ΕΒΑΛΝΤ ΒΑΣΙΛΙΕΒΙΤΣ ΙΛΙΕΝΚΟΦ (1924-1979) ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΟΡΥΦΑΙΟΥΣ ΜΑΡΞΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Η Λογική, αναλύει ο Ιλιένκοφ, είναι η επιστήμη των νόμων της νόησης, και η νόηση είναι μια ιδιότητα, ένας τρόπος ύπαρξης της ύλης, καθώς αυτή αντανακλάται, δίνεται στα αισθήματα ως αντικειμενική πραγματικότητα και αναδημιουργείται (μέσα από ένα ολόκληρο αφαιρετικό προτσές) σε έννοιες και γνώση, διαμέσου της δραστηριότητας της σκέψης, του «σκεπτόμενου σώματος» στο προτσές της γνώσης.

Για τον Ιλιένκοφ η Πράξη σαν η αποφασιστική κατηγορία στη μέθοδο του διαλεκτικού και ιστορικού υλισμού είναι αναπόσπαστα δεμένη με τη Θεωρία, με τη Σκέψη που προηγείται και καθοδηγεί κάθε πράξη μας. Ενάντια στο αυθόρμητο, σκεπτόμαστε αυτό που θέλουμε να κάνουμε, και κάνουμε αυτό που έχουμε προηγούμενα διεξοδικά σκεφτεί, αντικρούοντας κάθε παρέλκυση, προτροπή ή παρόρμηση για το αντίθετο.

Έτσι μόνο ο άνθρωπος είναι σε θέση να ελέγχει και να σκέπτεται τη σκέψη του. Η γνώση, προπαντός η επιστημονική γνώση, δεν μπορεί να είναι, και δεν είναι ένα αυθόρμητο προτσές, κι ακόμα λιγότερο ένα εμπειρικό γεγονός. Με τη σκέψη του ανθρώπου, που είναι αναπόσπαστο μέρος και λειτουργία της Φύσης, η Φύση αντανακλάται στον εαυτό της, δηλαδή αυτοαποκαλύπτεται.

Να πώς το διατυπώνει αυτό στη Διαλεκτική Λογική του ο μεγάλος σοβιετικός φιλόσοφος, αναφερόμενος στον Σπινόζα που (με το «σκεπτόμενο σώμα» του) υπερέβει το δυϊσμό του Καρτέσιου, δίνοντας, ταυτόχρονα, ένα αποφασιστικό χτύπημα στον ιδεαλισμό και το χυδαίο υλισμό:

«Δεν υπάρχουν δυο διαφορετικά και καταρχήν αντίθετα αντικείμενα μελέτης –το σώμα και η νόηση– αλλά μόνο ένα και μοναδικό αντικείμενο, που είναι το σκεπτόμενο σώμα του ζωντανού, του πραγματικού ανθρώπου (είτε κάποιου άλλου ανάλογου Όντος, αν κάτι τέτοιο υπάρχει κάπου στο διάστημα)... Ο ζωντανός, ο πραγματικά σκεπτόμενος άνθρωπος, το μοναδικό σκεπτόμενο σώμα που γνωρίζουμε, δεν αποτελείται από δύο καρτεσιανά ήμισυ –από τη “νόηση που στερείται σώματος” και από το “σώμα που στερείται νόησης”... Αυτό που σκέπτεται δεν είναι η ιδιαίτερη “ψυχή” που τοποθετείται από το θεό στο ανθρώπινο σώμα σαν σε προσωρινή κατοικία..., αλλά το ίδιο το σώμα του ανθρώπου. Η νόηση είναι μια ιδιότητα, ένας τρόπος ύπαρξης του σώματος, όπως και η έκτασή του, δηλαδή όπως η διάταξή του στο χώρο και η θέση του ανάμεσα στα άλλα σώματα», (Έβαλντ Ιλιένκοφ: Διαλεκτική Λογική, Δεύτερο Δοκίμιο, σελ. 35).

Έτσι, ορίζοντας τη νόηση ως ιδιότητα, ως κατηγόρημα της ύλης (Υπόσταση), ο Σπινόζα ξεπέρασε την εποχή του, αφήνοντας πίσω του αιώνες ολόκληρους τόσο τους ιδεαλιστές όσο και τους εκπροσώπους του μηχανιστικού υλισμού –και τον ίδιο τον Καρτέσιο να ψάχνει την ψυχή στον «κωνοειδή αδένα» του εγκεφάλου του.

Με την Υπόσταση, με την επιστημονική αυτή ανακάλυψή του, ο Σπινόζα έγινε ένας αποφασιστικός κρίκος στην ανάπτυξη της ανθρώπινης γνώσης. Αυτή είναι η μεγάλη του συνεισφορά στην ανθρωπότητα.

Η βασική διόρθωση που οι κλασικοί του μαρξισμού έκαναν στη σκέψη του Σπινόζα ήταν η αναγνώριση του γεγονότος ότι ο άνθρωπος δρα και σκέπτεται τη Φύση όχι σαν βιολογικό όν, αλλά ως κοινωνικός άνθρωπος στην αναπαραγωγή των όρων ύπαρξής του –σε ενότητα και ταυτόχρονα σε σύγκρουση με τη Φύση. «Ενεργώντας πάνω στην έξω απ’ αυτόν Φύση, ο άνθρωπος μεταβάλει ταυτόχρονα την ίδια του τη φύση», θα γράψει ο Μαρξ στον πρώτο τόμο του Κεφαλαίου.

Ιερή Γεωμετρία

Οι αρχαίες πόλεις της Ελλάδος δεν αποτελούσαν μόνες τους δίκτυο γεωδαιτικό τριγωνομετρικό στηριζόμενο στις αναλογίες των πλευρών των τριγώνων, παρά μόνο αν συνδεόταν με ιερούς χώρους και κέντρα λατρείας. Φαίνεται λοιπόν ότι οι ιεροί χώροι αποτελούσαν τα σταθερά σημεία και βάσει αυτών προσδιοριζόταν οι θέσεις για την οικοδόμηση κτηρίων, μιας πόλης, ή άλλων ιερών χώρων.

Το τριγωνομετρικό δίκτυο που ξεθάψαμε από το βάθος των αιώνων, διαμορφώθηκε με την πάροδο των χιλιετιών σε ένα γιγάντιο ωραίο και θαυμαστό έργο του Αρχαίου Ελληνισμού, που καλύπτει σχεδόν ολόκληρη την ανατολική Μεσόγειο και αποτελεί την αποθέωση της γεωμετρίας, της προμελέτης και της γεωδαισίας.

Σε πάρα πολλά σχεδιαγράμματα και χάρτες διακρίνετε η αναλογία και η συμμετρία σε κέντρα λατρείας, ιερά, καθώς και κορυφαίες πόλεις του αρχαίου πολιτισμού μας.

Αυτά μαρτυρούν την συνάντηση της Θρησκείας με τα Μαθηματικά, με την Φιλοσοφία, την Γεωγραφία, την Τοπογραφία, την Γεωδαισία, την Φυσική, την Αρχιτεκτονική καθώς και την Αστρονομία. Κατά κάποιο τρόπο αποδεικνύεται ότι πρόγονος και μητέρα των επιστημών υπήρξε η Θρησκεία και πάντα υπήρχε συνάντηση αυτής με την Φιλοσοφία, την Επιστήμη και την Τεχνική.

Το Γεωδαιτικό τριγωνομετρικό λοιπόν δίκτυο της Ελλάδος δεν παρουσιάζει συμμετρικές αναλογίες σε περιορισμένες εκτάσεις, αλλά παρουσιάζει αναλογίες επί πολύ μεγάλων αποστάσεων δεκάδων ή εκατοντάδων χιλιομέτρων και είμαστε αναγκασμένοι να δεχτούμε ότι εις την Αρχαία Ελλάδα είχε ανακαλυφθεί μέθοδος μετρήσεων μεγάλων αποστάσεων και με μεγάλη ακρίβεια.

α’ - Έτσι βλέπουμε ότι σε ευθεία γραμμή οι Δελφοί απέχουν εξ ίσου από την Ακρόπολη και την Ολυμπία δηλ. 122.650 μέτρα περίπου.
β’ - Η απόσταση Δελφών Επιδαύρου ισούται με το μεγαλύτερο τμήμα της χρυσής τομής της αποστάσεως Επιδαύρου – Δήλου.
γ’ – Η απόσταση Σπάρτης – Ολυμπίας ισούται με το μεγαλύτερο τμήμα της χρυσής τομής της αποστάσεως Σπάρτης – Αθήνας.
δ’ – Η απόσταση Δήλου – Ελευσίνας (169.000 μέτρα) ισούται με το μεγαλύτερο τμήμα της χρυσής τομής της αποστάσεως Δήλου – Δελφών.
ε’ – Η απόσταση Κνωσού – Δήλου είναι ίση προς το μεγαλύτερο τμήμα της χρυσής τομής της αποστάσεως Κνωσού – Χαλκίδας.

Απέχουν λοιπόν σχεδόν ίσα οι κάτωθι πόλεις και τα κέντρα λατρείας της αρχαίας εποχής.

Από την Κνωσό, η Σπάρτη και η Επίδαυρος.

Από την Δήλο, οι Θήβες και η Σμύρνη (198.500 μ.), όπως και το Ασκληπιείο της Κω και το Ασκληπιείο της Επιδαύρου.

Από την Σπάρτη, η Κνωσός και η Δωδώνη, όπως επίσης οι Δελφοί και το Σούνιο.

Από το Άργος, οι Δελφοί και η Ολυμπία.

Από τις Μυκήνες, η Σπάρτη, η Ελευσίνα και το Τροφώνιο Μαντείο.

Από την Αθήνα, η Δήλος και η Σπάρτη (149.500 μ.)

Από την Δωδώνη, η Αθήνα και η Σπάρτη

Από την Κόρινθο, η Ελευσίνα και η Θήβα

Από την Επίδαυρο, οι Δελφοί και η Ηραία Αρκαδίας

Από την Ολυμπία, η Αφαία και η Θήβα

Από την Αφαία, οι Δελφοί και η Σπάρτη

Από την Ελευσίνα, η Ολυμπία και η Πάρος.

Από τις παραπάνω αποστάσεις και της μελέτης των θέσεων άλλων πόλεων της Αρχαίας Ελλάδας προκύπτει η εκπληκτική θέση των Δελφών έναντι των σπουδαιότερων ιερών και κέντρων λατρείας της αρχαιότητας. Όπως είπαμε πιο πάνω οι Δελφοί απέχουν εξ ίσου από την Ακρόπολη και την Ολυμπία, επομένως το τρίγωνο Ακροπόλεως – Δελφών - Ολυμπίας, είναι ισοσκελές και στον πόδα του ύψους από τους Δελφούς ευρίσκεται η Νεμέα.

Τα ορθογώνια τρίγωνα Ακρόπολις - Δελφοί - Νεμέα, και Νεμέα – Δελφοί - Ολυμπία έχουν τις υποτείνουσες ίσες. Εάν δε εις το σημείο των Δελφών φέρομε κάθετο προς την ευθεία Δελφών - Ολυμπίας η κάθετος αυτή διέρχεται από την θέση του Μαντείου της Δωδώνης. Οπότε το τρίγωνο Δελφοί – Ολυμπία – Δωδώνη είναι ορθογώνιο με υποτείνουσα την ευθεία Ολυμπία – Δωδώνη. Εάν δε προεκτείνουμε την ευθεία Ολυμπίας - Δελφών βορειοανατολικά και φέρομε κάθετο επί της ευθείας Δωδώνης - Ολυμπίας εις την θέση της Δωδώνης, οι δύο ευθείες συναντώνται εις τα Κίνυρα Θάσου.
Εάν δε επεκτείνουμε την ευθεία Δωδώνης – Δελφών νοτιοανατολικά αυτή διέρχεται εκ της τομής των ευθειών Ολυμπίας – Δήλου και Κνωσού - Χαλκίδος και συναντά τέλος την νήσο Κάσο.

Βλέπουμε ότι η θέση των Δελφών ευρίσκεται σε γεωμετρικές – γεωδαιτικές σχέσεις με τις εξής πόλεις και Ιερά : Ολυμπία, Δωδώνη, Ελευσίνα, Δήλο, Επίδαυρο, Αφαία Αιγίνης, Αθήνα, Σπάρτη, Μυκήνες, Θήβα, Χαλκίδα, Νεμέα, Κίνυρα, Γόρτυνα, Μίλητο.

Φιγούρες του ελληνικού Θεάτρου Σκιών

Ο Καραγκιόζης: Είναι ο ιδανικός τύπος του φτωχού Έλληνα, του τόσο φτωχού που έχει πια απαρνηθεί κάθε ιδιωτική φροντίδα κι έχει εξυψωθεί σε εύθυμη φιλοσοφική θεώρηση της ζωής. Είναι αγαθός, σκληρός καμιά φορά στ'αστεία του, αλλά καλόκαρδος στο βάθος. Γεμάτος τεμπελιά και αισιοδοξία, αλλά και γεμάτος διάθεση ν'ανακατεύεται σε όλα. Τον ενδιαφέρει κάθε τι που γίνεται γύρω του, όλους τους πειράζει και τους κοροϊδεύει και προ πάντων τον ίδιο τον εαυτό του. Το χέρι του είναι εξαιρετικά ευκίνητο και υπερβολικά μακρύ, για σκηνικούς λόγους, για να μπορεί να ξύνει την πλάτη του και το κεφάλι του ή για να χειρονομεί. Επίσης έχει συμβολική σημασία γιατί εκπροσωπεί το έξυπνο πνεύμα του.

Καρπαζώνει προθυμότατα, δέρνει αλλά και δέρνεται. Είναι ευφυολόγος, ετοιμόλογος και αστείος, ποτέ όμως γελοίος. Δεν είναι ταπεινός, ούτε όταν δέρνεται. Το δέχεται κι αυτό σαν μια κακοτυχία του και σαν συνέπεια της κακοκεφαλιάς του, με την ίδια εύθυμη εγκαρτέρηση και το ίδιο ειρωνικό του κέφι.

Ο Χατζηαβάτης: Ο τύπος του ραγιά που ζει ακόμα με την ανάμνηση της τουρκοκρατίας. Παμπόνηρος, ανήσυχος για όλα, αδύνατος, δειλός και κόλακας, κυρίως απέναντι στους ισχυρούς. Προσποιείται τον μισοκακόμοιρο ενώ ο νους του δουλεύει και ειδικά στις βρομοδουλειές. Από την άλλη πλευρά, εκπροσωπεί τον τύπο του βιοπαλαιστή αστού. Το επάγγελμά του είναι τελάλης, μεσίτης και ταχυδρόμος που εκτελεί παραγγελίες του μπέη και του πασά. Ωστόσο είναι ευγενικός, αξιοπρεπής και αξιόπιστος. Οικογενειάρχης, αν και δεν παρουσιάζεται αυτό ποτέ στη σκηνή, είναι πιο μορφωμένος κοινωνικά από τον Καραγκιόζη και γνωρίζοντας καλύτερα τον κόσμο προσπαθεί πάντα να διορθώνει τον φίλο του ή να τον δασκαλεύει.

Ο Μπάρμπα - Γιώργος: Εκπροσωπεί τον βουνίσιο Έλληνα, τον γνήσιο ρουμελιώτη που ο χαρακτήρας του παρέμεινε αδιάφθορος μέσα στο πέρασμα του χρόνου. Είναι τύπος αγαθός, ηθικός και δυνατός. Καμαρώνει που είναι θείος του Καραγκιόζη και γι'αυτό του προσφέρει στοργικά την προστασία του.

O Vincent κι η Σχολή Καλών Τεχνών

Ήθελε να μάθει τους κανόνες για να ζωγραφίζει καλύτερα τους ανθρώπους που ξεχνούσε η αδιάφορη κοινωνία.

Είχε ήδη σκεφτεί την τέχνη χρειαζόταν μόνο την τεχνική όμως οι αυθεντίες της Σχολής αφού τον εξέτασαν μίλησαν.

« Ο Vincent είναι μόνο ικανός να παρακολουθήσει τα μαθήματα που παραδίνουν οι ειδήμονες σε παιδιά μεταξύ 13 και 15 ετών».

Ν. Λυγερός

ΠΕΡΙ ΘΑΝΑΤΟΥ (Από τις διδασκαλίες των Σούφι)

نور الله فوق كل نور

Shaikh Sharfuddin Mainer

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες ανθρώπων:

1) Ο άνθρωπος των επιθυμιών
2) Ο αρχάριος που μόλις έχει αρχίσει το πνευματικό ταξίδι της επιστροφής
3) Ο προχωρημένος Γνώστης του Θεού.

Ο πρώτος δεν έχει καμία ανάμνηση του θανάτου του. Ή, αν ποτέ το θυμηθεί, θα καταληφθεί από πνεύμα οδύνης για την απώλεια των κοσμικών πραγμάτων και θα αρχίσει να παραπονιέται. Η ανάμνηση του θανάτου τον απομακρύνει από τον Θεό.

Ο δεύτερος ασκείται στην ανάμνηση του θανάτου έτσι ώστε να ζει με το φόβο του και να εκπληρώσει την επιστροφή με επιτυχία.

Ο τρίτος ουδέποτε λησμονεί το θάνατο και αυτό είναι η εγγύηση της ενότητάς του με τον Αγαπημένο. Ωστόσο, η ύψιστη κατάσταση της ανάπτυξης
εμφανίζεται στην ψυχή που υποτάσσεται ολοκληρωτικά στον Κύριο, και αυτό υπερέχει κάθε άλλης επιλογής για ζωή ή θάνατο.

Όπως παρατήρησε ένας αγαπητός φίλος, η γήινη ζωή είναι μια κατάσταση ύπνου, η μετά το θάνατο ζωή είναι μια κατάσταση αφύπνισης και ο ίδιος ο θάνατος αποτελεί ένα ενδιάμεσο στάδιο. Για τον συνήθη θνητό ο θάνατος είναι περισσότερο οδυνηρός από όσο μια σπαθιά ή μια τσεκουριά, ή αφαίρεση της σάρκας από το σώμα του.

Η ήρεμη αντιμετώπιση και η επανάληψη της ιερής προσευχής, αυτά είναι τα δέοντα για τον άνθρωπο την ώρα του θανάτου.

Letters from a Sufi Teacher

Εγωκεντρισμός

Ο Δρ. Fritz Kuenkel ανήκει στη σειρά των γιατρών ψυχολόγων που ξεπρόβαλλαν σε μια επιβλητική συνέχεια των ερευνητών του εσωτερικού κόσμου, ύστερα από την πρώτη εξόρμηση του ιδρυτή της ψυχολογίας βάθους Φρόιντ (Tiebenpsychologie). 
 

Το άτομο που μαθαίνει το εγώ του, υπνωτίζεται από αυτό, συγκεντρώνει όλο το σύμπαν μέσα σ’ αυτό, το λατρεύει σαν θεό του. Τη μεγάλη του πλάνη πληρώνει με πόνους και δάκρυα, με συγκρούσεις και αγωνίες. Το εγώ γίνεται η μεγάλη αγιάτρευτη πληγή που διαρκώς αιμορραγεί, και που όμως με κανένα τρόπο δεν θέλουμε να κλείσει, όσο κι αν ισχυριζόμαστε το αντίθετο. 

Ολόκληρος ο σημερινός πνευματικός πολιτισμός μας βρίσκεται στο στάδιο αυτό. Κάθε αξιόλογη δράση απορρέει κατά κανόνα από αυτή τη βαθύτερη εγωτροπία, ακόμα και στις περιπτώσεις που εκ πρώτης όψεως μοιάζουν ενάρετες και αλτρουιστικές. Αλλά, ας αναφέρουμε καλύτερα μερικά από τα λεγόμενα του Kuenkel γύρω από το θέμα αυτό.

Ο εγωκεντρικός άνθρωπος είτε συνειδητά, είτε και πιο πολλές φορές ασυνείδητα, επιδιώκει την πραγματοποίηση ενός εγωκεντρικού ιδανικού. Ό,τι τον πλησιάζει προς αυτό είναι ευτυχία, ενώ ό,τι τον απομακρύνει απ’ αυτό είναι δυστυχία. 

Το περιεχόμενο αυτού του ιδανικού ποικίλλει στα διάφορα άτομα και μπορεί πολλές φορές επιφανειακά να είναι πολύ αντιφατικό. Μπορεί να είναι π.χ. το «θέλω να γίνω πολύ πλούσιος σαν τον Rothschild», ή «να γίνω πολύ ένδοξος σαν τον Ναπολέοντα», ή «είμαι ένας μάρτυρας που ακολουθεί τον δρόμο του Χριστού προς το Σταυρό». 

Στις πιο πολλές περιπτώσεις, η εγωτροπία λειτουργεί κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μην γίνεται φανερή στο άτομο. Πραγματικά, ένας δαιμόνιος Πρωτέας κρύβεται κάτω από τις ποικίλες μορφές, και εφευρίσκει τόσα πολλά επιτήδεια τεχνάσματα ώστε να χρειάζεται αρκετή δόση ψυχολογικής πείρας για να μπορεί κανείς να την αποκαλύψει. Χαρακτηριστικό γνώρισμα εγωκεντρισμού είναι το αλύγιστο, το άκαμπτο των επιταγών του.

Το εγώ συμπεριφέρεται σαν ένας κυρίαρχος που δεν υπομένει καμιά αντίδραση. Ακόμη και στη σπάνια περίπτωση του να έχει κανείς διαμορφώσει το εγώτροπο ιδανικό «είμαι μάρτυρας και υποφέρω σαν τον Ιώβ», αυτός μπορεί ασυναίσθητα να επιμένει με κάθε τρόπο στις δυστυχίες του, και να απομακρύνει χωρίς να το εννοεί κάθε πιθανότητα ανακούφισης. Γιατί η ευτυχία θα εμποδίζει την πραγματοποίηση του μαρτυρικού ιδανικού του. 

Στο άγγιγμα της αλήθειας ο εγωκεντρισμός συντρίβεται, γι’ αυτό και τόσο πολύ την φοβάται. Αυτή η αναγωγή του εγώ σε μια απόλυτη αξία είναι η άκρα αντίθεση προς την πραγματική ζωντάνια της ανιδιοτέλειας. Η αυτοθεοποίηση δεν οδηγεί σ’ εκείνο που επιδιώκει, δηλαδή στην εξασφάλιση του αγαπητού εγώ αλλά αντίθετα, στην κατάπτωσή του.

«Ο φιλών την ψυχήν αυτού, απολέσει αυτήν. Και ο μισών την ψυχήν αυτού εν τω κόσμω τούτω, εις ζωήν αιώνιον φυλάξει αυτήν»
(Ματθαίος ε 39, Μάρκος η 35, Λουκάς θ 24)

Ας φανταστούμε όλες τις ενέργειες, όλη τη ζωτικότητα ενός εγωκεντρικού ανθρώπου σαν μια πυραμίδα που στην κορυφή της είναι τοποθετημένο το εγωκεντρικό ιδανικό. Όλη η απέραντη δημιουργικότητα της ζωής τελειώνει σ’ αυτό και κινείται προς αυτό, περιορίζεται απ’ αυτό. Τα μέσα της δράσης του και ο σκοπός του αποκρυσταλλώνονται σε μια μορφή, σε κάτι στενά καθορισμένο. Αυτή η πορεία σύντομα φέρνει το άτομο σε σύγκρουση με το περιβάλλον του.

Από την ένταση της ακαμψίας του σκοπού του, θα εξαρτηθεί η ψυχική του ισορροπία. Όταν η σύγκρουση ενταθεί και τα εξωτερικά γεγονότα αρνηθούν την εξυπηρέτηση του εγωκεντρικού του ιδανικού, τότε αυτό συντρίβεται και ο εγωκεντρικός άνθρωπος που συνταύτισε το είναι του μαζί του ζει την αγωνία της καταστροφής. Το ορμητικό κύμα της εξέλιξης παρέσυρε το οικοδόμημά του σε συντρίμμια και ερείπια.

Κατά τον Kuenkel αφορμή βασική κάθε νεύρωσης δεν είναι ούτε η λίμπιντο του Φρόιντ ούτε μόνο ο παράγοντας μειονεξίας του Άντλερ. Κάθε κακή προσαρμογή προς τις απαιτήσεις του ψυχοβιολογικού νόμου που ωθεί τον άνθρωπο μέσα από τις συγκρούσεις σε ολοένα περισσότερη ωρίμανση, κάθε αντίσταση στην ανάπτυξη της κοινωνικότητας – σ’ αυτό συμφωνεί και ο Άντλερ – δημιουργεί τις προϋποθέσεις μιας ψυχικής διαταραχής κατά το μάλλον ή ήττον μεγάλης, που μπορεί τελικά να απολήξει στη νεύρωση, στην αυτοκτονία ή στο έγκλημα. 

Εκείνο για το οποίο μπορεί κανείς να είναι τελικά βέβαιος, είναι πως δεν μπορεί με κανένα τρόπο να αποφύγει αυτό που τόσο πολύ φοβάται: τον πόνο.

Ο εγωκεντρικός, που μοναδικός σκοπός στέκει πάντα η διαφύλαξη του πολύτιμου εγώ του, καταλήγει στην τέλεια αντίθεση προς τη ζωή και αργά ή γρήγορα θα ζήσει τη Μεγάλη Αγωνία της καταστροφής, ακόμη κι αν η στιγμή αυτή πρόκειται να έρθει μονάχα την ώρα του θανάτου. Κι αυτό όμως μένει μια εξαιρετική περίπτωση. 

Συνήθως, στο βίο του δοκιμάζει τη βαθιά πικρία της μόνωσης και το στείρο πόνο του αποκρυσταλλωμένου, του αλύγιστου ψυχισμού του. Τον πόνο αυτό ο Kuenkel ονομάζει πόνο της αμαρτίας. Είναι ο πόνος που ζει κανείς χωρίς να φωτιστεί η ψυχή του με περισσότερη κατανόηση, και χωρίς το πνεύμα του να αποκτήσει περισσότερη ωρίμανση. Όσο καιρό ζει σε αυτό το ψυχικό στάδιο, μπορεί να πετυχαίνει μεταβολές στο είναι του εις πλάτος. Μπορεί να αναπτύσσεται, να προοδεύει, να αποκτά προτερήματα και αρετές. Οι αλλαγές αυτές είναι επιφανειακή εξέλιξη.

 Υπάρχουν όμως και άνθρωποι που ο πόνος ωθεί σε περισσότερη πνευματική διαύγεια, σε βαθύτερη κατανόηση. Τότε, κατά τον Kuenkel, επενεργεί ο πόνος ωρίμανσης. Μέσα τους γίνεται αλλαγή σε βάθος, μεταβάλλεται η φάση συνειδητότητας. Η προσωπικότητα στέκει τώρα ανάμεσα στα γεγονότα πιο ξύπνια, έχοντας εμβαθύνει περισσότερο στο νόημά τους. Σύντομα συνειδητοποιεί τον εαυτό της σαν ένα κομμάτι εξαρτώμενο από μια ολότητα. Με δυο λόγια, αποκτά εντονότερο κοινωνικό συναίσθημα και διαυγέστερη κρίση για την αξία των πραγμάτων. Μέσα του γεννιέται το πνεύμα. 

Όπως είναι ευνόητο, ο δρόμος της ωρίμανσης δεν είναι διόλου εύκολος, καθόλου ομαλός. Ο άνθρωπος προχωρεί και ωριμάζει περνώντας από πολλές ψυχολογικές κρίσεις. Η μοίρα, λέγει ο Kuenkel, δεν αποβλέπει στο να είμαστε ευτυχείς αλλά στο να αναπτύσσουμε ολοένα περισσότερη πνευματικότητα. Σ’ αυτό, μας εξαναγκάζει.

Η τακτοποίηση των εξωτερικών γεγονότων της ζωής μας έτσι ώστε να οδηγήσουν την επώδυνη γέννηση της πνευματικής προσωπικότητας, αποτελεί αυτό που ονομάζουμε πεπρωμένο.    

Απόσπασμα από την "ΧΑΡΑΚΤΗΡΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚUENKEL"

 Μαρίκας Κανδύλη

ΩΡΑ ΤΟΥ ΦΑΓΗΤΟΥ– ΠΟΙΕΣ ΤΡΟΦΕΣ ΕΙΝΑΙ ΕΠΩΦΕΛΕΙΣ

Ο ανθρώπινος οργανισμός, για ν’ αναπτυχθεί ομαλά, να διατηρήσει τη σύστασή του και να καλύψει τις ενεργειακές του ανάγκες, έχει ανάγκη τροφής η οποία του παρέχει τις απαραίτητες θρεπτικές ουσίες.

Οι λειτουργίες του οργανισμού πραγματοποιούνται από την ενέργεια η οποία ελευθερώνεται από τις αφομοιούμενες τροφές που είναι μέσα του. Οι τροφές είναι το ουσιώδες ζήτημα που αφορά τη ζωή του ανθρώπου. Είναι οι κατεξοχήν πηγές από τις οποίες μπορεί ο άνθρωπος να αντλήσει τις πολυτιμότερες δυνάμεις της φύσης και να τις μετατρέψει σε υγεία, δύναμη και πνευματικότητα.

Ο φιλόσοφος Πλάτων Δρακούλης στο έργο του «Στοιχεία Βιονομίας» γράφει:

«Οι διαλογισμοί που σε απασχολούν την ώρα που τρως, έχουν μεγάλη επιρροή. Όταν προσλαμβάνεις την τροφή σου, αφομοιώνεις στον εαυτό σου εκτός από τα υλικά στοιχεία και πνευματικά, τα οποία εκπορεύονται από τη διανοητική διάθεση στην οποία βρίσκεσαι.

Ο φιλόσοφος Ιάμβλιχος τονίζει (Περί του Πυθαγορείου Βίου, 208-209):
«Κάθε πράγμα το οποίο τρώγεται, γίνεται αιτία κάποιας ιδιαίτερης διάθεσης. Γι’ αυτό είναι γνώρισμα μεγάλης σοφίας το να γνωρίζουμε και να κατανοούμε ποια είδη τροφής και σε ποιες ποσότητες πρέπει να προσλαμβάνουμε. Η επιστήμη αυτή αναπτύχθηκε αρχικά από τον Απόλλωνα και τον Παιώνα και αργότερα από τον Ασκληπιό και τους οπαδούς του».

Υπάρχει δηλαδή μια σχέση ανάμεσα σ’ αυτό που τρώει ο άνθρωπος και στην κατάσταση στην οποία θα βρεθεί στη συνέχεια. Οι τροφές άλλοτε συνδέουν τον άνθρωπο με τη Φύση, δηλαδή του παρέχουν ζωή, και άλλοτε του αφαιρούν ζωή. Στην ποιότητα της ζωής του ανθρώπου σπουδαίο ρόλο παίζει η εγκράτεια στην τροφή και το ποτό.

Ο Πλούταρχος λέει (Ηθικά, 160Β):

«Να μη νομίζεις ότι η τροφή είναι εφόδιο μόνο της ζωής, αλλά και του θανάτου. Γιατί οι αρρώστιες, επειδή τρέφονται μαζί με τα σώματα, δεν έχουν τον κορεσμό πιο μικρό κακό από την έλλειψη».

Ο ελεγειακός ποιητής Θέογνις τονίζει (Ελεγεία, 605-606, West):
«Πολύ περισσότερους ανθρώπους κατέστρεψε η πολυφαγία, παρά η πείνα».

Ο Όμηρος αναφέρεται στις ολέθριες συνέπειες της λαιμαργίας τονίζοντας (Οδύσσεια, ρ, 473-474): «Η φοβερή κοιλιά, η καταστρεπτική, πολλά κακά προξενεί στους ανθρώπους».
Λέγεται από τους διδασκάλους της σοφίας ότι κάθε πνευματική αναμόρφωση του ανθρώπου αρχίζει από το στομάχι. Η τροφή πρέπει να μασιέται αργά και καλά. Αν φτάσει στο στομάχι χωρίς να έχει μασηθεί καλά, ο οργανισμός πρέπει να ξοδέψει παραπάνω ενέργεια για την αποδόμησή της. Εξάλλου, πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι το αντανακλαστικό της πείνας, το οποίο εδράζεται στον εγκέφαλο, δεν καταπραΰνεται αμέσως με την είσοδο της τροφής στο στομάχι. Έτσι, μια βραδεία μάσηση της τροφής επιτρέπει την παράταση της ώρας του φαγητού και οδηγεί στην άμβλυνση του αντανακλαστικού αυτού. Η βραδεία και σωστή μάθηση έχει ως αποτέλεσμα να χορταίνει ο άνθρωπος ευκολότερα και να τρώει λιγότερο.

Ο συγγραφέας και φιλόσοφος Αντώνιος Ανδριανόπουλος, στο βιβλίο του «Ο Άνθρωπος και η Ζωή», αναφέρεται στο θέμα της κρεοφαγίας:

«Η κρεοφαγία συνεπάγεται αδικαιολόγητη σκληρότητα προς τα ζώα, των οποίων η σάρκα όχι μόνο δεν είναι απαραίτητη σ’ εμάς, αλλά είναι και επιβλαβής. Συνεπώς, τίποτα δεν δικαιολογεί τη σκληρότητα αυτή του ανθρώπου, γιατί και τα ζώα έχουν τα ίδια δικαιώματα μ’ εμάς στη ζωή. Είναι βέβαιο ότι, αν ο καθένας από εμάς υποχρεωνόταν να σφάξει ο ίδιος τα ζώα, των οποίων τη σάρκα χρησιμοποιεί ως τροφή, όλοι εκτός ελαχίστων στους οποίους έχει σκληρύνει το συναίσθημα, θα προτιμούσαν να στερηθούν το κρέας παρά να παρασκευάζουν τροφή αιμόφυρτο. Η ευκολία όμως με την οποία μπορούμε να προμηθευόμαστε το κρέας στα κρεοπωλεία και η συνήθεια, διαστρέφουν τα ευγενή συναισθήματα της ανθρώπινης καρδιάς τόσο, ώστε ο καθένας δεν βλέπει πλέον το σφαγμένο ζώο αλλά μόνο την τροφή, την οποία θεωρεί αναγκαία για τον εαυτό του».

Ο Φιλόστρατος, στο βίο του Απολλώνιου του Τυανέως (Α VIII), αναφέρει:
«Απείχε (ο Απολλώνιος) από τις έμψυχες τροφές, γιατί τις θεωρούσε ακάθαρτες και βλαβερές για το νου».

Ο Ιάμβλιχος, στο έργο του για τον Πυθαγόρα και τους πυθαγόρειους, λέει ότι συνιστούσε στους μαθητές του «ν’ απέχουν από την κρεοφαγία» (Περί του Πυθαγορείου Βίου, 68). Και στο έργο του «Περί Σαρκοφαγίας» (Ηθικά 993C), υποστηρίζει ότι οι παλαιοί άνθρωποι από ανάγκη έτρωγαν κρέας, επειδή δεν είχαν τον μετέπειτα πλούτο του φυτικού βασιλείου και «τους έσπρωχνε η ανέχεια».Και συνεχίζει (Ηθικά, 996 Α): «Μέσα από σώμα ταραγμένο και πλήρες από τροφές αντίθετες προς τον οργανισμό του, είναι αναπόφευκτο η λάμψη και η ακτινοβολία της ψυχής να ελαττώνεται και να προκαλείται σ’ αυτήν σύγχυση και πλάνη».

Η σημερινή επιστήμη της Ιατρικής και της Διαιτολογίας πρεσβεύουν ότι για τη σωστή ανάπτυξη και επιβίωση του ανθρώπου είναι απαραίτητη η πρόσληψη των απαραίτητων θρεπτικών ουσιών. Αυτές είναι οι πρωτεΐνες (οι οποίες προσφέρουν τα λεγόμενα απαραίτητα αμινοξέα), οι υδατάνθρακες και τα λίπη. Οι υπέρμαχοι της κρεοφαγίας υποστηρίζουν ότι τα απαραίτητα αμινοξέα υπάρχουν μόνο στο κρέας. Αυτό είναι λάθος. Τα ειδικά αυτά αμινοξέα βρίσκονται επίσης στο γάλα (και στα γαλακτοκομικά προϊόντα), στο αυγό, στο ψάρι και στα όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια, σόγια).

Εκτός από τις κύριες θρεπτικές ουσίες, απαραίτητα για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού είναι και τα μικροστοιχεία της τροφής. Σε αυτά περιλαμβάνονται άλατα, βιταμίνες και οι αντιοξειδωτικές ουσίες, απαραίτητες για την αποτοξίνωση του οργανισμού από τις βλαβερές οξειδωτικές ρίζες. Οι φυτικές τροφές είναι οι πλουσιότερες, αν όχι σε μερικές περιπτώσεις, οι μοναδικές πηγές των ουσιών αυτών.

Συμπερασματικά, ο άνθρωπος μπορεί να αντικαταστήσει την καθαυτό κρεοφαγία χωρίς καμία συνέπεια για την υγεία του, με μια διατροφή που θα στηρίζεται στην περιορισμένη πρόσληψη ψαριού, ειδικά μικρών ψαριών, μία έως δύο φορές την εβδομάδα, και σε ένα συνδυασμό φυτικών τροφών (όσπρια, λαχανικά, φρούτα) και γαλακτοκομικών προϊόντων.

Μπάρακλης Χαρ.

TΟ ΠΙΣΤΕΥΩ ΤΟΥ ΑΙΣΙΟΔΟΞΟΥ

Dr. G. Arundale

ΥΠΟΣΧΕΣΟΥ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ:

1. Να είσαι τόσο δυνατός που τίποτε να μην μπορεί να διαταράξει τη γαλήνη του νου σου.

2. Να συζητάς για υγεία, ευτυχία και για το καλό σε κάθε πρόσωπο που συναντάς.

3. Να κάνεις όλους τους φίλους σου να νιώθουν ότι έχουν κάτι ωραίο μέσα τους.

4. Να βλέπεις το καθετί από την ευχάριστη πλευρά του και να επιδιώκεις την πραγματοποίηση της φιλοδοξίας σου.

5. Να σκέφτεσαι μόνο το άριστο, να επιδιώκεις μόνο το άριστο και να προσδοκάς μόνο το άριστο.

6. Να ενθουσιάζεσαι τόσο για την επιτυχία των άλλων, όσο ακριβώς ενθουσιάζεσαι για τη δική σου.
7. Να μην επηρεάζεσαι από τα λάθη του παρελθόντος και να επιμένεις στις μεγαλύτερες επιτεύξεις του μέλλοντος.

8. Να έχεις χαρούμενη όψη πάντοτε και να χαρίζεις ένα χαμόγελο σε όσους συναντάς.

9. Να αφιερώνεις τόσο πολύ χρόνο για την καλυτέρευση του εαυτού σου, ώστε να μη σου μένει καθόλου χρόνος για να επικρίνεις τους άλλους.

Να μη σε ανησυχούν τα μικροπράγματα, να είσαι ανώτερος από το θυμό σου, πολύ δυνατός στο φόβο σου και πολύ ευτυχής, ώστε να μην επιτρέπεις στις δυσκολίες να σταθούν εμπόδιο στην πορεία σου.