (…)Το Ευαγγέλιο όμως, όπως και η Εβραϊκή Βίβλος, αποκαλύπτουν την αθωότητα του θύματος (...)

Χάρη στο κρίσιμο αυτό γεγονός, το οποίο είναι και ο μόνος που ξεσκεπάζει με τρόπο ριζικό, συνειδητό και σκόπιμο, ο χριστιανισμός δεν είναι θρησκεία στην κυριολεξία, γιατί αποκαλύπτει το καλά κρυμμένο μυστικό κάθε θρησκείας και συνεπώς κάθε πολιτισμού: το μηχανισμό του αποδιοπομπαίου τράγου. Και αναγορεύει την έγνοια για τα θύματα σε υπέρτατη αξία. Αν η θυσιαστική θεωρία συλλαμβάνει πράγματι την αλήθεια, τότε ορθώς έχει ειπωθεί ότι η θρησκεία είναι αρρώστια και ο χριστιανισμός η θεραπεία της».

Ο Ζιάκας προχωρά με ένα «θεώρημα» και ένα «πόρισμα» στην αναζήτηση των «τελεστών» της ταυτότητας και της σχέσης τους με το μηδενισμό:
«Θεώρημα: Οι έννοιες πρότυπο, πίστη, μίμηση και παράδοση είναι οι τελεστές της ταυτότητας. Χωρίς αυτούς δεν νοείται ταυτότητα.
Πόρισμα: Όταν η αυτοκατανόηση μας απορρίπτει κάθε πρότυπο, πίστη μίμηση και παράδοση, έχουμε προθετικό μηδενισμό. Ενώ, όταν η τετραπλή αυτή άρνηση είναι και πράξη, τότε έχουμε εμπράγματο μηδενισμό». Ακολούθως ασχολείται με την «ελληνική» απάντηση.

Η διαφορά στη σκέψη του Ζιάκα -σε σχέση με άλλους στοχαστές- είναι ότι εντάσσει ισότιμα στην ελληνική σκέψη και την προσωποκεντρική οντολογία. Αυτό τον οδηγεί σε αναλυτική διαπραγμάτευση του νηπτικού παραδείγματος: "το «ουδείς αναμάρτητος» προκύπτει πριν απ’ όλα απ’ το «ουδείς α-παθής»". Κι αλλού : "Τα πάθη είναι ένας όχλος αυτόνομων (κακομαθημένων) μικρών ή μεγάλων «εγώ»". Βαθύς γνώστης της νηπτικής παράδοσης, ο Ζιάκας αναλύει και την τρίβαθμη κλίμακα (μισθωτού – δούλου – φίλου) ως αναβαθμούς ανθρωπολογικής εξέλιξης και ανάπτυξης της θεοείδειας του ανθρώπου.

Αν αντιπαραβάλουμε στα ανωτέρω την πρόταξη του «αυτοειδώλου» (νοούμενου ως αποθέωσης του α-τόμου) εκ μέρους της νεωτερικής σκέψης οδηγούμαστε στη συστημική απροσωπία: «Η τήρηση της αυτοαναφορικής εντολής, να είσαι ο εκάστοτε εαυτός/πάθος, είναι επαρκής συνθήκη (αναγκαία και ικανή), για την ομαλή αναπαραγωγή στο μαζικό επίπεδο, στο επίπεδο του Καταναλωτή των υπερκειμένων συστημάτων».

Με αυτά τα δεδομένα ο Ζιάκας φτάνει να ορίσει την ταυτότητα ως «μηχανισμό ρύθμισης των παθών» και ως οδοδείκτη της ελευθερίας: «...επειδή εσωτερική αναρχία σημαίνει εξωτερική δουλεία (κατά την ελληνική παράδοση πάντα), η ταυτότητα, ως σύστημα ρύθμισης των παθών, αποτελεί προϋπόθεση για την αληθινή ανάδυση μας στο επίπεδο της «θεοείδειας», δηλαδή στο επίπεδο της ελευθερίας»

Συνεχίζοντας την ανάλυση του ελληνικού παραδείγματος αναφέρεται στην «ελληνική παγκοσμιοποίηση»: τη μετάβαση από την πόλη-κράτος στην Οικουμένη. Ο συγγραφέας αναφέρεται στα κοινά και τα «ίδια» του ελληνικού και του νεωτερικού παραδείγματος. Αναπόφευκτα οδηγείται στην καταγραφή των εκδοχών της ελληνικής αυτοκατανόησης και στους λόγους που έχουν καταστήσει τον εθνομηδενισμό καθολικό φαινόμενο με κύριο επιφαινόμενο τον «ιστορικό αναθεωρητισμό».

Απορρίπτοντας τους νεωτερικούς μαξιμαλισμούς περί «σκοταδιστικού» Βυζαντίου ο Ζιάκας εξηγεί για ποιο λόγο έγιναν οι Έλληνες χριστιανοί. Οδηγείται έτσι στις βασικές αρχές της προσωποκεντρικής οντολογίας αναφερόμενος στον Ησυχασμό, τη Φιλοκαλία και τη θεολογία των άκτιστων ενεργειών. Δεν του ξεφεύγει ούτε η βυζαντινή φιλανθρωπία, που από πολλούς σκόπιμα αποκρύπτεται ή τουλάχιστον παραθεωρείται. Αναφέρεται διεξοδικά στη σημασία που είχε για το βυζαντινό ο «ξένος» (με αφορμή το «Δος μοι τούτον τον ξένον...» του Γ. Ακροπολίτη): «Ο φιλοκαλικός άνθρωπος δεν είναι “προϊόν” της τύχης και της ανάγκης. Είναι αποτέλεσμα ελεύθερα επιλεγμένης και ένσαρκης μετοχής στην υπερσυμπαντική Κοινότητα των Ξένων».

Για τον Ζιάκα το ελληνικό ανθρωποκεντρικό κεκτημένο φτάνοντας στα πρόθυρα της ολοσχερούς εξαφάνισης του χρειάστηκε «μια βαθειά μετάλλαξη στο ανθρωπολογικό πεδίο, μια μεταφυσική επανάσταση», μια μετάβαση άμεσα ορατή «από το Άτομο στο Πρόσωπο». Μήπως κάτι ανάλογο είναι αναγκαίο και στους μηδενιστικούς καιρούς μας; Ο συγγραφέας φαίνεται να το υιοθετεί: "Ο μηδενισμός μεταβάλλεται έτσι σε πανδημική ψυχοπαθολογία στον σύγχρονο κόσμο. Είναι ασθένεια κοινωνική. Ασθένεια του πολιτισμού, η οποία δεν επιδέχεται θεσμική αντιμετώπιση, Η θεραπεία της εξαρτάται πλέον από την αλλαγή των θεσμών αλλά από την αλλαγή των ψυχών: από μία μεταφυσική επανάσταση/μεταστροφή".

Στο πλαίσιο ενός σύντομου σημειώματος δεν είναι δυνατόν να παρουσιαστεί ολόκληρη η προβληματική του σημαντικού αυτού βιβλίου. Θα κλείσουμε με μια καίρια επισήμανση του συγγραφέα, που αφορά στο νεωτερικό δόγμα περί καταστροφής της αρχαίας ελληνικής θρησκείας εκ μέρους των χριστιανών, δόγμα που τελείως επιδερμικά έχουν υιοθετήσει και πολλοί νεοπαγανιστές των καιρών μας. Ο συγγραφέας με πειστικά επιχειρήματα αποδεικνύει τη «μυθικότητα» αυτών των αιτιάσεων τονίζοντας ότι πίσω τους κρύβονται πολλές «συγκαλύψεις»:

1. Οι αρχαίοι θεοί είχαν πεθάνει πριν την εμφάνιση του χριστιανισμού. Ο Ζιάκας αναφέρεται στην περίπτωση του Δημητρίου του Πολιορκητή (337-283 π.Χ.): οι Αθηναίοι του παραχώρησαν τον Παρθενώνα και τον ανυμνούσαν σαν αληθινό θεό!.
2. Ο Πλούταρχος θα ομολογήσει «Πάν ο μέγας τέθνηκεν», ενώ και ο Παυσανίας τον β΄ αιώνα θα αναφερθεί στην εγκατάλειψη των ναών της αρχαίας θρησκείας.
3. Ο χριστιανισμός είχε ουσιαστικά επικρατήσει, παρά τους διωγμούς, πριν να γίνει επίσημη θρησκεία από το Μ. Θεοδόσιο και πριν εξοστρακιστούν τα άλλα θρησκεύματα με το διάταγμα του 392. Ακόμα και ο... Φ. Ένγκελς ειρωνικά παρατηρεί ότι ο διωγμός του Διοκλητιανού ήταν τόσο αποτελεσματικός, ώστε μετά από 17 χρόνια «ο στρατός ήταν σχεδόν καθ’ ολοκληρίαν χριστιανικός!» (εισαγωγή του Ένγκελς στο έργο του Μαρξ «Οι ταξικοί αγώνες στη Γαλλία».

Σε κάθε περίπτωση «Ο σύγχρονος μηδενισμός» είναι το καλύτερο αντίδοτο για όσους έχουν «μπουχτίσει» από τα δόγματα της νεωτερικού μαξιμαλισμού και τις φιοριτούρες της μεταπρατικής διανόησης.

του Γ. Μ. Βαρδαβά