«Αντέπτο»

Γράμμα από τον Καζαντζάκη

2012-02-14T07:29:00.001+02:00

Απόσπασμα από γράμμα του Νίκου Καζαντζάκη στον Μηνά Δημάκη (Εκδ. Το Ελληνικό Βιβλίο, Αθήνα, 1975).

Αγαπητέ φίλε,

Η Ελένη αντιγράφει ένα μυθιστόρημα στη γραφομηχανή, Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται… Είναι εντελώς σύγχρονο και νομίζω καλό. Τόρα άρχισα ένα καινούργιο, καθώς και μια νέα τραγωδία, εμπνευσμένη από την τορινή τραγωδία της Ελάδας.

Ελπίζω – και φοβούμαι – πως θα μείνω πολήν καιρό εδώ. Εδώ δουλεύω λαμπρά, το κλίμα είναι εξαίσιο, θάλασσα ήλιος, τροπικά δέντρα, καλοί άνθρωποι, μοναξιά. Το σώμα είναι γερό, το μιαλό δουλεύει, κρατώ αλάκαιρη την Ελάδα κάτω από τα βλέφαρά μου -και τίποτα θαρώ δε μου λείπει. Έχω μονάχα την αγιάτρευτη αγωνία της Ελάδας που θέλουν να την γκρεμίσουν. Μα αφτή ’ναι αιώνια, το ξέρω καλά, και θα βγει κι από τη δοκιμασία αφτή γιγαντωμένη.

Είμαι βέβαιος πως μεγάλες ψυχές και μεγάλα έργα γίνουνται και θα γενηθούν από το αίμα αφτό κι από τα δάκρυα. Ποτέ δεν είχα τόση πίστη κ’ εμπιστοσύνη στη ράτσα μας όπως τόρα. Είναι αιωνίως ο Χριστός που ξανασταβρόνεται για ν’αναστηθεί.

Πρέπει, αλήθεια, νάμαστε περήφανοι. την σύμπτωση αφτή να γενηθούμε Έληνες. Και συν να νιόθουμε, κάθε στιγμή, σε κάθε μας λόγο, σε κάθε γραμμή και στίχο που γράφουμε, πως έχουμε μεγάλη ευθύνη.

Ο στοχασμός αφτός, τα τελευταία τούτα χρόνια, που γνώρισα από κοντά την παγκόσμια intelligentsia και είδα τους αντιπροσώπους της και τους μίλησα και τους έζησα, μου δίνει τη Μεγάλη Βεβαιότητα για την ασύγκρητη αξία της ράτσας μας.

Γενηθήκαμε άρχοντες. Φοβερή γη και ευθύνη.

Να μου χαιρετάτε, Σας παρακαλώ πολύ, όλους τους φίλους και συντρόφους. Ο «θεός» μαζί Σας, αγαπητέ φίλε, και μαζί με την Ελάδα.

Ν. Καζαντζάκης

(Διατηρήθηκε η ορθογραφία του Ν. Καζαντζάκη)
Παραχώρηση της Επιθώρησης Le Regard crétois τεύχος, #37, Φεβρ. 2012 της Διεθνούς Εταιρείας Φίλων Νίκου Καζαντζάκη

Το ηθικό των Ελλήνων

2012-02-11T19:36:00.000+02:00

Το ηθικό των Ελλήνων δεν πρόκειται να σπάσει.

Και δεν είναι αυτή η κρίση που θα τα καταφέρει. Οι δυσκολίες υπάρχουν, σίγουρα, αλλά συνηθισμένα τα βουνά απ’ τα χιόνια. Όσον αφορά στην αντοχή μας, η ιστορία την έχει αποδείξει. Κι αφού είμαστε οι απόγονοι των ανθρώπων του ελληνισμού, της αρχαιότητας, του βυζαντίου, της επανάστασης και της ελευθερίας, τίποτα δεν θα μας βάλει κάτω.

Όσο πιο δύσκολα παρουσιάζουν όλοι τα πράγματα, τόσο μεγαλύτερη αντίσταση έχουμε. Κανένα επιχείρημα οικονομικό ή όχι δεν μπορεί να εμποδίσει τη στρατηγική μας και την εξέλιξή μας. Και τα κομματικά τερτίπια δεν εντυπωσιάζουν παρά μόνο τους μαλθακούς, και βέβαια τους ραγιάδες.

Οι δικοί μας είναι από άλλη πάστα και δεν μασάνε. Για τους δικούς μας, για τους παλιούς, για τους γέρους και για τα παιδιά μας δεν πρόκειται να εγκαταλείψουμε τίποτα. Ο προορισμός μας είναι ξεκάθαρος, διότι βρισκόμαστε στη γη της θάλασσας και ανήκουμε στο λαό του χρόνου. Δεν θα παραχωρήσουμε τίποτα από το ελληνικό έδαφος παρά μόνο τάφους στους εχθρούς μας που νομίζουν ότι είναι η ευκαιρία να μας χτυπήσουν και να μας αρπάξουν τα νησιά μας.

Το όραμα είναι απλό και ξεκάθαρο. Όσο πιο γρήγορα θεσπίσουμε την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και κάνουμε συμφωνίες με τα κράτη που είναι γύρω μας, τόσο πιο γρήγορα θα αναδείξουμε την πραγματική μας αξία, ως γεωπολιτική μας δύναμη. Έτσι, θα αποφύγουμε και τη μιζέρια μερικών αλλά και την ηττοπάθεια των άλλων. Δεν θέλουν να βγουν από το βούρκο, αλλά εμείς θα τους βγάλουμε κι αυτούς.

Θέλουν δεν θέλουν, η πατρίδα μας έχει μια σημαντικότατη Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη μέσα στη Μεσόγειο. Κι αν το διαχειριστούμε αυτό το θέμα στρατηγικά, κανείς δεν θα μας σταθεί εμπόδιο. Γι’ αυτό το λόγο, πρέπει να αντέξουμε αυτές τις αντίξοες συνθήκες, διότι όταν μας θέλουν κάτω εμείς παραμένουμε όρθιοι.

Είμαστε ξεροκέφαλοι, γιατί έχουν ζήσει πολλές μάχες οι δικοί μας και γι’ αυτό έχουμε το μέτωπο ψηλά. Τα βάσανα είναι κομμάτια ζωής για μας. Σπάνιοι είναι οι λαοί που άντεξαν τόσα δεινά και βρίσκονται ακόμα στην πατρίδα τους, δίχως να έχουν χάσει το ηθικό τους. Δεν κοιτάζουμε τις εικόνες, όπως κάνουν οι επικοινωνιολόγοι.

Εμείς τις εικόνες τις προστατεύουμε εδώ και αιώνες για να μπορούν οι δικοί μας να προσεύχονται την ώρα της ανάγκης, όταν δεν είμαστε κοντά τους. Δεν έχει σημασία πώς μας βλέπουν οι άλλοι και τι λένε για μας. Ξέρουμε τι είμαστε, γνωρίζουμε την αξία μας και ο χρόνος που είναι μαζί μας το αποδεικνύει στην πράξη. Είμαστε το πεπρωμένο μας, διότι δεν περιμένουμε από τους άλλους να μας καθοδηγήσουν.

Τόσα χρόνια ζούμε όχι επειδή το επέλεξαν οι άλλοι, αλλά διότι η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει. Είμαστε τα παιδιά της θάλασσας και του ουρανού γιατί μόνο αυτόν τον πλούτο έχει η γη μας. Είμαστε η ίδια μας η αξία, οι πρώτοι άνθρωποι, γιατί δεν έχουμε τίποτα άλλο. Οι δικοί μας, μας δίδαξαν το φιλότιμο και την ανθρωπιά, γιατί πίστευαν στις αξίες και όχι στις αρχές.

Οι αξίες των Ελλήνων είναι διαχρονικές και γι’ αυτό έρχονται να δουν πώς μάχονται οι ήρωες. Κανείς δεν πρόκειται να μας κάνει να σκύψουμε το κεφάλι εκτός από τους νεκρούς μας και τα παιδιά μας.

Γεννηθήκαμε με τις θυσίες, παθαίνουμε με την αντίσταση, για να ζήσουν οι επόμενοι δικοί μας και να προσφέρουν στους άλλους. Τίποτα δεν άλλαξε.

Ν. Λυγερός

Το Ιδανικό Πολιτικό Σύστημα

2012-02-09T10:20:00.001+02:00

Αποτελεί συνισταμένη τριών αρχέτυπων πολιτικών συστημάτων.

Οι αναλογίες των συστημάτων ακολουθούν την αναλογία των βασικών ενστίκτων Ανήκειν - Διαιώνισης - Επιβίωσης που χαρακτηρίζουν μια κοινωνία, ως αποτέλεσμα της ιδιοσυγκρασίας της και της ιστορικής συγκυρίας. Η εξέτασή μας θα περιορισθεί στο πλαίσιο του Δυτικού Πολιτισμού, καθ' ότι στο πλαίσιο του γενικότερου ανθρώπινου πολιτισμού οι συσχετίσεις διαφοροποιούνται.

Σε κοινωνίες όπως η Ελληνική και η Γαλλική όπου το ένστικτο του Ανήκειν εμφανίζεται ιδιαίτερα ισχυρό, υφίσταται μια δυναμική ισορροπία μεταξύ Πολίτη και Προσώπου. Στην Ελληνική κοινωνία το κέντρο βάρους κλίνει προς τον Πολίτη, ενώ στην Γαλλική κοινωνία προς το Πρόσωπο. Αντίστοιχα στον αναπόφευκτο δικομματισμό, το ένα κόμμα θα παίζει τον ρόλο του Πολίτη και το άλλο του Προσώπου.

Το κόμμα του Πολίτη δίνει έμφαση στις οριζόντιες υπαρξιακές σχέσεις, προσδοκώντας την Πληρότητα μέσα από την σχέση με το Κοινό, βλέπει την κοινωνία οριζόντια και κατ' έκταση, θέτοντας ασφαλιστικές δικλείδες σε ενδεχόμενο Μηδενισμό, ενώ αναπόφευκτα στην αδυναμία του καταφεύγει σε αμυντικά σύνδρομα.

Το κόμμα του Προσώπου δίνει έμφαση στις κάθετες υπαρξιακές σχέσεις, προσδοκώντας την Πληρότητα μέσα από την σχέση με τον Άλλον, βλέπει την κοινωνία κάθετα και σε βάθος, θέτοντας ασφαλιστικές δικλείδες σε ενδεχόμενο ολοκληρωτισμό, ενώ αναπόφευκτα στην αδυναμία του καταφεύγει σε κοινωνικό κατακερματισμό. Το φυσικό σύμβολο του κόμματος του Πολίτη είναι ένα καρποφόρο δένδρο λόγω Μύθου, ενώ του κόμματος του Προσώπου ένα πολύχρωμο λουλούδι λόγω Κάλλους. Και στα δύο πολιτικά κόμματα οι πολιτικές ιδεολογίες είναι σχεδόν αδιάφορες, αποτελούν απλό πρόσχημα.

Σε κοινωνίες όπως η Γερμανική, η Ρωσική, η βορειοϊταλική κ.α., όπου το ένστικτο της Διαιώνισης εμφανίζεται ιδιαίτερα ισχυρό, το δίπολο Πολίτης-Πρόσωπο αντικαθίσταται από το δίπολο Αξιωματούχος-Σοφία. Η προτεραιότητα του Μύθου και του Κάλλους αντικαθίσταται από τον Λόγο και την Τάξη. Η έμφαση από το Κοινό και τον Άλλον μετατοπίζεται στο Ιερό και το Επιστητό. Η Αρετή, ως προϋπόθεση ένταξης στο Κοινό, παραχωρεί την θέση της στην ατομική ηθική του Καθήκοντος.

Ο Πολίτης μετέχει ισότιμα σε ένα είδος Συλλογικής Ευφυϊας, ενώ ο Αξιωματούχος μετέχει ανισότιμα σε μια κοινωνική ιεραρχία. Ο Πολίτης αναζητεί τα κριτήρια του Δικαίου στα Αρχέτυπα, ενώ ο Αξιωματούχος στις Αξίες της κοινωνίας. Αγαθό για τον Πολίτη είναι η Ευδαιμονία (δηλαδή το να έχει μέσα του την Πόλη), ενώ για τον Αξιωματούχο η Αυτονομία. Το αιώνιο και αναλλοίωτο "Όντως Ον" για τον Πολίτη είναι η Πόλις, ενώ για τον Αξιωματούχο ένας θεάνθρωπος, και οι δύο έχουν ξεκάθαρα τάσεις ολοκληρωτικές.

Αντίβαρο στην Συλλογικότητα του Πολίτη και του Αξιωματούχου αποτελούν αντίστοιχα το Πρόσωπο και η Σοφία ως εκφράσεις της Μοναδικότητας. Εικόνα του Θεού για το Πρόσωπο αποτελεί η "Αγάπη για τον Άγνωστο", ενώ για την Σοφία η "Γνώση του Απείρου", και οι δύο έχουν ξεκάθαρα τάσεις μηδενιστικές. Πολίτης και Πρόσωπο αναζητούν την Πληρότητα, ενώ ο Αξιωματούχος και η Σοφία αναζητούν το Νόημα.

Η εμμονή της υπαρξιακής σχέσης με το Κοινό στον Πολίτη και με τον Άλλον στο Πρόσωπο, αντικαθίσταται από την εμμονή της οργάνωσης του εσωτερικού ανθρώπινου κόσμου από τον Αξιωματούχο και του εξωτερικού κόσμου από την Σοφία.

Το κόμμα του Αξιωματούχου δίνει έμφαση στην εσωτερική οργάνωση του ανθρώπου, αναζητώντας το Νόημα στον εσωτερικευμένο Λόγο, ο οποίος επιρεάζεται κυρίως από την επικρατούσα Φιλοσοφία.

Το κόμμα της Σοφίας δίνει έμφαση στην εξωτερική οργάνωση του Επιστητού, αναζητώντας το Νόημα στην κοσμική Τάξη, η οποία ερμηνεύεται μέσα από τις δέλτους μιας πολιτικής Ιδεολογίας. Τα πολιτικά κόμματα του Αξιωματούχου και της Σοφίας δεν κοιτάζουν τον άνθρωπο απευθείας, αλλά μέσα από ιδεολογικά και φιλοσοφικά φίλτρα. Ο άνθρωπος, ως ετερότητα σχέσης, τους είναι αδιάφορος. Το φυσικό σύμβολο του πολιτικού κόμματος του Αξιωματούχου είναι ο γαλάζιος ουρανός λόγω του Λόγου, ενώ του πολιτικού κόμματος της Σοφίας είναι η έναστρος ουρανός λόγω της Τάξης. Στην Ρωσική κοινωνία το κέντρο βάρους κλίνει προς τον Αξιωματούχο, ενώ στην Γερμανική κοινωνία κλίνει προς την Σοφία.

Σε κοινωνίες όπως η Βρετανική και η Αμερικανική όπου το ένστικτο της Επιβίωσης εμφανίζεται ιδιαίτερα ισχυρό, το δίπολο Αξιωματούχος-Σοφία αντικαθίσταται από το δίπολο Συνεργάτης-Άτομο. Η προτεραιότητα του Λόγου και της Τάξης αντικαθίσταται από την Ιστορία και την Επιθυμία. Η έμφαση από το Ιερό και το Επιστητό μετατοπίζεται στην Κοινότητα και στην Φύση. Η ατομική ηθική του Καθήκοντος παραχωρεί την θέση του στους κοινωνικούς Εθισμούς. Ενώ ο Αξιωματούχος μετέχει ανισότιμα σε μια κοινωνική ιεραρχία, ο Συνεργάτηςσυμμετέχει αξιοκρατικά σε μια Συλλογική Βούληση. Ενώ ο Αξιωματούχος αναζητεί τα κριτήρια του Δικαίου στις Αξίες της Κοινωνίας, ο Συνεργάτης τα αναζητεί στους Κανόνες της. Αγαθό για τον Αξιωματούχο είναι η Αυτονομία, ενώ για τον Συνεργάτη η Συνέχεια ενός Θεσμού. Ενώ το αιώνιο και αναλλοίωτο "Όντως Ον" για τον Αξιωματούχο είναι ο θεάνθρωπος, για τον Συνεργάτη είναι η Ιστορική Ασυνέχεια, και οι δύο έχουν ξεκάθαρα τάσεις ολοκληρωτικές.

Αντίβαρο στην Συλλογικότητα του Αξιωματούχου και του Συνεργάτη αποτελούν αντίστοιχα η Σοφία και το Άτομο, ως εκφράσεις της Μοναδικότητας. Ενώ εικόνα του Θεού για την Σοφία είναι η "Γνώση του Απείρου", για το Άτομο είναι η "Υπέρβαση της Νομοτέλειας". Ενώ Αξιωματούχος και Σοφία αναζητούν το Νόημα, ο Συνεργάτης και το Άτομο αναζητούν την Ελευθερία. Η εμμονή του Αξιωματούχου και της Σοφίας με την οργάνωση του εσωτερικού και εξωτερικού κόσμου αντικαθίσταται με την εμμονή του Συνεργάτη και του Ατόμου στις ανταλλακτικές σχέσεις με περισσότερους ή λιγότερους Κανόνες (διάβαζε περισσότερο ή λιγότερο Κράτος).

Το κόμμα του Συνεργάτη δίνει έμφαση στις ανταλλακτικές σχέσεις με πληθώρα Κανόνων, επιδιώκοντας την Ελευθερία μέσα από οικονομίες κλίμακος και υλικών αγαθών. Το κόμμα του Ατόμου δίνει έμφαση στις ανταλλακτικές σχέσεις με ελάχιστους Κανόνες, επιδιώκοντας την Ελευθερία μέσα από την Καινοτομία και τα υλικά αγαθά. Το φυσικό σύμβολο του κόμματος του Συνεργάτη είναι μια φουρτουνιασμένη θάλασσα λόγω της Ιστορίας, ενώ του κόμματος του Ατόμου είναι τα απόκρυμνα βουνά λόγω της Επιθυμίας.

Στην Βρετανική κοινωνία το κέντρο βάρους κλίνει προς τον Συνεργάτη, ενώ στην Αμερικανική κοινωνία προς το Άτομο.

Δημήτρης Ζιαμπάρας

πηγή: Aντίφωνο

Η διαχρονικότητα του ρόδακα

2012-02-08T10:11:00.001+02:00

Μερικά ιστορικά στοιχεία για τους ρόδακες, ως κοσμήματα και φυλαχτά σπιτιών, που αναδεικνύουν, τόσο την αδιάλειπτη ιστορική συνέχεια, όσο και την βαθιά θρησκευτική πίστη των προγόνων μας.

Ο ρόδακας, (ρόδαξ, ρόδον, τριαντάφυλλο), είναι ένα διαχρονικό κόσμημα, σύμβολο και φυλαχτό.

Η χρήση του άρχισε από την Μυκηναϊκή εποχή και συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Το σχήμα και ο αριθμός των φύλλων του και ο συμβολισμός τους συναρτώνται με τις δοξασίες των αρχαίων θρησκειών των Ελλήνων, με την χριστιανική μας πίστη αλλά και με τη μουσουλμανική πίστη στα Βαλκάνια.

Έτσι, μπορούμε να διακρίνουμε κυρίως δύο ρόδακες, τον «αρχαιο-ελληνικό ρόδακα» και τον «ελληνο-χριστιανικό ρόδακα».

Ο «αρχαιο-ελληνικός ρόδακας».

Ο αρχαιο-ελληνικός ρόδακας ήταν αρχικά στολίδι στα διαδήματα των βασιλισσών των Μυκηναίων. Στην κλασσική περίοδο, οι ρόδακες κοσμούσαν τις οροφές των ιερών της Αφροδίτης, των Ασκληπιείων, τις τοιχογραφίες σπιτιών αρχόντων και ήταν διάδημα της Άρτεμης και της Αφροδίτης. Ρόδακας ήταν και η βάση του «Ήλιου της Βεργίνας» των Μακεδόνων Βασιλέων.

Ο αρχαίος-ελληνικός ρόδακας είχε σχήμα μικρού ρόδου (τριαντάφυλλου), με ανοιγμένα και στρογγυλά στις άκρες τα φύλλα του, περιβάλλονταν από κύκλο και ήταν χαραγμένος πάνω σε πέτρα ή μάρμαρο ή από χρυσό. Τα φύλλα του στην αρχή ήταν τέσσερα και στη συνέχεια επτά, δώδεκα και δέκα έξι στην Μακεδονική περίοδο.

Ο αριθμός των φύλλων του είχε διαχρονικό συμβολικό χαρακτήρα. Συμβόλιζαν τα τέσσερα στοιχεία της φύσης (αέρας, γη, φωτιά, νερό), τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου ή τους δώδεκα θεούς των αρχαίων Ελλήνων και την παγκόσμια κυριαρχία και ακτινοβολία των Βασιλέων της Μακεδονίας. Ήταν σημεία ομορφιάς, αγνότητας, ευγονίας, λατρείας και ισχύος.

Ευρήματα αρχαίου-ελληνικού ρόδακα υπάρχουν σε χρυσό διάδημα βασίλισσας στις Μυκήνες, στο Θόλο της Επιδαύρου, σε διάδημα προτομής της Θεάς Άρτεμης που βρέθηκε στο Καρπενήσι, σε διάδημα χρυσελεφάντινης γυναικείας κεφαλής στους Δελφούς, σε τοιχογραφίες αρχοντικών στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης, σε κιονόκρανα του Ιερού της Ελευσίνας, κ.α.

Ένας ιδιαίτερος τύπος ρόδακα είναι ο γλωσσωτός, που αποτελείται συνήθως από έξι πέταλα με πολύ στρογγυλεμένα άκρα σαν γλώσσες. Το σχήμα αυτό έχει μάλλον μυκηναϊκή παρά ανατολική προέλευση. Τα πέταλα είναι διακοσμημένα με ομφαλό, με ανάγλυφο πρόσωπο, με ολόγλυφα κεφάλια γρυπών και ταύρων ή με μορφές πουλιών και εντόμων. Στο πίσω μέρος φέρουν έναν κρίκο ανάρτησης. Αποτελούσαν εξαρτήματα διαδημάτων είτε στολίδια για τις κοτσίδες των μαλλιών. Μπορούσαν επίσης να ραφτούν πάνω στο ρούχο ή να περαστούν σε κορδόνι και να φορεθούν στο λαιμό. Οι ρόδακες αυτοί ανήκουν στις επιτυχέστερες στιγμές της αρχαίας ελληνικής χρυσοχοΐας, τόσο από πλευράς έμπνευσης όσο και εκτέλεσης.

Ο «ελληνο-χριστιανικός ρόδακας»

Ο ελληνο-χριστιανικός ρόδακας συναρτήθηκε με την λατρεία της Παναγίας. Ως «Ρόδον το Αμάραντον» προσφωνήθηκε η Παναγία και από τότε, ο ρόδακας, το ρόδο, το τριαντάφυλλο, κοσμεί τις εικόνες της. Έχει το σχήμα του αρχαιο-ελληνικού ρόδακα (μικρό ρόδο, με ανοιγμένα και μυτερά φύλλα, που περιβάλλεται από κύκλο) και ζωγραφίζεται στην εικόνα της Παναγίας.Τα φύλλα του ελληνο-χριστιανικού ρόδακα είναι τέσσερα σε σχήμα Σταυρού ή επτά και περισσότερα, από τα οποία τέσσερα σχηματίζουν Σταυρό.

Συμβολίζουν τη Σταύρωση του Χριστού ή τα επτά μυστήρια ή και το πραγματικό τριαντάφυλλο (αγνότητα της πίστης). Ελληνοχριστιανικό ρόδακα, φυλαχτό, σκάλιζαν οι χριστιανοί και στους ακρογωνιαίους λίθους των σπιτιών τους.

Στις εικόνες της Παναγίας ο ελληνοχριστιανικός ρόδακας συμβολίζει την αγνότητα, το αμόλυντο, το άσπιλο, την καθαρότητα, την ομορφιά και την ευωδιά, που εκπέμπει στους Χριστιανούς η λατρεία στις Παναγίας.

Στα χριστιανικά σπίτια ο ελληνο-χριστιανικός ρόδακας είναι φυλαχτό της Παναγίας και σημείο ευγονίας, αποτροπής, εξουδετέρωσης του κακού. Ελληνο-χριστιανικοί ρόδακες υπάρχουν σήμερα σε εικόνες στις Παναγίας της Τήνου, της Προυσιώτισσας, της Μονής Μεγίστης Λαύρας, σε βυζαντινές εικόνες Μοναστηριών της Υπεραγίας Θεοτόκου, σε υπέρθυρα, παράθυρα, τέμπλα, δισκοπότηρα εκκλησιών και σε αγκωνάρια σπιτιών, ως φυλαχτά. Με ρόδακες (τριαντάφυλλα) στολίζονται και οι εικόνες της Παναγίας, στις γιορτές της.

Κάρολος Όγλ: Το τραγικό τέλος του φιλλέληνα πολεμικού ανταποκριτή

2012-01-30T12:35:00.004+02:00

Ο Κάρολος Τσαλόνε Όγλ γεννήθηκε στις 6 Απριλίου του 1851 στο Μέριλμπον, περιοχή του κεντρικού Λονδίνου, όπου διέμενε τότε η οικογένειά του. Ο πατέρα του Τζων Όγλ και η σύζυγός του Σάρα απέκτησαν εννέα παιδιά και ο Κάρολος ήταν το τέταρτο παιδί τους. Ο Κάρολος σπούδασε αρχιτεκτονική. Παράλληλα με την αρχιτεκτονική δραστηριότητά του συνεργάζεται με την περιοδικό «Builder». Αργότερα επιδίωξε και πέτυχε να συνεργασθεί τους “TIMES” στην Αθήνα. Έτσι ταξίδεψε αρχικά στη Σερβία και κατέληξε στην Αθήνα, όπου συνεργάσθηκε και με τον φημισμένο αρχιτέκτονα Τσίλερ, ενώ παρέδιδε αφιλοκερδώς και μαθήματα Αγγλικής γλώσσας. Είχε διακριθεί για τον φιλελληνισμό του και είχε τιμηθεί από τον βασιλέα Γεώργιο Α΄ με το παράσημο του Σταυρού του Σωτήρος.

Στο βουνό των Κενταύρων κατέφθασε για να παρακολουθήσει τις μάχες της επανάστασης των Θεσσαλών, σαν δημοσιογράφος των “TIMES” του Λονδίνου, σε ηλικία 25 ετών. Ακολουθούν κι άλλοι Βρεττανοί ανταποκριτές. Ο Βρεττανικός τύπος δημοσιεύει συνεχώς άρθρα για την επαναστατημένη Θεσσαλία. Ο Κάρολος Όγλ, γράφει ασταμάτητα, διαμαρτύρεται έντονα για τις θηριωδίες των Τούρκων σε βάρος του άμαχου πληθυσμού. Παίρνει ανοιχτά το μέρος των Ελλήνων επαναστατών.

Ο Κάρολος Όγλ βρήκε τραγικό θάνατο στη μάχη της Μακρυνίτσας, στις αρχές Φεβρουαρίου. Η μάχη αυτή, διεξήχθη δυτικά της Μακρυνίτσας στην θέση "Σταυρός" του βουνού «Σαρακηνός» στίς 6 Φεβρουαρίου 1878. Ο θάνατός του όταν έγινε γνωστός στην Αθήνα, συγκλόνισε την κοινή γνώμη, αλλά και την κυβέρνηση.

Εδώ στην αφήγησή μας, πρέπει να παρεμβάλουμε την εμπλοκή του Χόβαρτ Πασά.
Ο Χόβαρτ Πασάς, ήταν ένας ικανός πρώην αξιωματικός του Βρετανικού Ναυτικού που προσέφερε τις υπηρεσίες του στο Σουλτάνο έναντι αμοιβής, οργανώνοντας τον Οθωμανικό στόλο. Ο Χόβαρτ, προσπάθησε να μεταπείσει τους επαναστάτες απειλώντας ότι, αν δεν έρθουν σε συνεννόηση μαζί του, θα «βομβολίσει» (βομβαρδίσει) τη Μακρινίτσα, όπως χαρακτηριστικά έγραψαν οι εφημερίδες της εποχής.

Ο Όγλ που βρισκόταν στο Βόλο ακόμα, όταν το πληροφορήθηκε έστειλε ένα σημείωμα στον συμπατριώτη του στο οποίο του έγραφε: «Επειδή πρόκειται να βομβαρδίσεις την Μακρυνίτσαν προς ασφάλειάν μου πηγαίνω εκεί».
Ο Χόβαρτ τον απείλησε ότι θα τον διώξει από τα τουρκοκρατούμενα εδάφη και ο Όγλ του ανταπάντησε: «Θα με διώξεις, αλλά δεν θα φύγω όπως έφυγες εσύ από την Αγγλίαν».

Έτσι ξεκίνησε για τη Μακρυνίτσα όπου με έξοδά του μάλιστα πλήρωσε 30 εργάτες, για να κατασκευάσουν χαρακώματα. Πριν φύγει μάλιστα από το Βόλο είχε προβλέψει το θάνατό του μιλώντας σε γνωστούς του και λέγοντας ότι οι Τούρκοι θα τον δολοφονήσουν και θα κόψουν το κεφάλι του. Γι’ αυτό τους έδειχνε κάποιες ουλές το χέρι του από παλαιό τραύμα, ώστε αν βρεθεί το ακέφαλο πτώμα του να το αναγνωρίσουν!!!

Η τριήμερη μάχη της Μακρυνίτσας, υπήρξε αιματηρότατη, με πολλά θύματα από τον άμαχο πληθυσμό, ακόμα και παιδιά. Οι επαναστάτες νικήθηκαν και υποχώρησαν προ των Οθωμανικών στρατευμάτων του Ρετζέπ Πασά, αλλά και των ορδών των ατάκτων Κιρκασίων(1) του Αμούς Μπέη. Οι πρόξενοι των ξένων δυνάμεων ανέβηκαν στο Πήλιο για ερευνήσουν την κατάσταση και να σταματήσουν τις σφαγές. Ενδιαφέρθηκαν φυσικά και τον Όγλ, που δεν εμφανίσθηκε πουθενά επί διήμερο. Τον αναζητούσαν για να πληροφορηθούν εγκύρως τα καθέκαστα των μαχών στο Πήλιο. Είχε ήδη δολοφονηθεί. Αρχικά οι Τούρκοι έκρυψαν το πτώμα του, αλλά ένας στρατιώτης εμφάνισε το διαβατήριό του, ενώ ένας άλλος πουλούσε τα ρούχα του. Οι Τούρκοι είπαν ότι τον δολοφόνησαν οι επαναστάτες. Αυτό όμως δεν ήταν αληθές.

Τελικά το πτώμα του άτυχου Άγγλου δημοσιογράφου βρέθηκε ακέφαλο. Οι γιατροί ενός αγγλικού και ενός ιταλικού πλοίου έκαναν αυτοψία και τοποθέτησαν το πτώμα σε μολυβένια θήκη για να μεταφερθεί στην Αθήνα με ατμόπλοιο για ταφή. Οι πρόξενοι των ξένων δυνάμεων από τις ανακρίσεις που έκαναν στο Πήλιο διαπίστωσαν όπως έγραφαν οι εφημερίδες της εποχής, ότι ο Όγλ δολοφονήθηκε μετά τη λήξη της μάχης. Κάποιοι μάρτυρες είπαν ότι τον είδαν να επιστρέφει έφιππος και να επιπλήττει τέσσερις Οθωμανούς στρατιώτες, οι οποίοι τον αγνόησαν. Παρακάτω όμως συνάντησε άλλους δύο, οι οποίοι τον αναγνώρισαν, αλλά δεν δίστασαν να τον δολοφονήσουν χτυπώντας τον ο ένας με τη λόγχη και ο άλλος πυροβολώντας. Μια γυναίκα και ένα παιδί που είδαν τη σκηνή του φόνου, κατέθεσαν ότι οι δολοφόνοι όταν απέκοψαν την κεφαλή του Άγγλου ανταποκριτή, την κάρφωσαν σε μια λόγχη και την περιέφεραν αλαλάζοντας!!
Η σορός του μεταφέρθηκε στον Πειραιά από το Βόλο με το αγγλικό πολεμικό πλοίο “Wizard”. Μερικές Βολιώτισσες είχαν κεντήσει ταινία που μπήκε στο φέρετρο και έγραφε: «Ου σκεπάζεται αρετή σου, ουδ’ επίβουλος σφαγή σου, Όγλ φιλελεύθερε».

Στην Αθήνα επικρατούσε πρωτοφανής συγκίνηση. Η πάνδημη κηδεία του, έγινε στις 29 Μαρτίου 1878 από τον καθολικό ναό του Αγίου Διονυσίου, χοροστατούντος του καθολικού αρχιεπισκόπου. Παρέστησαν πολλοί επίσημοι και λαός. Επικήδειο εκφώνησε στο νεκροταφείο ο Τιμολέων Φιλήμων, και ο Γάλλος πρεσβευτής. Ο δήμος της Αθήνας (δήμαρχος ο Παναγής Κυριακός) παραχώρησε δωρεάν τάφο στο Α΄ Νεκροταφείο. Η οικογένεια του Όγλ με τηλεγράφημά της προς τον πρωθυπουργό Αλέξανδρο Κουμουνδούρο ευχαρίστησε την ελληνική κυβέρνηση, αλλά και τον Χαρίλαο Τρικούπη, βουλευτή τότε, που ασχολήθηκε ενεργά με την ταφή του τέκνου της.

Η ώρα του αίσχους
Πέρασαν όμως τα χρόνια και η θυσία του Κάρολου Όγλ ξεχάστηκε. Ο τάφος του… πουλήθηκε σε κάποια οικογένεια και η μαρμάρινη επιτύμβια στήλη που υπήρχε εκεί εξαφανίστηκε. Φαίνεται ότι αυτό έγινε με απόφαση του Δήμου Αθηναίων σε κάποια φάση και αφορούσε τάφους, που δεν είχαν κληρονόμους.

Το 1983 ο βουλευτής Μαγνησίας Γιώργος Σούρλας (ΝΔ) ζήτησε πληροφορίες για την υπόθεση αυτή και απαίτησε να αποκατασταθεί η μνήμη του νεκρού. Δεν έλαβε απάντηση, ούτε από τον υπουργό ούτε από τον Δήμο Αθηναίων. Απευθύνθηκε και στη διοίκηση του Α΄ Νεκροταφείου και εκεί τον ενημέρωσαν, πως ορισμένοι τάφοι θεωρήθηκαν τάφοι αγνώστων και οι μαρμάρινες πλάκες διατέθηκαν για την πλακόστρωση πεζοδρομίων!!!
Αθάνατη Ελλάδα, ενίοτε αγνώμων, αχάριστη και επιλήσμων….

Ενας ηθοποιός ο Βασίλειος Κ. Ανδρονόπουλος, με το δικό του τρόπο τίμησε τον Άγγλο που θυσιάστηκε για τη Θεσσαλία.Το 1890 εξέδωσε στα Τρίκαλα από το τυπογραφείο του Γ. Μαρινόπουλου, το θεατρικό έργο «Δολοφονία Καρόλου Όγλ εν τη μάχη Μακρυνίτσης: Δράμα Εθνικόν εις πράξεις δύο μετ' Αποθεώσεως».

Τελικά η Μαγνησία με καθυστέρηση πολλών ετών, τίμησε το 2010 τη μνήμη του ευγενούς δημοσιογράφου με ειδική ημερίδα με θέμα «Κάρολος Όγλ. Η πολεμική ανταπόκριση χθες και σήμερα».

(1) http://www.ehw.gr/blacksea/FORMS/filePage.aspx?lemmaId=11333

πηγη
http://sitalkisking.blogspot.com/2011/10/blog-post_19.html

Ο γερμανικός "πολιτισμός", ΔΙΣΤΟΜΟ

2012-01-26T09:48:00.009+02:00

Ο Σουηδός Στούρε Λιννέρ, επικεφαλής του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στην Ελλάδα, στο βιβλίο του «Η Οδύσσειά μου» γράφει για το Δίστομο:

Παντρευτήκαμε στις 14 Ιουνίου 1944. Ο υπεύθυνος της ελληνικής επιτροπής Ερυθρού Σταυρού, Έμιλ Σάντστρομ, παρέθεσε γαμήλιο γεύμα προς τιμήν μας. Αργά το βράδυ με πλησίασε και με απομάκρυνε από τα γέλια και τις φωνές, προς μια γωνιά όπου θα μπορούσαμε να μιλήσουμε οι δυο μας.

Μου έδειξε ένα τηλεγράφημα που μόλις είχε λάβει: οι Γερμανοί έσφαζαν για τρεις ημέρες (10-13 Iουν 1944) τον πληθυσμό του Διστόμου, στην περιοχή των Δελφών, και στη συνέχεια πυρπόλησαν το χωριό. Πιθανοί επιζώντες είχαν ανάγκη άμεσης βοήθειας.

Το Δίστομο ήταν μέσα στα όρια της περιοχής την οποία, την εποχή εκείνη, ήμουν αρμόδιος να τροφοδοτώ με τρόφιμα και φάρμακα. Έδωσα με τη σειρά μου το τηλεγράφημα στη σύζυγό μου Κλειώ να το διαβάσει, εκείνη έγνεψε κι έτσι αποχωρήσαμε διακριτικά από τη χαρούμενη γιορτή.

Περίπου μια ώρα αργότερα ήμασταν καθ' οδόν μέσα στη νύχτα. Απαιτήθηκε ανυπόφορα μεγάλο χρονικό διάστημα έως ότου διασχίσουμε τους χαλασμένους δρόμους και τα πολλά μπλόκα για να φτάσουμε, χαράματα πια, στον κεντρικό δρόμο που οδηγούσε στο Δίστομο.

Από τις άκρες του δρόμου ανασηκώνονταν γύπες από χαμηλό ύψος, αργά και απρόθυμα, όταν μας άκουγαν που πλησιάζαμε. Σε κάθε δέντρο, κατά μήκος του δρόμου και για εκατοντάδες μέτρα, κρεμόντουσαν ανθρώπινα σώματα, σταθεροποιημένα με ξιφολόγχες, κάποια εκ των οποίων ήταν ακόμη ζωντανά. Ήταν οι κάτοικοι του χωριού που τιμωρήθηκαν με αυτό τον τρόπο: θεωρήθηκαν ύποπτοι για παροχή βοήθειας στους αντάρτες της περιοχής, οι οποίοι επιτέθηκαν σε δύναμη των Ες-Ες.

Η μυρωδιά ήταν ανυπόφορη. Μέσα στο χωριό σιγόκαιγε ακόμη φωτιά στα αποκαΐδια των σπιτιών. Στο χώμα κείτονταν διασκορπισμένοι εκατοντάδες άνθρωποι κάθε ηλικίας, από υπερήλικες έως νεογέννητα. Σε πολλές γυναίκες είχαν σχίσει τη μήτρα με την ξιφολόγχη και αφαιρέσει τα στήθη, άλλες κείτονταν στραγγαλισμένες, με τα εντόσθια τυλιγμένα γύρω από το λαιμό. Φαινόταν σαν να μην είχε επιζήσει κανείς.

Μα να! Ένας παππούς στην άκρη του χωριού! Από θαύμα είχε καταφέρει να γλιτώσει τη σφαγή. Ήταν σ ο κ α ρ ι σ μ έ ν ο ς από τον τρόμο, με άδειο βλέμμα, τα λόγια του πλέον μη κατανοητά. Κατεβήκαμε στη μέση της συμφοράς και φωνάζαμε στα ελληνικά: «Ερυθρός Σταυρός! Ερυθρός Σταυρός! Ήρθαμε να βοηθήσουμε».
Από μακριά μας πλησίασε διστακτικά μια γυναίκα.

Μας αφηγήθηκε ότι ένας μικρός αριθμός χωρικών πρόλαβε να διαφύγει προτού ξεκινήσει η επίθεση. Μαζί με εκείνη αρχίσαμε να τους ψάχνουμε. Αφού ξεκινήσαμε οι τρεις μας, διαπιστώσαμε ότι [η γυναίκα] είχε πυροβοληθεί στο χέρι. Τη χειρουργήσαμε αμέσως με χειρουργό την Κλειώ. Ήταν το ταξίδι του μέλιτός μας.

Και ο Ελληνικός Πολιτισμός:

Λίγο καιρό αργότερα η επαφή μας με το Δίστομο θ' αποκτούσε και έναν αξιοσημείωτο επίλογο. Όταν τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Ελλάδα, δεν πήγαν και τόσο καλά τα πράγματα, αφού μια γερμανική μονάδα κατάφερε να περικυκλωθεί από αντάρτες ακριβώς στην περιοχή του Διστόμου.

Σκέφτηκα ότι αυτό ίσως θεωρηθεί από τους Έλληνες ως ευκαιρία για αιματηρή εκδίκηση, πόσο μάλλον που η περιοχή εδώ και καιρό είχε αποκοπεί από κάθε παροχή βοήθειας σε τρόφιμα. Ετοίμασα λοιπόν φορτηγά με τα αναγκαία τρόφιμα, έστειλα μήνυμα στο Δίστομο για την άφιξή μας και έτσι βρεθήκαμε στο δρόμο για εκεί, για άλλη μια φορά, η Κλειώ και εγώ.

Όταν φτάσαμε στα όρια του χωριού, μας συνάντησε μια επιτροπή, με τον παπά στη μέση. Έναν παλαιών αρχών πατριάρχη, με μακριά, κυματιστή, λευκή γενειάδα. Δίπλα του στεκόταν ο αρχηγός των ανταρτών, με πλήρη εξάρτυση.

Ο παπάς πήρε το λόγο και μας ευχαρίστησε εκ μέρους όλων που ήρθαμε με τρόφιμα. Μετά πρόσθεσε:«Εδώ είμαστε όλοι πεινασμένοι, τόσο εμείς οι ίδιοι, όσο και οι Γερμανοί αιχμάλωτοι. Τώρα, εάν εμείς λιμοκτονούμε, είμαστε τουλάχιστον στον τόπο μας. Οι Γερμανοί δεν έχουν χάσει μόνο τον πόλεμο, είναι επιπλέον και μακριά από την πατρίδα τους. Δώστε τους το φαγητό που έχετε μαζί σας, έχουν μακρύ δρόμο μπροστά τους».

Σ' αυτή του τη φράση
γύρισε η Κλειώ το βλέμμα της και με κοίταξε. Υποψιαζόμουν τι ήθελε να μου πει με αυτό το βλέμμα, αλλά δεν έβλεπα πλέον καθαρά. Απλά στεκόμουν κι έκλαιγα.

Από το βιβλίο "Η Μαύρη Βίβλος της Αντίστασης"

Ελλάδα ημιαποικία της Δύσης

2012-01-21T19:08:00.003+02:00

Η μεταπρατική μετάλλαξη του Ελληνισμού σηματοδοτεί τη συρρίκνωση και την «ήττα» του «ελληνικού τρόπου παραγωγής» μιας εμπορευματικής, μη καπιταλιστικής –ενταγμένης μάλλον στο σχήμα μιας ιδιότυπης «μανιφακτούρας»– παραγωγής, που μεγαλούργησε προς στιγμήν στις συντεχνίες, στη ναυτιλία μας, στα Μαντεμοχώρια, στα Αμπελάκια, στη Μοσχόπολη, ακόμα και στο χιώτικο δίκτυο.

Η κοινοτική μορφή οργάνωσης του ελληνισμού, όπως τονίζει ο Πανταζόπουλος, αποτελεί τη «μικρο»-πολιτική-πολιτειακή μορφή έκφρασης αυτού του «συνεταιριστικού», προ-καπιταλιστικού, ή μάλλον μη-καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, στηριγμένου στη μικροϊδιοκτησία, τη δικτυακή διασύνδεση, τις «συντροφίες» και τις συντεχνίες.

Ωστόσο, αυτή η κοινοτική μορφή οργάνωσης δεν θα αποδειχθεί ικανή να προστατεύσει τις ελληνικές συσσωματώσεις –είτε τις στρατιωτικές, όπως στο Σούλι που θα υποκύψει στον Αλή πασά, είτε τις οικονομικές, όπως τη Μοσχόπολη–, ενώ, μετά το πέρας των ναπολεόντειων πολέμων, θα υποκύψει απροστάτευτη στον επιθετικό ανταγωνισμό του βιομηχανικού δυτικού καπιταλισμού – όπως θα συμβεί με τα Αμπελάκια.

Ακόμα και οι ναυτικές κοινότητες των νησιών, που είχαν αναπτυχθεί εκμεταλλευόμενες τον αμερικανο-αγγλικό πόλεμο, τη ρωσική προστασία, τους ρωσο-τουρκικούς πολέμους και προπαντός τον ηπειρωτικό αποκλεισμό, κατά τη διάρκεια της γενικευμένης ευρωπαϊκής αναταραχής –που αρχίζει με τη γαλλική επανάσταση και τελειώνει με το Βατερλώ–, θα αντιμετωπίσουν την πρώτη γενικευμένη κρίση τους κατά τη δεύτερη δεκαετία του 19ου αιώνα.

Για τον κοινοτικά οργανωμένο ελληνικό τρόπο παραγωγής υπήρχαν δύο και μόνο δρόμοι.

-Είτε να αποκτήσει ένα δικό του κράτος, ικανό να τον προστατεύσει και να επιτρέψει τη διευρυμένη αναπαραγωγή του, -είτε να ακολουθήσει και να ολοκληρώσει την οδό της μεταπρατικής υποστροφής και της παρασιτικής ενσωμάτωσης.

Η επανάσταση του ’21 θα αποτελέσει έτσι την απάντηση του κοινοτικά οργανωμένου ελληνισμού στη διπλή πίεση της βιομηχανικής καπιταλιστικής Δύσης και της συμμάχου της, της κρατικά οργανωμένης οθωμανικής λεηλασίας. Και γι’ αυτό σε αυτή θα συμμετάσχουν εν τέλει, παρά τους δισταγμούς τους, Έλληνες της διασποράς, έμποροι της Κωνσταντινούπολης, εφοπλιστές και ναυτικοί των νησιών.

Ωστόσο, το ελληνικό κράτος, που θα συγκροτήσει μετά από πολλούς αγώνες ο ελληνισμός, θα είναι ένα αδύναμο και εξαρτημένο κράτος, όσο επέτρεψαν οι μεγάλες δυνάμεις, ανίκανο να προστατεύσει και να αναπαραγάγει μια αυτόκεντρη αναπτυξιακή πορεία.

Υπ’ αυτές τις συνθήκες, η διεθνοποίηση των ελληνικών εμπορικών οίκων, των βιεννέζων Μοσχοπολιτών της οικογένειας Σίνα και των κατ’ εξοχήν διεθνοποιημένων Χίων εμπόρων, χωρίς την ύπαρξη μιας αναλόγου βάρους εθνικής οικονομικής βάσης, οδηγούσε αναπόφευκτα στη σταδιακή απομάκρυνση από την ελληνική κοινότητα και, εν τέλει, από την ίδια την ελληνική ταυτότητα. Και οι Χιώτες, οι μεγαλύτεροι έμποροι του ελληνικού κόσμου, δεν αποτελούν παρά την πιστότερη εικόνα μιας εξέλιξης καθολικών διαστάσεων.

Η ναυτιλία υπήρξε η μόνη διεθνής δραστηριότητα που συντηρούσε μία σχέση με τη γενέθλια γη, κυρίως εξ αιτίας της επάνδρωσης του ποντοπόρου στόλου με Έλληνες ναυτικούς.

Σταδιακώς, όμως –στις τελευταίες δεκαετίες του 20ού και κατ’ εξοχήν κατά την πρώτη δεκαετία του 21ου αι.– απελληνοποιήθηκαν και τα πληρώματα των πλοίων σε τεράστια έκταση έτσι, αδυνάτισαν ακόμα περισσότερο οι σχέσεις ανάμεσα σε μια ναυτική δραστηριότητα, που ασκείται σε ένα κυριολεκτικά πλανητικό θέατρο και η οποία έχει ως μεταφορικό επίκεντρο την… Κίνα και χρηματιστικό-ασφαλιστικό το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, – με την Ελλάδα να λειτουργεί μόνον, ή κατ’ εξοχήν, ως υποδοχέας τραπεζιτικών και καταναλωτικών δραστηριοτήτων.

Και όμως οι εφοπλιστές ακόμα και στη σημερινή, αποσυνδεδεμένη από την ελληνική αγορά μετεξέλιξή τους, διατηρούν ισχυρά στοιχεία από τη δικτυακή, οικογενειακή και «μανιφακτούρικη» παράδοση της ελληνικής οικονομίας.

Διαμορφώνεται τωόντι το παράδοξο της ηγεμονίας μιας ελίτ, η οποία αισθάνεται –και αποτελεί εν πολλοίς– μέρος των δυτικών ελίτ, μεταβάλλοντας την ίδια της τη χώρα σε ημι-αποικία!

Δεν πρόκειται για μια διαπίστωση ηθικού χαρακτήρα, αλλά για μια κατ’ εξοχήν υλική, αντικειμενική διαδικασία, κατά τη διάρκεια εξέλιξης της οποίας παρεμποδίστηκαν και υπονομεύθηκαν οι ελληνικές παραγωγικές δραστηριότητες έτσι, οι Έλληνες επιχειρηματίες στράφηκαν υποχρεωτικά προς μεταπρατικές δραστηριότητες, «συμμαχώντας» με τους ίδιους τους δημίους τους, είτε τους Τούρκους πασάδες, που έλεγχαν τη διαδικασία της παραγωγής πρώτων υλών, και το οθωμανικό κράτος, είτε τους ανταγωνιστές τους, τους δυτικούς βιομηχάνους, εμπόρους και τραπεζίτες.

Και βεβαίως, σήμερα, μετατρέπουν και το κράτος, το οποίο ελέγχουν, σε ένα ιδιότυπο προτεκτοράτο των κυρίαρχων δυνάμεων και –γιατί όχι;– και του επανακάμψαντος νεο-οθωμανισμού.

Στις μέρες μας, αυτή η διαδικασία ολοκληρώθηκε, με την καταναλωτικού χαρακτήρα ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρωζώνη και την πρόσκαιρη μετοχή και μέθεξη στο δυτικό σύστημα αξιών του συνόλου του ελληνικού λαού, με καταναλωτικό-παρασιτικό τρόπο.

Ωστόσο, τη στιγμή της κρίσης, αναδεικνύεται ανάγλυφη η άλλη όψη του νομίσματος, ότι δηλαδή η Ελλάδα είναι ταυτόχρονα και ημιαποικία της Δύσης και, κατά συνέπεια, καλείται πρώτη να αντιμετωπίσει και να υποστεί, ως οιονεί πειραματόζωο, τις συνέπειες της καθολικής κρίσης της δυτικής ηγεμονίας.

Γιώργος Καραμπελιάς

Απόσπασμα Άρθρου Περιοδικού τ.2 "Νέος Ερμής ο Λόγιος"

http://ardin-rixi.gr/archives/3023

Αναφορά στον Αθανάσιο Τσακάλωφ

2012-01-13T22:45:00.001+02:00

Αν ο Достоевский σε είχε γνωρίσει δεν θα είχε ανάγκη τον Нечаев για να γράψει το μυθιστόρημά του Бесы. Μπορούσε κάλλιστα να χρησιμοποιήσει τη Φιλική Εταιρεία δίχως να εισχωρήσει στην έννοια της αντιπαράθεσης με την τρομοκρατική οργάνωση.

Το έργο σου και το θεωρητικό και το πρακτικό, ως προσφορά στην Ελλάδα δεν έχει εκτιμηθεί στο βαθμό που θα έπρεπε, αυτό ισχύει ακόμα και στην Ήπειρο. Διότι η επαναστατικότητα στης σκέψης σου δεν έγινε αντιληπτή σε όλους. Ποίος κατάλαβε πραγματικά ότι αναγκάστηκες να εγκαταλείψεις την Ελλάδα για να μεταναστεύσεις στη Ρωσία;

Ποιος κατάλαβε τις σπουδές φυσικής που έκανες στο Παρίσι και τη συμμετοχή σου στην ίδρυση του Ελληνόγλωσσου Ξενοδοχείου; Ενώ δίχως αυτό δεν θα υπήρχε ούτε καν η Ιδέα της Φιλικής Εταιρείας.

Ποιος ξέρει ότι ακολούθησες τα βήματα του Ρήγα Φεραίου ακόμα και στη Βιέννη; Και ενώ γνώρισες τον Καποδίστρια δεν σταμάτησες το έργο σου και επινόησες τη Φιλική Εταιρεία με τον Εμμανουήλ Ξάνθο και τον Νικόλαο Σκουφά;

Ποιος γνωρίζει τις δράσεις σου και τη μεθοδικότητά σου για να στηρίξεις την οργάνωση; Ποιος θυμάται τα ταξίδια σου στην Κωνσταντινούπολη, στη Σμύρνη, στη Μακεδονία, στη Θράκη και τη Θεσσαλία;

Όλοι πιστεύουν ότι ξαφνικά όλη η πατρίδα μας ξύπνησε δίχως, δίχως να συνειδητοποιήσει ότι ήσουν η καμπάνα που τους έσωσε από τον τουρκικό εφιάλτη. Κι όμως, όταν υπήρξε σοβαρό πρόβλημα στη δομή της οργάνωσης, πάλι εσένα επέλεξαν για να δράσεις και να εκτελέσεις τη διαταγή της Αόρατης Αρχής.

Δεν ήσουν μόνο το πνεύμα της οργάνωσης, αλλά και το χέρι της δικαιοσύνης της, διότι ήξερες πόσο κινδύνευε από αυτές τις εσωτερικές τριβές απέναντι στον τουρκικό ζυγό. Ποιος θέλει να θυμηθεί ότι αναγκάστηκες να δραπετεύσεις και να περιμένεις στην Ιταλία την έναρξη της Μεγάλης Επανάστασης, το όραμά σου, που έγινε πραγματικότητα το 1821. Κι όμως ήσουν παντού, ακόμα και ως υπασπιστής του Υψηλάντη στον Ιερό Λόχο.

Ποιος πιστεύει ότι ακόμα και μετά την καταστροφή του Δραγατσανίου δεν εγκατέλειψες τον αγώνα κι επέστρεψες στην Ελλάδα για να πολεμήσεις έως το τέλος της Επανάστασης. Κι όμως το Δεκέμβριο του 1831 ήσουν ήδη στο Άργος και μετά στο Ναύπλιο ως πληρεξούσιος της Ηπείρου στην Εθνοσυνέλευση, όπου ψηφίστηκε το Πολιτικό Σύνταγμα της Ελλάδος.

Ήσουν μαζί μας από την αρχή έως το τέλος για την ελευθερία της πατρίδας μας. Ποιος ξέρει όμως τι έκανες μετά όταν επέστρεψες στη Ρωσία, πριν αρχίσει ο Достоевский το μεγάλο του έργο, όπου έζησες έως το 1851;

Ν. Λυγερός

Aπό τους Γαζήδες εως την Οθωμανική Ολοκλήρωση

2012-01-08T20:18:00.004+02:00

H οθωμανική αυτοκρατορία ώς τις αρχές του 18ου αιώνα αποτελούσε ένα σύστημα που αναπαραγόταν αυτοτελώς, μία αυτοκρατορία - κόσμο

Στη Μεσόγειο, τη θάλασσα που επιτρέπει την επικοινωνία των τριών από τις πέντε ηπείρους του πλανήτη, έχει αναπτυχθεί η ιστορία των αυτοκρατοριών.

Ιστορία κατάκτησης του γνωστού κόσμου, του κόσμου που είναι ορατός. Iσως, η μορφή επεκτατικού κράτους να γεννήθηκε κάπου στη Μέση Ανατολή. Είναι όμως σχεδόν βέβαιο ότι οι πρώτοι εμπνευστές στρατιωτικής ενοποίησης του ανατολικού μεσογειακού χώρου ήταν οι Μακεδόνες. Το γεγονός ότι περιπλανήθηκαν ώς την σημερινή Ινδία ακολουθώντας, από την Αίγυπτο και ύστερα, μια παράλογη κατακτητική διαδρομή, δηλώνει πόσο ατελής ήταν η πρώτη αυτή σύλληψη. Εφάρμοσαν την ιδέα της κατάκτησης του κόσμου, ο οποίος όμως στην πορεία της μακεδονικής επέκτασης κατέληξε σε μία ατελέστατη κοσμοκρατορία.

Εντέλει την πρώτη ολοκληρωμένη μορφή του επεκτατικού κράτους πραγματοποίησαν οι Ρωμαίοι. Και η διάσπαση της αυτοκρατορίας σε δυτική και ανατολική, μάλλον, δηλώνει τα πεπερασμένα όρια της άσκησης ελέγχου μιας δυαδικής εξουσίας, του Καίσαρα και της Συγκλήτου, επί εκτεταμένων πληθυσμών.

Η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το κοινώς λεγόμενο Βυζάντιο, συγκέντρωσε όλες τις εξουσίες στον αυτοκράτορα, ενώ ο χριστιανισμός από την εδραίωσή του λειτούργησε ως υποχρεωτική θρησκεία υπό την προστασία του αυτοκρατορικού επεκτατικού συστήματος. Ωστόσο, καμία εξουσία δεν μένει για πάντα αρραγής. Η διεκδίκηση της αυτοκρατορικής εξουσίας από ποικίλες ανταγωνιστικές ελίτ γύρω στον 11ο αιώνα, αρχής γενομένης από τους στρατηγούς των ανατολικών θεμάτων, διέσπασαν τη συνοχή του θεσμού. Eτσι κατέστησαν αποτελεσματικές τις αποσχιστικές επιδιώξεις αυτοκρατορικών αξιωματούχων, ενεργοποίησαν τις αυτονομιστικές τάσεις των υποτελών πριγκίπων, όπως εκείνες των Σέρβων, και έδωσαν πολιτικό έρμα στις επεκτατικές πιέσεις των Σελτζούκων στη Μικρά Ασία και αργότερα των Λατίνων σταυροφόρων.

Οι Γαζήδες πολεμιστές του Ισλάμ, ιππότες της ημισελήνου και μακρινοί προπάτορες τις οθωμανικής αυτοκρατορίας, άρχισαν βαθμιαία να σταθεροποιούν τα κρατίδιά τους στη Μικρά Ασία από τα μέσα του 13ου αιώνα. Οι επιδρομές των Γαζήδων ιπποτών της ημισελήνου αρχικά στα βάθη της Μικράς Ασίας από τον 11ο αιώνα, και δύο σχεδόν αιώνες αργότερα στη Bαλκανική, δεν διέφεραν ως προς την πρακτική και το κίνητρο που χαρακτήριζαν τις επιδρομές των Δυτικών και των Βυζαντινών.

Και σε αυτήν τη μακροχρόνια επαναλαμβανόμενη πρακτική αλλεπάλληλων επιδρομών που γίνονταν στο όνομα της ορθής πίστης και της λαφυραγωγίας, ανακάλυψαν και εδραίωσαν με τα δικά τους πολιτισμικά κριτήρια το αυτοκρατορικό πρότυπο:

(1) Πόλεμος εναντίον των απίστων στο όνομα της ορθής πίστης,

(2) Κατάκτηση του γνωστού κόσμου για την κυριαρχία του σωστού θεού,

(3) Εμπέδωση του λόγου του επί της γης μέσω της κυριαρχίας των πιστών του πολεμιστών.

Στα μετόπισθεν των σχεδόν αδιάλειπτων ακριτικών πολέμων, κυρίως στις πόλεις τις Μικράς Ασίας, ο αστικός πληθυσμός, σε ιδιαίτερες συσπειρώσεις μάλλον διακεκριμένων ομάδων, καθόριζε για τα μέλη του το ηθικό πρότυπο, το ιερό χρέος και τη στάση ζωής, όπως απέρρεαν από ερμηνείες του Κορανίου. Ερμηνείες οι οποίες δεν μπορούσαν να βρίσκονται σε διάσταση από τα μουσουλμανικά θέσφατα, όπως τα όριζαν οι αδελφότητες των Δερβίσηδων.

Πρόκειται για μία διαδικασία που ξεκίνησε και εν πολλοίς ολοκληρώθηκε ώς το τέλος του 14ου αιώνα στη Μικρά Ασία, κατά την οποία φαίνεται πως οι ομάδες των Γαζήδων μπέηδων και ηγετικές ομάδες των αστικών πληθυσμών απέκτησαν όχι μόνο κοινά θρησκευτικά πρότυπα, αλλά ενιαίο σύστημα εγκόσμιων αξιών και πιθανότατα κοινή πολιτική ταυτότητα.

Αυτές οι δύο ομάδες, Γαζήδες και Δερβίσηδες, μαζί με μία τρίτη, των Αχήδων, αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος, τις κύριες ηγετικές ελίτ που προώθησαν και εδραίωσαν τη μουσουλμανική επέκταση στη Μικρά Ασία και στα Βαλκάνια.

Από την πρώτη σημαντική ενοποίηση των μουσουλμανικών εμιράτων της Μικράς Ασίας υπό τον Οσμάν Α΄ Γαζή Χαν στις αρχές του 14ου αιώνα, και ώς το τέλος των πολέμων μεταξύ των γιων του Βαγιαζήτ που έληξε το 1413 με την επικράτηση του Μωάμεθ Α΄, το αυτοκρατορικό πρότυπο συγκροτήθηκε ως προς τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του. Και ολοκληρώθηκε με τις κατακτήσεις και τις κρατικές μεταρρυθμίσεις του Σουλεϊμάν Α΄του νομοθέτη ώς τα μέσα του 16ου αιώνα.

Η αλλαγή αυτή, μέσα από πολλές συγκρούσεις, σήμανε τη σταδιακή μετατόπιση της πολιτικής ισχύος από τις ισχυρές ομάδες των Γαζήδων και των Αχήδων προς το αυτοκρατορικό κράτος, τη θεμελιώδη και απολύτως προσωποπαγή δομή εξουσίας του Σουλτάνου:

(1) τη διοίκησή του,

(2) τον τακτικό στρατό του,

(3) τη ρύθμιση των εισοδημάτων

(4) τον έλεγχο του εν γένει πλούτου του συνόλου των υποτελών και των αξιωματούχων του – οι πάντες δούλοι του.

Η πορεία που κατέληξε στη συγκρότηση της οθωμανικής αυτοκρατορικής επικράτειας είναι αποκαλυπτική. Από τα πρώτα χρόνια του 14ου αιώνα όταν σταθεροποιήθηκαν τα πρώτα κρατίδια των Γαζήδων στη Μικρά Ασία και την Ανατολία, και σχεδόν τρεις αιώνες μετά ο ελεγχόμενος χώρος αυξήθηκε περίπου διακόσιες σαράντα τρεις φορές: τα εδάφη που έλεγχε άμεσα ο Σουλτάνος το 1614 έφταναν σχεδόν το 1,5 εκατομμύριο τετραγωνικά χιλιόμετρα.

Η οθωμανική αυτοκρατορία ένωσε υπό τη σουλτανική εξουσία τις απολήξεις των τριών ηπείρων στη Μεσόγειο. Eτσι διαχωρίστηκε γεωπολιτικά η Ανατολική Μεσόγειος από τη Δυτική, και τα Βαλκάνια από την Ευρώπη. Διαχωρισμός που οριζόταν με έναν νοητό άξονα που ξεκινούσε περίπου από τη σημερινή Αλγερία και έφτανε στις βόρειες δυτικές ακτές των Βαλκανίων, στην Αδριατική Θάλασσα, και από εκεί ώς τη Μαύρη Θάλασσα.

Ο σαφής διαχωρισμός της Ανατολικής Μεσογείου από την υπόλοιπη κλειστή θάλασσα, και ειδικότερα ο διαχωρισμός των βαλκανικών περιοχών από την υπόλοιπη Ευρώπη, προέκυπτε από την πολύ μεγάλη ισχύ της οθωμανικής αυτοκρατορίας: ήταν πλέον σημαντικότατη παγκόσμια δύναμη. Αλλά ήταν επίσης και κάτι ακόμη: η γεωπολιτική διάσταση της αυτοκρατορίας. Ο έλεγχος των μεσογειακών απολήξεων των τριών ηπείρων την καθιστούσε έναν κόσμο σχετικά αυτοτελή.

Μπορούμε να προτείνουμε με κάποια βεβαιότητα ότι η οθωμανική αυτοκρατορία μέχρι περίπου τις αρχές του 18ου αιώνα συγκέντρωνε όλα τα χαρακτηριστικά ώστε να αποτελεί ένα σύστημα που αναπαραγόταν με σχετική αυτοτέλεια, μία αυτοκρατορία-κόσμο:

(1) Γεωγραφικά ήταν ιδιαιτέρως εκτεταμένη

(2) Γεωπολιτικά έλεγχε έναν μείζονα στρατηγικό χώρο

(3) Πολιτικά ήταν ιδιαιτέρως ισχυρή

(4) Εμπορικά ήταν σχετικά εσωστρεφής.

(5) Από την άποψη των δημοσίων εσόδων ήταν σημαντικά αυτοτελής

(6)Στην παραγωγή πριμοδοτούσε τη σχετική αυτάρκεια, δηλαδή την παραγωγή υποτυπωδών πλεονασμάτων από οικογένειες χωρικών.

Αυτή η πολιτική και οικονομική οριοθέτηση των βαλκανικών περιοχών και η σχετική αποκατάσταση των χωρικών πληθυσμών σε βάρος των ήδη αδύνατων αστικών, συνέπεσε με τις ιστορικές απαρχές συγκρότησης των σύγχρονων ευρωπαϊκών ισχυρών κρατών – είναι η ανερχόμενη οικονομία-κόσμος του Φ. Μπροντέλ.

Σε αυτή τη διαδικασία δεν μετείχαν οι βαλκανικοί πληθυσμοί παρά περιθωριακά: είχε επανεπιλεγεί το γνωστό από τους πρώτους αιώνες του Βυζαντίου πρότυπο της κλειστής οικονομίας και κοινωνίας, και της απόλυτης θεοκρατικής εξουσίας.

Αρκετούς αιώνες αργότερα μετά την ολοκλήρωση της οθωμανικής κατάκτησης, μερικές ηγετικές βαλκανικές ελίτ, αρχής γενομένης με τις ελληνικές, επιδίωξαν να ξετυλίξουν το νήμα της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης και της πολιτικής ελευθερίας.

Hταν οι απαρχές συγκρότησης των εθνικών κρατών, που όμως αναγκαστικά θεμελιώθηκαν σε χωρικούς πληθυσμούς, κλειστές οικονομίες και πολιτισμούς.

Π. Πιζάνια

Καθηγητή Eλληνικής Iστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο.
Πηγή ''ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

Απολλώνιος ο Περγαίος (260-170 π.Χ.)

2011-12-30T08:04:00.000+02:00

Ένας από τους τρεις μεγαλύτερους μαθηματικούς της Αρχαίας Ελλάδας (οι άλλοι δύο είναι ο Ευκλείδης και ο Αρχιμήδης).

Ο Απολλώνιος γεννήθηκε στην Πέργη της Παμφυλίας και ανήκει στη σχολή του μεγάλου γεωμέτρη Ευκλείδη. Σπούδασε και δίδαξε στην Αλεξάνδρεια, όπου είχε ως καθηγητές τους μαθητές του Ευκλείδη και με την καθοδήγησή τους έγινε πραγματικά σπουδαίος. Ο Απολλώνιος αν και κορυφαίος μελετητής του Μουσείου, αναφέρεται ως ματαιόδοξος και υπερόπτης.

Η ιδιοφυΐα του φάνηκε με την έκδοση του συγγράμματός του Κωνικά, το οποίο του εξασφάλισε τον τίτλο του μεγάλου γεωμέτρη.

Αυτό είναι το μόνο το οποίο σώθηκε από τα αντίστοιχα προγενέστερα έργα των Μεναίχμου, Αρισταίου (5 βιβλία), Ευκλείδη (4 βιβλία) και Αρχιμήδη. Τα Κωνικά είχαν διαιρεθεί σε οχτώ βιβλία από τα οποία διασώζονται τα 7, τα οποία περιέχουν 21 ορισμούς, 373 θεωρήματα, 10 πορίσματα και 14 προβλήματα. Tα τέσσερα πρώτα στην ελληνική γλώσσα και τα τρία επόμενα σε αραβική μετάφραση (το όγδοο χάθηκε). Ειδικά το 5ο βιβλίο των κωνικών, μαζί με το 5ο των Στοιχείων και το "Περί Ελίκων" του Αρχιμήδη θεωρούνται ως τα κορυφαία αριστουργήματα της Ελληνικής γεωμετρίας.

Τις κωνικές τομές πρώτοι μελέτησαν οι Πυθαγόρειοι, σε συνέχεια η Ακαδημία του Πλάτωνος και τέλος ο Ευκλείδης.

Επίσης στα "Κωνικά" δίνει τις αρχικές γνώσεις της γεωμετρίας, που ίσχυαν μέχρι τον 17ο αιώνα μΧ που ο Γάλλος Φιλόσοφος και Μαθηματικός Ρενέ Ντεκάρτ τους έδωσε περισσότερη ανάπτυξη.

Άξονες συντεταγμένων - μετασχηματισμός συντεταγμένων

Μεγάλη εκτίμηση για τον Απολλώνιο τρέφουν οι Γερμανοί κυρίως μαθηματικοί, οι οποίοι τον θεωρούν θεμελιωτή της αναλυτικής και της προβολικής γεωμετρίας. Ο Απολλώνιος ήταν ο πρώτος μαθηματικός, που χρησιμοποίησε άξονες συντεταγμένων κι έθεσε τις βάσεις της Αναλυτικής Γεωμετρίας, την οποία θεμελίωσε λεπτομερέστερα μετά από 1.800 περίπου έτη ο γάλλος μαθηματικός και φιλόσοφος Ρενέ Ντεκάρτ.

Ο Γερμανός καθηγητής Μάξ Σίμσον στο βιβλίο του «Ιστορία των μαθηματικών κατά την αρχαιότητα» γράφει: «Όσο αναληθές είναι, ότι οι νεώτεροι Γαλιλαίος, Φερμά, Λάιπνιτς, Νεύτων, ανακάλυψαν τον Διαφορικο Λογισμό, ενώ υπάρχουν τά έργα του Αρχιμήδη, τα οποία ομιλούν περί αυτού, άλλο τόσο είναι αναληθές, ότι οι νεώτεροι ανακάλυψαν τήν Αναλυτική Γεωμετρία, ενώ περί αυτής ομιλούν τά έργα τού Αρχιμήδη και του Απολλώνιου. Ο Απολλώνιος δέν εισήγαγε μόνο τις συντεταγμένες, αλλά και τον μετασχηματισμό των συντεταγμένων, ενώ ο Αρχιμήδης εισήγαγε Αναλυτική Γεωμετρία τριών διαστάσεων». (Gesch. der Mathematik, Berlin, 1909, σελ. 294, 16).

Ο Απολλώνιος ανέπτυξε σημαντικά την επιστημονική έρευνα και ανακάλυψε πολλά νέα θεωρήματα των κωνικών τομών.

Το έργο του Απολλώνιου ήταν μεγάλο, από αυτό διασώζονται:
· Κωνικά (8 βιβλία)

· Περί λόγου αποτομής (2 βιβλία)

· Κατασκευή δύο μέσων αναλόγων

· Σύγκριση 12/εδρου και 20/εδρου

Χάθηκαν

Περί χωρίου αποτομής (2 βιβλία)
Περί επαφών (2 βιβλία)
Περί νεύσεων (2 βιβλία)
Επίπεδοι τόποι (2 βιβλία)
Ο κύκλος του Απολλωνίου Περί ατάκτων αλόγων
Ωκυτόκιο
Περί κοχλίου ή ελίκων
Η καθόλου πραγματεία
Περί του πυρίου
Περί της κατασκευής υδραυλικού αρμονίου
Αστρονομικό σύγγραμμα αγνώστου τίτλου
Θεωρία αριθμών
Περί λογιστικών
Αναλυόμενος τόπος
Κατασκευές ωρολογίων
Οπτική
Διωρισμένη τομή

Ο κύκλος του Απολλώνιου, διασώθηκε από τους σχολιαστές του. Πολλά από τα θεωρήματα που περιλαμβάνονται στα Κωνικά είναι, βέβαια, γνωστά στον Ευκλείδη, αλλά τα πιο πολλά έχουν διατυπωθεί για πρώτη φορά από τον Απολλώνιο.

Στην Αστρονομία ο σοφός μας υπήρξε ο εισηγητής του γεωκεντρικού συστήματος των "εκκέντρων κύκλων και επικύκλων", για την ερμηνεία των κινήσεων του ουρανού κατά τρόπο σύμφωνο προς τις παρατηρήσεις.

Το Δήλιο πρόβλημα αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης του, το οποίο και το έλυσε με τη βοήθεια της τομής ενός κύκλου και μιας υπερβολής.

Ωκυτόκιον: Πρόδρομος της θεωρίας των αριθμομηχανών (=ταχύς υπολογιστής), δηλαδή θεωρία σύντομων πολλαπλασιασμών, διαιρέσεων κ.λπ.). Ο Ευτόκιος μας πληροφορεί, ότι στο έργο αυτό ο Απολλώνιος είχε βρει γιά τόν αριθμό π (π=3,14...) μεγαλύτερη προσέγγιση εκείνης την οποίαν είχε βρει ο Αρχιμήδης.

Αξίζει να τονισθεί, ότι οι τροχιές των πλανητών είναι ελλείψεις και των κομητών παραβολές και επομένως η σημερινή Αστρονομία δεν μπορεί να σπουδάσει τις κινήσεις τών άστρων αυτών χωρίς τη γνώση των περί κωνικών γραμμών θεωρημάτων. Η κατασκευή τών οδόντων των οδοντωτών τροχών και άλλων λεπτών μερών πολύπλοκων μηχανών, όπως του Υπολογιστή των Αντικυθήρων, στηρίζεται επίσης στις κωνικές γραμμές.

Τέλος η πραγματεία του Απολλώνιου «Ωκυτόκιον» θεωρείται κατά τη γνώμη τών ειδικών επιστημόνων ο πρόδρομος της θεωρίας των αριθμομηχανών.

πηγές:

ΒΙΚΠΑΙΔΕΙΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΡΕΥΝΑ

Το Παλίμψηστο του Αρχιμήδη

2011-12-26T18:26:00.003+02:00

Στις 28 Οκτωβρίου του 1998, η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία να αποκτήσει σε δημοπρασία στη Νέα Υόρκη το Παλίμψηστο του Αρχιμήδη- το αγόρασε ανώνυμος συλλέκτης για 2.000.000 δολάρια.

Αυτό που έχασε, δυστυχώς, η Ελληνική Πολιτεία, το κέρδισε ευτυχώς η ανθρωπότητα.

Το σημαντικότερο επιστημονικό χειρόγραφο που πουλήθηκε ποτέ σε δημοπρασία αποκαλύπτει 13 χρόνια αργότερα, χάρη στη σύγχρονη τεχνολογία και την αφοσίωση των ερευνητών ενός αμερικανικού μουσείου, τα μυστικά της μεγαλύτερης μαθηματικής ιδιοφυΐας του αρχαίου κόσμου.

«Lost and Found: The Secrets of Archimedes» είναι ο τίτλος της έκθεσης που εγκαινιάστηκε στις 16 Οκτωβρίου στο Μουσείο Τέχνης Walters της Βαλτιμόρης. Με φωτογραφίες, κείμενα και πολυμέσα, η έκθεση αφηγείται τη συναρπαστική περιπέτεια του σπάνιου χειρογράφου και το τεράστιο πρότζεκτ της συντήρησης, ψηφιακής επεξεργασίας και μελέτης του, που αποδεικνύει ότι ο Αρχιμήδης ανακάλυψε τα μαθηματικά του απείρου, τη μαθηματική φυσική και τη συνδυαστική - κλάδος των μαθηματικών που χρησιμοποιείται στην πληροφορική.

Το 1999, ο ανώνυμος συλλέκτης που απέκτησε το Παλίμψηστο το παραχώρησε στο Μουσείο Walters και μια ομάδα ερευνητών ξεκίνησε την προσπάθεια να διαβάσει το σβησμένα κείμενα στο παλαιότερο σωζόμενο αντίγραφο του αρχαίου Έλληνα μαθηματικού, φυσικού, εφευρέτη, μηχανικού και αστρονόμου, που κρύβει πίσω του μία απίστευτη περιπέτεια: το 10ο αιώνα, στην Κωνσταντινούπολη, ένας ανώνυμος γραφέας αντέγραψε πραγματεία του Αρχιμήδη πάνω σε περγαμηνή, κρατώντας τα ελληνικά του πρωτοτύπου.

Το 13ο αιώνα, ένας μοναχός έσβησε το κείμενο τουΑρχιμήδη, έκοψε τις σελίδες, περιέστρεψε τα φύλλα κατά 90 μοίρες και τα δίπλωσε στη μέση.

Η περγαμηνή στη συνέχεια «ανακυκλώθηκε» μαζί με περγαμηνές από άλλα βιβλία, για να δημιουργηθεί ένα προσευχητάριο (το αποτέλεσμα της διαδικασίας αυτής ονομάζεται παλίμψηστο).   Αρχιμήδης, του Domenico Fetti, 1620

Όταν το Μουσείο Walters παρέλαβε το χειρόγραφο, πολλοί πίστευαν ότι δεν μπορούσε να ανακτηθεί τίποτε από αυτό. «Ήταν σε φρικτή κατάσταση, έχοντας το βάρος των χιλίων χρόνων του, των μετακινήσεων και της κακής χρήσης»,δήλωσε ο διευθυντής του πρότζεκτ «Αρχιμήδης» και επιμελητής χειρογράφων και σπάνιων βιβλίων του Walters, Γουίλ Νόελ.

Τέσσερα χρόνια χρειάστηκαν οι συντηρητές για να διαλύσουν το βιβλίο, λόγω της εύθραυστης κατάστασης της περγαμηνής, που είχε καταστραφεί από μούχλα, ενώ κάποια σημεία είχαν σκεπαστεί με σύγχρονη συνθετική κόλλα!

«Κατέγραψα τα πάντα και έσωσα ακόμη και τα πιο μικροσκοπικά κομμάτια του χειρογράφου, φλούδες χρώματος, νήματα, σταθεροποίησα τη μελάνη με ζελατίνη, έκανα αμέτρητες επιδιορθώσεις με γιαπωνέζικο χαρτί», εξηγεί η Αμπιγκέιλ Κουάντ, επικεφαλής του τμήματος συντήρησης χειρογράφων του αμερικανικούμουσείου.

Το 2000, μια ομάδα ερευνητών άρχισε την ανάκτηση των σβησμένων κειμένων. Χρησιμοποίησαν τεχνικές απεικόνισης σε διαφορετικά μήκη κύματος του υπέρυθρου, ορατού και υπεριώδους φωτός (πολυφασματική απεικόνιση). Χάρη σε διαφορετικές μεθόδους ψηφιακής επεξεργασίας, το κείμενο αποκαλύφθηκε στα μάτια των ερευνητών με τρόπο που κανείς δεν το είχε δει για χίλια χρόνια. Ένα μέρος του βιβλίου που είχε σκεπαστεί με ρύπους διαβάστηκε με ακτίνες Χ στο εργαστήριο Stanford Synchrotron Radiation Lightsource (SSRL).

Το απόλυτο άπειρο
Ο Αρχιμήδης, στην πραγματεία του «Περί μεθόδου των θεωρημάτων μηχανικής» ασχολείται με την έννοια του απόλυτου απείρου και το Παλίμψηστο περιέχει το μόνο σωζόμενο αντίγραφο του σημαντικού συγγράμματος. Ο αρχαίος Έλληνας μαθηματικός ισχυρίζεται ότιδύο διαφορετικά σύνολα γραμμών είναι ίσα σε πλήθος, αν και είναι σαφώς κατανοητό ότι είναι άπειρα.Η προσέγγιση αυτή είναι όμοια με έργα του 16ου και του 17ου αιώνα,που οδήγησαν στην επινόηση του λογισμού.

Το Στομάχιον

(ΟΣΤΟΜΑΧΙΟΝ = μάχη με οστά) ένα από τα αρχαιότερα ελληνικά παιχνίδια . Επίσης, μόνο στο Παλίμψηστο βρέθηκε το «Στομάχιον» του Αρχιμήδη, η αρχαιότερη πραγματεία περί συνδυαστικής. Θεωρείται ότι ο Αρχιμήδης προσπαθούσε να ανακαλύψει με πόσους τρόπους θα μπορούσε να ανασυνδυάζει 14 τμήματα και να κάνει ένα τέλειο τετράγωνο. Η απάντηση είναι : 17.152 συνδυασμούς. Η συνδυαστική θεωρείται ζωτικής σημασίας στην πληροφορική.

Εκτός από τα έργα του Αρχιμήδη, στο Παλίμψηστο βρέθηκαν επίσης κρυμμένα ένα σχόλιο πάνω στις «Κατηγορίες» του Αριστοτέλη, καθώς και κείμενα του Υπερείδη, Αθηναίου ρήτορα του «χρυσού αιώνα».

Όταν το Παλίμψηστο οδηγήθηκε στο SSRL, αποκαλύφθηκε στην πρώτη σελίδα και η ταυτότητα του γραφέα , που έσβησε τα γραπτά του Αρχιμήδη. Το όνομά του ήταν Ιωάννης Μύρωνας και τελείωσε τη μεταγραφή των προσευχών στις 14 Απριλίου 1229, στην Ιερουσαλήμ !

Είναι απίστευτη η εξέλιξη της Τεχνολογίας !

Οι εξελίξεις στο Τραπέζιο Ανατολικού Ζητήματος

2011-12-20T07:30:00.001+02:00

Φεύγει το 2011. Φέτος στον Δυτικό πολιτισμό όλο το ενδιαφέρον των συνανθρώπων μας επικεντρώθηκε στα οικονομικά.

Ειδικά η χώρα μας, με την ανοχή του πολιτικού μας κατεστημένου, βρέθηκε στη δίνη των εξελίξεων και χρησιμοποιείται ως πειραματόζωο «της νέας τάξης πραγμάτων». Οι παράγοντες του εφαρμοσμένου νεοφιλελευθερισμού (Wall Street, City και Βρυξέλες) ανταγωνίζονται στις πλάτες των Ελλήνων για να επαληθεύσουν την ορθότητα της θεωρητικής τους θέσης.

Στο έτος που διανύσαμε κάθε κάτοικος της Ελλάδας από την δική του σκοπιά, μετρά και τακτοποιεί «τις οικονομίες του». Έτσι και εμείς για έξι μήνες ασχοληθήκαμε με το τρέχον «ζήτημα», παραμερίζοντας την βασική μας θεματολογία. Με την λήξη του 2011, επιστρέφουμε στα του «Ανατολικού ζητήματος», διότι το νέο έτος βρίσκει φλεγόμενο το κάθε σημείο του «Τραπεζίου Ανατολικού Ζητήματος»[1].

Οι ενεργειακές εξελίξεις

Η μάχη για υδρογονάνθρακες στη λεκάνη της Μεσογείου, ξεκινά μετά από την πετρελαϊκή κρίση. Οι πετρελαϊκές εταιρίες δείχνουν ενδιαφέρον για τα υποθαλάσσια κοιτάσματα. Έτσι στην Ανατολική Μεσόγειο ακολουθούν οι μάχες Γιομ Κιπούρ (1973) και Κύπρος (1974). Η ανακατανομή των χωρικών υδάτων και η συνεχόμενη ένταση στην περιοχή δεν επέτρεψε την οικονομική εκμετάλλευσή της. Μετά την κατάρρευση του ανατολικού μπλοκ, αλλάζουν ριζικά οι συσχετισμοί. Οι Δυτικοί προσπαθούν να εισβάλουν ξανά (όπως αρχές του 20ου αιώνα), σε Μεσοποταμία και Κασπία. Η Τουρκική Δημοκρατία δεν επαναλαμβάνει τα λάθη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και μένοντας πιστή στις αρχές των Αγγλοσαξονικών συμβάσεων, εφαρμόζει δική της πολιτική, προβάλλοντας το Ευρωισλαμικό δόγμα.

Στη Λιβύη το 2011 σημειώθηκε βίαιη εξέγερση, κάτω από διάφορες επιρροές, όπως θρησκευτικές, φυλετικές, νομαδικές, πολιτικές κ.ά. Σε μία χώρα που είχε μηδενικό εξωτερικό χρέος και το ποσοστό αναλφαβητισμού είχε μειωθεί στο 2% (όταν κυμαίνονταν στο 45% πριν 50 χρόνια), ζήσαμε την πλήρη καταστροφή βασικών ανθρωπιστικών υποδομών, με ελάχιστες φθορές σε διυλιστήρια και πετρελαϊκές αποθήκες.. Το νέο καθεστώς, όταν εξεγείρονταν, από τα πρώτα θέματα που «διευθέτησε» ήταν η νέα σημαία [κοίτα εικόνα ΙΙ] και η ίδρυση νέας «Εθνικής Τράπεζας» των εξεγερμένων (πράγμα πρωτάκουστο για τις προηγούμενες εξεγέρσεις, που σημειώθηκαν ανά την οικουμένη). Με την αποσύνθεση του κατεστημένου Καντάφι, βγήκαν στο φως της δημοσιότητας οι σχέσεις British Petroleum (BP) και Λιβυκών Μυστικών Υπηρεσιών, που διαρκούσαν πέρα των 30 ετών. Όμως θάφτηκαν ξανά «εν μία νυκτί»!

Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι αν και η Σούδα χρησιμοποιήθηκε ως κόμβος για τις επιχειρήσεις στη Λιβύη, ο πρώτος Πρωθυπουργός που επισκέφθηκε τη Λιβύη δεν ήταν ο πρόεδρος της Σοσιαλιστικής Διεθνούς (αν και είχε δηλώσει την αντίστοιχη επιθυμία) αλλά ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας R.T. Erdoğan, στις 16/9/2011. Η Δύση προσπάθησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις[2], όμως αν μελετήσουμε την σχετική δήλωση της «Ένωσης Εξαγωγέων Μεσογείου της Τουρκίας»[3], θα διαπιστώσουμε ότι ήδη τα πρώτα συμβόλαια ανοικοδόμησης και τροφοδοσίας έχουν υπογραφεί από παράγοντες τουρκικών επιχειρήσεων με την υποστήριξη της Τυνησίας, που ο Erdoğan επισκέφθηκε στις 17/9/2011.

Από την άλλη η «μικρή Κύπρος» με το μεγάλο ανάστημα και με υπό κατοχή το 45% των εδαφών της, από τον Απρίλιο του 2004 δηλώνει την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της. Υπογράφει σχετικές συμβάσεις (όπως ορίζει ο καταστατικός χάρτης του ΟΗΕ), με Αίγυπτο (2006), Λίβανο (2007) και Ισραήλ (2010). Έτσι ξεκινά και στην δημοπρασία των 12 θαλασσίων οικοπέδων της, που αποδεδειγμένα διαθέτουν φυσικό αέριο και με τα δεδομένα του παγκόσμιου ανταγωνισμού συμφέρει να αντληθεί. Αν και συζητούνται τα:

· Κατά πόσο πολιτικά και τεχνικά είναι ορθή η δημοπράτηση και άντληση του φυσικού αερίου συγχρόνως σ’ όλα τα οικόπεδα,

· Το κέρδος ή η ζημία που θα επιφέρει η παραχώρηση των σχετικών αδειών σε μία ή διαφορετικές πολυεθνικές συμπράξεις,

είναι γεγονός ότι η Κύπρος εκτός του ότι θα βελτιώσει τα οικονομικά της, προτείνει και μία νέα λύση προς προμήθεια φυσικού αερίου στην ΕΕ. Έτσι αποδεσμεύεται η ΕΕ από τα εκβιαστικά συμβόλαια του Τουρκμενιστάν και του Αζερμπαϊτζάν, που η τροφοδοσία είναι εξαρτημένη από την Τουρκική Δημοκρατία. Το θέμα προφανώς πανικόβαλε την Τουρκική Δημοκρατία. Έτσι στις 15/7/2011 ο Υπ. Εξ. Davutoğlu (Νταβούτογλου), προβαίνει σε απειλητικές δηλώσεις λέγοντας ότι «Εάν μέχρι το Ιούλιο του 2012 δεν επιλυθεί το Κυπριακό, θα έχουμε σοβαρά προβλήματα με την ΕΕ στο να αναλάβει η Κύπρος την προεδρία». Ίδωμεν!

Η Ελλάδα ακόμα δεν έχει δηλώσει ΑΟΖ και περιορίζεται στα 6 ν.μ. χωρικά ύδατα. Μόλις στις 22/8/2011 (Ν.4001/2011) συστήνει την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ ΑΕ). Η ΕΔΕΥ θα θεσμοθετήσει τις όποιες διεθνείς διαδικασίες έρευνας, οι οποίες έρευνες είχαν ολοκληρωθεί από το Ινστιτούτο Γεωλογίας και Ερευνών Υπεδάφους την περίοδο 1964 – 1966[4]!.. Τα αποτελέσματα των τότε ερευνών δεν αξιοποιήθηκαν από την «Εθνική Κυβέρνηση» των Συνταγματαρχών. Γνωρίζοντας και την ιστορική ευθύνη της εν λόγω κυβέρνησης, σ’ ότι αφορά την Μεγαλόνησο, μπορούμε άνετα να συμπεράνουμε και την επιπρόσθετη «παράβλεψη» της. Όμως τι έκαναν οι «δημοκράτες» που τους ακολούθησαν;

Μόλις το Δεκέμβριο του 2011, ανακοινώνεται επίσημα ο χάρτης «προς Έρευνα Περιοχή» , στον οποίο δεν συμπεριλαμβάνεται ούτε καν το Κρητικό Πέλαγος (όπου στις 23/5/2006, στο Ανατολικό σημείο του, είχε δολοφονηθεί ο Σμηναγός Κώστας Ηλιάκης, από Τούρκο συνάδελφό του). Έτσι επιβεβαιώνεται εκ νέου ότι ο προς Αγγλοσαξονικές συμβάσεις πιστός εξ ανατολάς γείτονάς μας δεν ισχυροποιείται λόγω της επιτυχημένης πολιτικής του, αλλά λόγω της ενδοτικής πολιτικής της Ελλάδας. Διότι δεν είναι δύσκολο να συμπεράνουμε, ότι στην επερχόμενη Ελληνοτουρκική Σύμπραξη εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων της κοινής ΑΟΖ, θα συμπεριληφθούν Μυρτώο, Καρπάθιο και Κρητικό Πέλαγος.

Η Τουρκία για να αντεπεξέλθει στις οικονομικές απαιτήσεις του εν λόγω σχεδίου, ξεκίνησε ήδη να συσσωρεύει κεφάλαια. Έτσι στις 31/10/2011 καταγγέλλει την από 14/2/1986 ισχύουσα σύμβαση μεταξύ BOTAŞ και GAZPROM (η οποία επανεγκρίνεται στις 18/4/2003), με την οποία το Τουρκικό Κράτος ήταν αναγκασμένο στην αγορά 6 εκ.μ³ φυσικού αερίου ανά έτος από την Ρωσία μέσω Δυτικού Αγωγού. Η Τουρκία προτείνει να αναλάβουν την εν λόγω σύμβαση από 1/1/2012 ιδιωτικές επιχειρήσεις. Ως σημείο πώλησης ορίζονται τα Τουρκοβουλγαρικά σύνορα και η προς πώληση ποσότητα είναι:

Έτος	Ποσότητα Εκατομ μ³
2012	4
2013	4
2014	4
2015	5
2016	6

Εδώ πρέπει να τονίσουμε, ότι αρχές του 2011 ο Τούρκος Πρωθυπουργός Erdoğan και ο Υπ. Εξ. Davutoğlu είχαν επισκεφθεί την Ουκρανία, όπου είχαν υπογράψει εμπορική σύμβαση και σύμβαση κοινής βιομηχανικής παραγωγής. Ως γνωστόν, το Σεπτέμβριο του 2011 αναθερμαίνεται η διαφορά μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας σ’ ότι αφορά την διέλευση φυσικού αερίου και στις ίδιες ημερομηνίες η BOTAŞ ανακοινώνει ότι εάν η ΔΕΠΑ ΑΕ. δεν εκπληρώσει τις ταμειακές της υποχρεώσεις (δηλαδή οι Έλληνες είναι αφερέγγυοι) η εταιρεία θα παύσει να προμηθεύει την Ελλάδα με φυσικό αέριο.

Τον μήνα που περάσαμε ζούμε ραγδαίες διεθνείς εξελίξεις:

· Ο Πρωθυπουργός της Ουκρανίας ζητά από την Ουκρανική Βουλή να μην εγκρίνει τον προϋπολογισμό της χώρας μέχρι η Ρωσία να υπογράψει την αντίστοιχη σύμβαση σ’ ότι αφορά το φυσικό αέριο.

· Ο Υπουργός Οικονομικών της Βουλγαρίας, στις 6/12/2011 ανακοινώνει την οριστική αποχώρηση της Βουλγαρίας από το σχέδιο κατασκευής του πετρελαιαγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολη, έστω κι αν η αποχώρηση της κοστίσει άμεσα περίπου 6,5 εκ. Ευρώ.

· Μετά τις Ρωσικές εκλογές 4/12/2011, ενώ το κόμμα Ενωμένη Ρωσία του οποίου ηγείται ο Β. Πούτιν έρχεται πρώτο με 49,3% των ψήφων και δεύτερο το Κομμουνιστικό Κόμμα της Ρωσίας με 19,2 %, στην Ρωσία ξεσπούν «εξεγέρσεις» με πρόσχημα «νοθεία» στις εκλογές. Ο Β. Πούτιν κατηγορεί το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ως υποκινητή των εξεγέρσεων.

Ορυκτός πλούτος, αίτιο πτώχευσης

Είχαμε αναφέρει ότι η οικονομική ύφεση που ζούμε ομοιάζει κατά πολύ με αυτή της περιόδου 1873 – 1896[5]. Την ίδια περίοδο η κάθετη μείωση της τιμής της σταφίδας εξανάγκασε τους Έλληνες επιχειρηματίες να αλλάξουν τον προορισμό των επενδύσεών τους από το έδαφος στο υπέδαφος[6]. Η ελληνική χρεοκοπία που ακολουθεί, συντελεί στο να καπηλευθούν όλες οι προσπάθειες από τους Ευρωπαίους συμμάχους μας. Διακρίνεται περίπου η ίδια ιστορική αναδρομή από την παρουσίαση του Υφυπουργού ΠΕΚΑ Γιάννη Μανιάτη. Αν και ήταν γνωστό, εδώ και 50 χρόνια, ότι διαθέτουμε στρατηγικά ορυκτά[7] και ότι το 86% του νικελίου και το 65% του βωξίτη της Ε.Ε. εξορύσσονται στην Ελλάδα, οι πολιτικοί προϊστάμενοι της χώρας μας τα ανακάλυψαν μετά την υπογραφή του μνημονίου και του μεσοπρόθεσμου.

Περισσότερο δε ο ίδιος υφυπουργός ομολογεί ότι οι τρέχουσες τιμές των μεταλλίων ανέρχονται περίπου στα 28δις. Ευρώ. Δηλαδή εάν επαληθευθεί η πρόβλεψη χρεοκοπίας το 2019[8], όπως έγινε και το 1893, που η Ευρώπη προμηθεύτηκε τον απαραίτητο μόλυβδο για τους επερχόμενους Ευρωπαϊκούς πολέμους, στα τέλη της δεκαετίας μας, η Ελλάδα θα τροφοδοτήσει την ΕΕ με τα στρατηγικά ορυκτά της, χωρίς να πάρει κανένα αντίτιμο, παρά μόνο θέσεις εργασίας στα μεταλλεία. Οι μισθοί δε των μεταλλωρύχων, διαμορφώνονται στις ημέρες μας.

Η εξάπλωση του «Τουρκικού Ιμπεριαλισμού», ο Νεοθωμανισμός

Όταν συντάσσονταν το παρόν κείμενο, οι Βρυξέλες προσπαθούσαν να πείσουν την Αγγλία για την εφαρμογή της νέας δημοσιονομικής πολιτικής της ΕΕ, μία πολιτική, που εφάρμοσαν με τον σκληρότερο τρόπο στην Ελλάδα πριν καν θεσμοθετηθεί στην ΕΕ. Διότι εάν αποκαλυφθούν οι στενές σχέσεις χρηματοπιστωτικών κέντρων με το δημόσιο, η Αγγλία θα περιέλθει σε δυσμενέστερη θέση, απ’ ότι η Ελλάδα. Βέβαια η Αγγλία διατηρεί το ισχυρό εθνικό νόμισμά της. Από την άλλη η Τουρκία προσπαθεί να οξύνει τις σχέσεις της με την ΕΕ, αναμένοντας τα αποτελέσματα της κρίσης και κάνοντας σχετικές πολιτικές κινήσεις προς Κολχίδα και στρατηγικές προς ΗΠΑ. Ας τα πάρουμε από την αρχή.

Η πολύπλευρη έξοδος προς Γεωργία

Στα τέλη Μαΐου αποφασίζεται η άρση χρήσης διαβατηρίου μεταξύ Τουρκίας και Γεωργίας, με επόμενο βήμα το άνοιγμα νέων τελωνειακών διαδρομών μεταξύ των δύο χωρών. Στη συνέχεια διαπιστώνεται μαζική είσοδος Τούρκων επιχειρηματιών στη Γεωργία, όπως των ομίλων Doğan (που διαθέτει το 50% των ΜΜΕ της Τουρκίας), Nurol (που διαχειρίζεται υπερπολυτελείς ξενοδοχειακές μονάδες, όπως Sheraton κ.ά), TAV - URBAN (που ανακαίνισαν το αεροδρόμιο της Τιφλίδας και ανέλαβαν την διαχείρισή του για 20 χρόνια) κ.ά. Το γεγονός θεωρήθηκε «νέα ευκαιρία» από το διεφθαρμένο γεωργιανό δημόσιο και σημειώνονται μαζικές συλλήψεις Τούρκων επιχειρηματιών και στελεχών μαζί με άλλων αμφιβόλου δραστηριοτήτων ατόμων, με απώτερο σκοπό την είσπραξη προστίμων για το κράτος και «φακελάκι» για κρατικούς λειτουργούς. Ο πρωθυπουργός R.T. Erdoğan αναγκάζεται δύο φορές να μεσολαβήσει προκειμένου να απελευθερωθούν Τούρκοι κρατούμενοι στη Γεωργία.

Αρχές Δεκεμβρίου ανακοινώνεται ο σιδηρόδρομος Μπακού – Τιφλίδα – Καρς – Άγκυρα. «σιδηρόδρομος του δρόμου του μεταξιού», όπως αποκαλείται από τις τουρκικές αρχές[9]. Ανοίγει ως εσωτερική η αεροπορική γραμμή Μπατούμι (Βαθύ λιμήν) – Τραπεζούς.

Οι τουρκικές αρχές δεν αρκέστηκαν, μόνο σε οικονομικές επιχειρήσεις αλλά έδωσαν σημασία και σε πολιτισμικές παρεμβάσεις. Όπως:

· Με τα σχολεία που εκτείνονται σε ολόκληρη την Γεωργία (από πρωτοβάθμια μέχρι και πανεπιστήμια)[10]

· Με την προβολή της τουρκικής καταγωγής της μητέρας του Γεωργιανού προέδρου.

· Θέτοντας το πρόβλημα θρησκευτικής ελευθερίας των Γεωργιανών Μουσουλμάνων και προσφέροντας άμεση λύση.

· Θέτοντας υπό συζήτηση τους Τούρκους της Ahıska (όπως τους ονομάζουν), οι οποίοι «τυχαία» ζουν κοντά στα σύνορα Γεωργίας – Τουρκίας.

Δραστηριότητες Fethullah Gülen

Σήμερα σχολεία κάθε βαθμίδας (περίπου 500 πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια και 6 πανεπιστήμια) της ομάδος Gülen, παρέχουν εκπαίδευση σε πολλές γλώσσες και κλάδους ανά την οικουμένη. Δραστηριοποιούνται σε 95 χώρες του κόσμου, κυρίως στις «τουρκόφωνες» δημοκρατίες της τέως Σοβιετικής Ένωσης. Η τουρκική γλώσσα της Τουρκικής Δημοκρατίας διδάσκεται ως προαιρετική γλώσσα σ’ όλα τα εκπαιδευτικά κέντρα. Το μεγαλύτερο τμήμα του διοικητικού και εκπαιδευτικού προσωπικού των κέντρων είναι τουρκικής καταγωγής. Η μεγαλύτερη επιτυχία της ομάδας σημειώνεται στο Καζακστάν και στις ΗΠΑ[11].

O F.Gülen από το 1999 ζει στην Pennsylvania των ΗΠΑ. Αν και κατά την ομολογία του[12], βγαίνει ελάχιστα από τον χώρο που ζει, η ομάδα του έχει ιδρύσει πλέον των 50 «τουρκικών πολιτιστικών κέντρων» και εκπαιδευτηρίων σ’ όλη τη επικράτεια των ΗΠΑ. [κοίτα εικόνα ΙΙΙ].

Είναι γεγονός ότι έχει πρωτοστατήσει στην πρωτοβουλία του ΑΠΘ Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, σ’ ότι αφορά τον διάλογο των θρησκειών από το 1996. Το 2003 προκαλεί θύελλα στα ισλαμικά κέντρα όταν προτείνει την συνεύρεση Μουσουλμάνων και Χριστιανών «στην πνευματική άμπελο του Ιησού Χριστού» [13]. Οι δραστηριότητές του, το 2010 μπαίνουν κάτω από το μικροσκόπιο του FBI και τα αντί ισλαμικά bloq’s [14] αρχίζουν να ενδιαφέρονται για τις δραστηριότητες του Gülen στις ΗΠΑ.

Τα ανθρώπινα δικαιώματα σήμερα στην Τουρκία

Όταν το τρίπτυχο Gülen «οικονομία, πολιτισμός, πνεύμα» καλά κρατεί και αναπλάθεται μέσα στην δημοκρατική αντίληψη της Δύσης, η Τουρκία αρχίζει να διοργανώνει ημερίδες και πανεπιστημιακές έρευνες σ’ ότι αφορά την επερχόμενη κρίση «καθαρού νερού». Καλεί τους επιστήμονες να προτάσσουν «πολιτική ύδατος».

Μετά τις συλλήψεις, για τις υποθέσεις Ergenekon (Εργκενεκόν) και Balyoz (Μπαλιόζ), ξεκίνησαν από το καλοκαίρι οι συλλήψεις για την υπόθεση KCK (κουρδικών οργανώσεων, που αποβλέπουν στον διαμελισμό της Τουρκίας). Οι συλληφθέντες για την υπόθεση αυτή μέχρι αρχές Δεκεμβρίου ανέρχονταν στις 4.250. Όμως όταν σ’ αυτούς συγκαταλέγεται και ο πολλαπλά βραβευθείς, υποστηριχτής ανθρωπίνων δικαιωμάτων ο 63χρονος Ragıp Zarakolu, αντιλαμβανόμαστε ότι «κάτι άλλο τρέχει»!

Τμήμα της αλήθειας βρίσκεται στις ανακοινώσεις του Sezgin Tanrıkulu (Σεζγκίν Τανρίκουλου)[15], που έκανε στην ημέρα προστασίας ανθρωπίνων δικαιωμάτων (10 Δεκεμβρίου). Ως προς τον Tanrıkulu από τους 35.117 κρατούμενους με την κατηγορία του «τρομοκράτη» σ’ όλο τον πλανήτη, οι 12.897 βρίσκονται στις τουρκικές φυλακές. 71 δημοσιογράφοι κρατούνται στις φυλακές της Τουρκίας. Οι αριθμοί αυτοί είναι μεγαλύτεροι απ’ αυτών που κρατούνται στις ιρανικές αλλά και στις κινέζικες φυλακές. 8 εκλεγμένοι βουλευτές της Τουρκικής Μεγάλης Βουλής, σήμερα βρίσκονται στη φυλακή. Το 2011 υπήρξαν 15 ανεξιχνίαστες πολιτικές δολοφονίες[16] και 19 άτομα έχασαν την ζωή τους από τις σφαίρες των Δυνάμεων Ασφαλείας. 31 συνάνθρωποί μας έχασαν την ζωή τους «από βία» στις φυλακές και 2.672 ανήλικοι βρίσκονται στα αναμορφωτήρια, οι 500 περίπου εξ αυτών μαθητές και άλλοι τόσοι φοιτητές έγκλειστοι στις φυλακές. Το 2010, 350 άτομα έχουν προσφύγει στα δικαστήρια με την κατηγορία ότι υπέστησαν βασανιστήρια κατά την διάρκεια της κράτησής τους. Περίπου 15.000 ιστοσελίδες έχουν απαγορευθεί να εμφανίζονται στην τουρκική επικράτεια, και 7 περιοδικά και εφημερίδες έχουν παυτεί με δικαστική απόφαση.

Ένας τραγικός απολογισμός, που αγνοείται από τους δήθεν ειρηνιστές της χώρας μας.

Κλείνοντας

Στους έξι μήνες, που ασχοληθήκαμε μόνο με «τα του οίκου μας» πολλά, μα πάρα πολλά συνέβησαν στο «Τραπέζιο του Ανατολικού Ζητήματος». Απλά με την έλευση του νέου έτους προσπαθήσαμε να δώσουμε μία άλλη εικόνα σ’ ότι αφορά την εξωτερική πολιτική. Θα επανέλθουμε.

Να έχετε ένα 2012 γεμάτο υγεία και προπαντός αγάπη στον πλησίον σας.

Καλή Χρονιά!

Του Βασίλη Κυρατζόπουλου

βκ

Σημειώσεις

[1]Το «Ανατολικό ζήτημα» είναι ουσιαστικά ο εδαφικός ή ο οικονομικός έλεγχος των εδαφών που εκτείνονται δυτικά από τη Βαλκανική Χερσόνησο μέχρι την Αίγυπτο και Ανατολικά από την Κασπία μέχρι τον Περσικό κόλπο. Η επίτευξη του σχεδίου βασίζεται σε στρατιωτικές και σε πολιτιστικές επεμβάσεις. Την περιοχή αυτή που έχει γεωμετρικό σχήμα τραπεζίου, την αποκαλούμε «Τραπέζιο Ανατολικού Ζητήματος». Οι τέσσερις κορυφές του «Τραπεζίου Ανατολικού Ζητήματος» είναι οι ιστορικές πόλεις Τεργέστη, Αστραχάν, Σιράζ και Σίβα.

[2] Κοίτα Αγγλικό και Γαλλικό τύπο τις 16 – 18 Σεπτεμβρίου 2011

[3] Κοίτα, Akdeniz İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği, αριθμ. Ανακοίνωσης: TİM.AKİB.GSK.TARIM 2011/332-10542.

[4]Κοίτα Ιωάννης Παπαζήσης Πολύτιμοι Λίθοι και Στρατηγικά Ορυκτά της Ελλάδος, Εκδόσεις Κάδμος, Θεσσαλονίκη 2009.

[5] Κοίτα, Β. Κυρατζόπουλος «Οι εξολοθρευτές της νέας τάξης πραγμάτων» [στο έντυπο Πολίτης τευχ. 532 και ηλεκτρονικά μέσα Αντίβαρο 22/7/2011 (www.antibaro.gr/node/3239), Ελεύθερη Ζώνη 23/7/2011 (www.elzoni.gr/html/ent/795/ent.11795.asp)]

[6] Η πρόοδος και ο αγώνας να εδραιωθεί η ελληνική μεταλλουργική βιομηχανία, μπορεί να σημειωθεί μελετώντας τη ζωή του Φωκίωνα Νέγρη. Κοίτα Γιώργος Αντ. Πέππας, Φωκίων Νέγρης 1846 – 1928, εκδόσεις Τσουκάτου, Αθήνα 2011.

[7] Στρατηγικά ορυκτά, ονομάζονται τα ορυκτά τα οποία δεν έχει βρεθεί ακόμα η αντικαταστατική (φυσική ή τεχνητή) ύλη. Τα κυριότερα είναι: σίδηρο, χρώμιο, νικέλιο, μαγγάνιο.

[8] Κοίτα, Β. Κυρατζόπουλος «Το τελευταίο άσμα» [στο έντυπο Πολίτης τευχ. 536 και ηλεκτρονική εφημερίδα Ελεύθερη Ζώνη 5/11/2011 (www.elzoni.gr/html/ent/234/ent.15234.asp)]

[9] Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι ο σιδηρόδρομος «δρόμος του μπαχαριού» Μοσούλη – Βερολίνο, ήταν το κύριο αίτιο των δεινών που υπέστησαν οι Βυζαντινοί Λαοί στην Ανατολία.

[10] Η Γεωργία είναι η πρώτη χώρα στην οποία ενεργοποιείται η ομάδα Gülen, από τις 11/1/1990.

[11] Κοίτα άρθρο eğitim İmparatorluğu στο www.istikamet.eu.

[12] Κοίτα, tr.fgulen.com/index2.php, άρθρο «Fethullah Gülen niye ABD’de yaşıyor, neden Türkiye’ye dönmüyor?»

[13] Κοίτα περιοδικό Aksiyon τεύχος 470, Δεκέμβριος 2003.

[14] Κοίτα http://barenakedislam.wordpress.com, ;άρθρο 9/12/2011, Education Jihad comes to America via Turkish Gulen charter school funded by you!

[15] Sezgin Tanrıkulu (Σεζγκίν Τανρίκουλου), κουρδικής καταγωγής δικηγόρος, γεννηθείς στις 27/5/1963 στο Lice (Λίτζε) του Diyarbakır (Ντιγιάρμπακιρ). Τέως πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Diyarbakır, βουλευτής του CHP και αντιπρόεδρος του κόμματος. Ιδρυτής του Ιδρύματος Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Τουρκίας (1998).

[16] Ο αριθμός αυτός την περίοδο 1985 – 2000 ανέρχονταν στις 18.000

Οδυσσέας Ελύτης: Η Ψευδοφάνεια του πολιτικο-κοινωνικού μας συστήματος

2011-12-18T13:10:00.002+02:00

Μια παλιά συνέντευξη του Οδυσσέα Ελύτη στον αείμνηστο Ρένο Αποστολίδη, η οποία δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ελευθερία στις 15/6/1958! Δεν έχουν αλλάξει και πολλά…

Ρ. Αποστολίδης: Ζητείται η γνώμη σας κύριε Ελύτη, η εντελώς ανεπιφύλακτη και αδέσμευτη, επάνω σε ό, τι θεωρείτε ως κακοδαιμονία του τόπου. Από τι κυρίως πάσχουμε, τι πρωτίστως μας λείπει;

Οδ. Ελύτης: Από τι πάσχουμε κυρίως; Θα σας πω αμέσως: Ασυμφωνία μεταξύ του πνεύματος της εκάστοτε ηγεσίας μας και του «ήθους» που χαρακτηρίζει το βαθύτερο ψυχικό πολιτισμό του ελληνικού λαού, στο σύνολό του.

Οδ. Ελύτης: Α! Αρχίσαμε!.. Μόνιμος, πλήρης και κακοήθης ασυμφωνία!..

Ρ. Αποστολίδης: Βεβαίως! Αλλ’ αφήστε με να συνεχίσω: Αυτή η ασυμφωνία δεν είναι μια συγκεκριμένη κακοδαιμονία. Είναι όμως μια αιτία που εξηγεί όλες τις κακοδαιμονίες, μικρές και μεγάλες του τόπου αυτού. Από την ημέρα που έγινε η Ελλάδα κράτος, έως σήμερα, οι πολιτικές πράξεις θα έλεγε κανείς ότι σχεδιάζονται και εκτελούνται ερήμην των αντιλήψεων για τη ζωή, και γενικότερα των ιδανικών που είχε διαμορφώσει ο Ελληνισμός μέσα στην υγιή κοινοτική του οργάνωση και στην παράδοση των μεγάλων αγώνων για την ανεξαρτησία του. Η φωνή του Μακρυγιάννη δεν έχει χάσει, ούτε σήμερα ακόμη, την επικαιρότητά της.

Σημειώστε ότι δεν βλέπω το πρόβλημα από την αποκλειστική κοινωνική του πλευρά, ούτε κάμω δημοκοπία.

Ρ. Αποστολίδης: Δημοκοπία ασφαλώς όχι. Πολιτική όμως ναι. Το εντοπίζετε δηλαδή κυρίως μέσα στο χώρο της πολιτικής – ή κάνω λάθος; Στο κέντρο μάλιστα του δικού της χώρου. Εκεί μας πάει το πρόβλημα που θέσατε, των σχέσεων μεταξύ λαού και ηγεσίας.

Οδ. Ελύτης: Μα ναι. Γιατί είναι βασικό, είναι «πρώτο» – κι ας είμαι ποιητής, εγώ που το λέω, μακριά πάντα από την «πολιτική». Κοιτάξτε. Ο λαός αυτός, κατά κανόνα εκλέγει την ηγεσία του. Και όμως, όταν αυτή αναλάβει την ευθύνη της εξουσίας – είτε την αριστοκρατία εκπροσωπεί , είτε την αστική τάξη, είτε το προλεταριάτο – κατά ένα μυστηριώδη τρόπο αποξενώνεται από τη βάση που την ανέδειξε, και ενεργεί σαν να βρισκόταν στο Τέξας ή στο Ουζμπεκιστάν!

Ρ. Αποστολίδης: Στο Τέξας και στο Ουζμπεκιστάν; Ή μήπως θέλετε να πείτε: «…Σα να βρισκόταν στη χώρα του εκάστοτε ρυθμιστικού «ξένου παράγοντα»; Του εκάστοτε «προστάτη» μας; Μήπως εκεί ακριβώς βρίσκεται το κακό;

Οδ. Ελύτης: Το είπα με τρόπο αλλά βλέπω ότι το θέλετε γυμνό. Και δεν έχω αντίρρηση να το πω φανερά και πιο έντονα: Ένας από τους κυριότερους παράγοντες των «παρεκκλίσεων» της ηγεσίας από το ήθος του λαού μας, είναι η εκ του αφανούς και εκ των έξω «προστατευτική» κατεύθυνση. Αποτέλεσμα και αυτό της απώλειας του έρματος «παράδοση». Αντιλαμβάνομαι ότι στην εποχή μας η αλληλεξάρτηση των εθνοτήτων είναι τόση που η πολιτική δεν μπορεί να αγνοήσει, ως ένα βαθμό, αυτό που θα λέγαμε «γενικότερη σκοπιμότητα». Όμως υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στην «προσαρμοστική πολιτική» και στη δουλοπρέπεια. Αυτό είναι το πιο ευαίσθητο σημείο του ελληνικού λαού., το «τιμιώτατόν» του! Και αυτό του καταπατούν συνεχώς, κατά τον εξοργιστικότερο τρόπο οι εκπρόσωποί του στην επίσημη διεθνή σκηνή!

Ρ. Αποστολίδης: Κι ο «επίσημος» όρος της δουλοπρέπειας αυτής, κύριε Ελύτη; Μήπως είναι υποκριτικότερος από το «προσαρμοστική πολιτική»; Εξοργιστικότερος;

Οδ. Ελύτης: Δε μ’ ενδιαφέρει ο επίσημος όρος της δουλοπρέπειας. Μ’ ενδιαφέρει η ουσία. Κι εκείνο που ξέρω είναι ότι μ’ αυτά και μ’ αυτά φτάσαμε σε κάτι που θα μου επιτρέψετε να ονομάσω «Ψευδοφάνεια». Έχουμε δηλαδή την τάση να παρουσιαζόμαστε διαρκώς διαφορετικοί απ’ ό, τι πραγματικά είμαστε. Και δεν υπάρχει ασφαλέστερος δρόμος προς την αποτυχία, είτε σαν άτομο σταδιοδρομείς είτε σαν σύνολο, από την έλλειψη γνησιότητας. Το κακά πάει πολύ μακριά. Όλα τα διοικητικά μας συστήματα, οι κοινωνικοί μας θεσμοί, τα εκπαιδευτικά μας προγράμματα, αρχής γενομένης από τους Βαυαρούς, πάρθηκαν με προχειρότατο τρόπο απ’ έξω και κόπηκαν και ράφτηκαν όπως-όπως επάνω σ’ ένα σώμα με άλλες διαστάσεις και άλλους όρους αναπνοής.

Ρ.Αποστολίδης: Ώστε, λοιπόν, ζητάτε «δικούς μας όρους αναπνοής»!

Οδ. Ελύτης: Και δεν πρόκειται βέβαια για προγονοπληξία. Τα λέω άλλωστε αυτά εγώ, που σ’ έναν τομέα όπως ο δικός μου, κήρυξα με φανατισμό την ανάγκη της επικοινωνίας μας με το διεθνές πνεύμα, και που σήμερα με εμπιστοσύνη αποβλέπω στη διαμόρφωση ενός ενιαίου ευρωπαϊκού σχήματος, όπου να έχει τη θέση της η Ελλάδα. Με τη διαφορά ότι ο μηχανισμός της αφομοιώσεως των στοιχείων της προόδου πρέπει να λειτουργεί σωστά, και να βασίζεται σε μια γερή και φυσιολογικά ανεπτυγμένη παιδεία. Ενώ σε μας, όχι μόνο δε λειτουργεί σωστά, αλλά δεν υπάρχει καν ο μηχανισμός αυτός για να λειτουργήσει! Και με τη διαφορά ακόμη ότι, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, η ηγετικά μας τάξη, στο κεφάλαιο της ελληνικής παιδείας, έχει μαύρα μεσάνυχτα! Κοιτάξτε με προσοχή τα έντυπα που εκδίδει η ίδια ή που προτιμά να διαβάζει, τα διαμερίσματα όπου κατοικεί, τις διασκεδάσεις που κάνει, τη στάση της απέναντι στη ζωή. Ούτε μια σταγόνα γνησιότητας. Πως λοιπόν να αναθρέψει σωστά τη νέα γενεά; Από τα πρώτα διαβάσματα που θα κάνει ένα παιδί ως τα διάφορα στοιχεία που θα συναντήσει στο καθημερινό του περιβάλλον, και που θα διαμορφώσουν το γούστο του, μια συνεχής και αδιάκοπη πλαστογραφία και τίποτε άλλο!

Θα μου πείτε: είσαι λογοτέχνης, καλαμαράς, και βλέπεις τα πράγματα από τη μεριά που σε πονάνε. Όχι, καθόλου! Και να μου επιτρέψετε να επιμείνω. Όλα τα άλλα κακά που θα μπορούσα να καταγγείλω – η έλλειψη ουσιαστικής αποκεντρώσεως, η έλλειψη προγραμματισμού για την πλουτοπαραγωγική ανάπτυξη της χώρας, ακόμη και ο τρόπος με τον οποίο ασκείται η εξωτερική μας πολιτική – είναι ζητήματα βαθύτερης ελληνικής παιδείας! Από την άποψη ότι μόνον αυτή μπορεί να προικίσει ένα ηγέτη με την απαραίτητη ευαισθησία που χρειάζεται για να ενστερνισθεί, και αντιστοίχως να αποδώσει, το ήθος του λαού. Γιατί αυτός ο λαός, που την έννοιά του την έχουμε παραμορφώσει σε σημείο να μην την αναγνωρίζουμε, αυτός έχει φτιάξει ό, τι καλό υπάρχει –αν υπάρχει κάτι καλό σ’ αυτόν τον τόπο! Και αυτός, στις ώρες του κινδύνου, και στο πείσμα της συστηματικής ηττοπάθειας των αρχηγών του, αίρεται, χάρις σ’ έναν αόρατο, ευλογημένο μηχανισμό, στα ύψη που απαιτεί το θαύμα!

Όσο λοιπόν και αν είναι λυπηρό, πρέπει να το πω: ο Ελληνισμός, για την ώρα, επέτυχε ως Γένος, αλλ’ απέτυχε ως Κράτος!

Και παρακαλάω νύχτα-μέρα το Θεό, και το μέλλον να με διαψεύσουν.

Ellada, agapi mou (Ελλάδα, αγάπη μου),

2011-12-16T19:24:00.003+02:00

Από τον 'Ετιέν Ρολάντ, πρώην διευθυντή της Γαλλικής Σχολής Αθηνών, επίτιμο καθηγητή
ελληνικής αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο ''Paris 1 Pantheon- Sorbonne''.

Ελλάδα, αγάπη μου, αισθάνομαι βαθειά ταπεινωμένος βλέποντας μια εφημερίδα να τολμάει να δημοσιεύει άρθρο με τίτλο “ H Ελλάδα είναι ίσως λιγότερο “ευρωπαϊκή' απ'ότι θέλει να δείχνει” και όταν το περιεχόμενο αυτού του άρθρου είναι μια κακή περίληψη μιας ιστορίας που οι ίδιοι οι συγγραφείς της δεν την έχουν καν βιώσει. Νιώθω ταπεινωμένος σαν Γάλλος που κάποιοι συμπατριώτες μου ερμηνεύουν τόσο άσχημα την ιστορία και τρέφουν τον μύθο του ψεύτη και πονηρού ΄Ελληνα.

Δεν θα επιμείνω παρά σε κάποια σημεία: Αν η Ελλάδα δεν είναι μια Ευρωπαϊκή χώρα, τότε ποιά αξίζει αυτό τον τίτλο; Ο βάρβαρος Γερμανός ή ο επίβουλος Άγγλος τον οποίο ο μεγαλύτερος ποιητής του ο Μπάυρον έχει κατηγορήσει ήδη οτι λεηλάτησε τη χώρα του Ομήρου;

Είναι άραγε ευρωπαϊκή η Αγγλία που δεν θέλει να δεσμεύεται σε καμία μορφή Ευρωπαϊκής αλληλεγγύης, ιδίως αν αυτό έχει οικονομικό κόστος; Η Αγγλία δεν είναι αυτή που έφερε πίσω στην Ελλάδα το στρατό και το βασιλιά στο τέλος του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου, προκαλώντας ένα κατακλυσμό που η χώρα θα πλήρωνε αργότερα πολύ ακριβά, μια χώρα που μπορεί εντούτοις να καυχιέται για την πιο παραδειγματική αντίσταση απέναντι στο Γερμανό κατακτητή.Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που γεννήθηκε η ευρωπαϊκή ιδέα και αμφιβάλλω αν θα μπορούσαμε να διανείμουμε βραβεία ευρεσιτεχνείας εξευρωπαϊσμού. Γιατί η ιδέα αυτή, όπως και το γεωγραφικό περιεχόμενό της είναι ακόμα υπό κατασκευή, και όχι ένα απαραβίαστο δεδομένο.

Ο Βαλερύ Ζισκάρ ντ΄Εσταίν μερίμνησε για την είσοδο της Ελλάδας στην Ευρώπη γιατί, κατά τα λεγόμενά του, ήταν η χώρα απ΄όπου προέρχονταν η δημοκρατία και ο πολιτισμός.
Ας είναι, ακόμα κι αν δεν θα μπορούσε κανείς να πει πολλά γι΄αυτή την αθηναϊκή δημοκρατία που βασίζονταν στην σκλαβιά και στον ιμπεριαλισμό...

Αλλά κακώς δίνεται έμφαση σ΄αυτό το ζήτημα, διότι το πρόβλημα δεν είναι να ξέρουμε που γεννήθηκε η δημοκρατία, αλλά να αναγνωρίζουμε οτι η ελληνική κουλτούρα, ας πούμε η ελληνορωμαϊκή, είναι το μόνο κοινό σημείο σε μια ιστορία που στηρίζεται σε εχθρότητες και παγκοσμίους πολέμους. Αυτή η φημισμένη ελληνική κουλτούρα έδωσε τροφή στην Αναγέννηση, στα γράμματα όπως και στις τέχνες, στους κλασσικούς δημιουργούς μας του 17ου αιώνα και έκανε την ελίτ του 18ου αιώνα να ευδοκιμήσει ακόμα περισσότερο, έτσι ώστε να αναστώσει τον κόσμο.

Ο 19ος αιώνας έπεξε ένα θεμελιώδη ρόλο στη διάδοση των ελληνικών τεχνών και γραμμάτων δημιουργώντας ένα νεοκλασικό κίνημα που βρίσκουμε στο Εδιμβούργο – το οποίο υπήρξε άλλωστε ένα από τα κέντρα του και μέρος όπου θέλησαν να χτίσουν ένα Παρθενώνα-, όπως επίσης και στο Ρέγκενσμπουργκ όπου η Βαλχάλα, ναός που δόξαζε την νίκη των Γερμανών στις μάχες τους κατά των στρατευμάτων του Ναπολέοντα, είναι μια απομίμηση ελληνικού ναού.

Η σύγχρονη τέχνη από το 1900 και ύστερα, οικοδομήθηκε σαν αντίδραση ενάντια στον ''κλασικισμό'' και αυτό πρέπει να μας χαροποιεί ιδιαίτερα, μια και το μάθημα της ελληνικής τέχνης ήταν αυτό της άμιλλας και της ελευθερίας. Η κουλτούρα της ελίτ εκσυγχρονίστηκε και τα λατινικά, όπως άλλωστε και τα ελληνικά, δεν είναι πια παρά περιθωριακά διδασκόμενα στα σχολεία μας.
Δεν συμμερίζομαι καθόλου την ιδέα να θέλουμε να αναπαράγουμε την κουλτούρα αυτής της ελίτ, που τρέφεται στις μέρες μας από λογοτεχνικές ή καλλιτεχνικές ποικιλομορφίες στα πλαίσια ενός παγκοσμιοποιημένου περιβάλλοντος, αυτό είναι άλλωστε ένα από τα πιο ουσιώδη κεκτημένα, αυτό που ονομάζουμε μεταμοντερνισμό.

Αλλά αυτές οι αλλαγές δεν επηρεάζουν καθόλου τη θέση της Ελλάδας στο κέντρο της Ευρώπης, διότι είναι μια από τις πιο ζωντανές και λαμπρές εστίες ευρωπαϊκής κουλτούρας.

Αξιοσημίωτες προσωπικότητες σε όλους τους τομείς, και όχι μόνο στην ποίηση, μια πρωτότυπη σχολή ζωγραφικής από τον Θεόφιλο μέχρι τον Τσαρούχη περνώντας από τον Εγγονόπουλο, φιλόσοφοι όπως ο Καστοριάδης... Κοιτάξτε ποιοί έχουν μεταφραστεί στην Ελλάδα: ο Βερνάν, ο Φουκώ, ο Ντερριντά. Κοιτάξτε που σπούδασαν οι εξέχουσες προσωπικότητες: στον τομέα των ιστορικών, η Σχολή Ανωτάτων Σπουδών στις Κοινωνικές Επιστήμες έπαιξε ένα μεγάλο ρόλο, και βρίσκει κανείς στην Ελλάδα μια γενειά από αξιοσημείωτους ιστορικους που συμμετέχουν στην ανανέωση του κλάδου.

Είναι ψεύτες και κλέφτες λοιπόν αυτοί που πρέπει να υπερασπιστούμε διότι στο παρελθόν εφηύραν τη λέξη της δημοκρατίας; Και θα μπορούσαμε να βάλουμε στη ζυγαριά και πολλά άλλα πράγματα: τη φιλοσοφία (σύμφωνα με τον δυτικό τρόπο), την ιστορία, το θέατρο... Υπάρχουν σήμερα σ΄αυτή τη χώρα άνδρες και γυναίκες που θα μπορούσα να τους κατατάξω μεταξύ των πιο καλλιεργημένων και εκπολιτισμένων ανθρώπων που έχω γνωρίσει, δεν αντέχω άλλο να βλέπω βάρβαρους να τους καθίζουν στο σκαμνί της Ευρώπης. Οσον αφορά τους μικροαπατεώνες, σε ποιά χώρα δεν υπήρχαν τέτοιου είδους άνθρωποι που κατασπατάλησαν δεκάδες δισεκατομμύρια τα τελευταία χρόνια;

Δεν τίθεται θέμα να ξέρουμε αν η Ελλάδα είναι λιγότερο ευρωπαϊκή, εφόσον τα θεμέλια της Ευρώπης δεν νοούνται χωρίς τον Ελληνισμό. Ας θυμηθούμε οτι η Ευρώπη είναι μια πριγκίπισσα από τη Φοινίκη που κλάπηκε απο Κρήτες προκαλώντας μια απο τις πρώτες διαμάχες μεταξύ Δύσης και Ανατολής.

Αρα η Ευρώπη έχει ρίζες από την Ανατολή, και καθιστά ένα μύθο πολύ χρήσιμο σ΄ αυτούς τους καιρούς της πρόσμειξης των πληθυσμών. Η Ευρώπη δεν έχει θεμέλια τράπεζες και τραπεζίτες αλλά μια κουλτούρα, και η ελληνική κουλτούρα είναι ένα από τα στοιχεία που μας ενώνουν, κι αλλοίμονο, υπάρχουν πια τόσο λίγα.

Ζήτω η Ελλάδα, και να μην αφήσουμε κάποιους τεχνοκράτες να γονατίζουν και δη να ταπεινώνουν φίλους κι αδέλφια, είναι σαν να ταπεινώνουν εμάς τους ίδιους

Ο νέος Ανθρωπισμός

2011-12-15T09:21:00.001+02:00

Η μεγαλύτερη κρίση, πέρα από την οικονομική καταβαράθρωση και τον αξιακό μαρασμό, που καλείται να αντιμετωπίσει ο ελληνικός λαός, είναι η εκχώρηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων και η αμφισβήτηση των θεσμών, υπό την τρομολαγνική απειλή του χρέους και της ανέχειας:

Οι κυβερνήσεις-εκλεγμένες και μη-νομοθετούν εσπευσμένα, αδιαφορώντας για το λαϊκό συμφέρον και τις αντοχές, κραδαίνοντας τον φόβο, την ενοχή και την ανασφάλεια ως μέσα χειραγώγησης και ύπνωσης των αντανακλαστικών.

Η αντιπροσωπευτική κοινοβουλευτική δημοκρατία, εξελίσεται σε μεταδημοκρατία, όπου οι πολίτες απεμπολούν το δικαίωμα της πολιτικής δράσης σε υπερεθνικά, οικονομικά κέντρα ελέγχου, εκχωρούν την ψήφο χωρίς πραγματικές ιδεολογικές επιλογές και μετατρέπονται σε ανδρείκελα, που πασχίζουν για την ατομική επιβίωση, ανίκανα να εκφράσουν συλλογική βούληση και στιβαρό, εναλλακτικό λόγο.

Τα κελεύσματα του συντάγματος, τα ανθρώπινα δικαιώματα, το κράτος πρόνοιας, η κοινωνία της γνώσης και των πολιτών, αποδείχθηκαν έννοιες βαρύγδουπες και κενές, όπως ακριβώς και τα οράματα των πολιτικών στο σύνολο της Ευρώπης, αποδεικνύοντας πως οι Ενώσεις, που ξεκινούν πρωτίστως ως οικονομικές και δευτερευόντως ως κοινωνικές, στερούνται ερεισμάτων και καταρρέουν στην πρώτη καπιταλιστική κρίση ή στα αδηφάγα κερδοσκοπικά παιχνίδια της πραγματικής εξουσίας.

Πολλοί μιλούν για τα θετικά στοιχεία, που θα αναδυθούν με αφορμή την παρούσα ιστορική συγκυρία, ενώ άλλοι ευαγγελίζονται τις αξίες, που μερικές δεκαετίες πριν διασφάλιζαν την κοινωνική συνοχή: Αλληλεγγύη, κοινωνική εμπιστοσύνη, καρτερία, επιστροφή στην πρωτογενή παραγωγή, ανταλλακτική οικονομία και αποπομπή ή αμφισβήτηση του ευδαιμονισμού και του ηδονισμού, που χρόνια κατασπάρασσαν και αλλοίωναν τα ευγενή ιδανικά του Ελληνικού Έθνους.

Όμως, δις εις τον αυτόν ποταμόν ουκ αν εμβαίεις.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται μόνο ως φάρσα και τα σπέρματα της κρίσης διαφαίνονται από τα πρώτα έτη της νεοελληνικής πραγματικότητας, από την εποχή που οι προηγούμενες γενιές αναστήλωναν σε σαθρά θεμέλια τη μεταπολεμική Ελλάδα.

Η ψευδεπίγραφη, επιδοματική ευμάρεια των τελευταίων ετών απέδειξε πως ο νεοπλουτισμός, η έπαρση, η εύκολη και αήθης ανέλιξη, η κατάλυση των δημοκρατικών αξιών, οι πελατειακές σχέσεις, οι αποκαμωμένοι θεσμοί και οι ανήμποροι νόμοι, η αλαζονεία και η λατρεία του βραχυπρόθεσμου αποτελούν κι αυτά χαρακτηριστικά του λαού μας, τα οποία, αντί να παραγνωριστούν, πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο περισυλλογής και αναλυτικής μελέτης.

Η έξοδος από την κρίση και η αποφυγή επανάληψής της απαιτεί την κινητοποίηση όλων των δυνάμεων, που απέμειναν, το σχηματισμό μιας νέας ανθρωπιστικής κουλτούρας, την αποδοχή μιας καινοτόμου ιδεολογίας και την ανάδειξη ηγετών, που θα εμφορούνται από ουμανιστικά ιδεώδη:

-Το αίτημα για άμεση δημοκρατία ή τουλάχιστον για σταδιακή αποδυνάμωση του κοινοβουλευτισμού θα τονώσει την προσωπική ευθύνη και το συλλογικό σκέπτεσαι και πράττειν. Σήμερα, οι νέες τεχνολογίες εγγυώνται την επιτυχία του εγχειρήματος.

-Το περιεχόμενο της Παιδείας δεν θα καθορίζεται από αναλυτικά προγράμματα, που επιβάλλουν τα Υπουργεία, αλλά θα αποτελεί προϊόν διαβούλευσης μεταξύ ενός ανοιχτού σχολείου και μιας πρωτοπόρου κοινωνίας. Τα δε μαθήματα θα προκρίνονται με γνώμονα τη δημιουργικότητα κι όχι το στείρο πραγματισμό. Οι επιταγές της αρχαίας ελληνικής κοσμοθεωρίας είναι περισσότερο επίκαιρες από ποτέ.

-Οι πανευρωπαϊκές πολιτικές αποδείχτηκε πως απλώς συγκλίνουν προς την απόλυτη επιβολή μιας παγκόσμιας τάξης αυθαιρεσίας, υποδούλωσης και τυραννίας. Τα κέντρα των αποφάσεων, είναι επιτακτική ανάγκη να μεταφερθούν στο τοπικό και οι εθνικές αδόκιμες πολιτικές να αντικατασταθούν από περιφερειακές στρατηγικές, που θα λαμβάνουν υπόψη την ιδιαιτερότητα των αναγκών και δυνατοτήτων.

-Η Εκκλησία, ένας από τους λίγους θεσμούς, που μπορούν να αντισταθούν, το έσχατο καταφύγιο, να αφυπνιστεί, αναλαμβάνοντας τις ευθύνες της και συμπλέοντας με το λαό κι όχι ταυτιζοντας την ιστορική της πορεία με το κράτος.

-Η κοινωνική οικονομία πρέπει να θεσμοθετηθεί σε κάθε έκφανση συναλλακτικής δραστηριότητας.

-Η αλληλεγγύη να υπεισέρχεται στα πρώτα στάδια της παραγωγής και όχι να διατυμπανίζεται εκ των υστέρων.

Η παρούσα κρίση είναι κυρίως πολιτιστική, και ως τέτοια, αντιμετωπίζεται μόνο με καταιγισμό πολιτισμικών δράσεων σε κάθε έκφανση της κοινωνικής ζωής.

Ανοχή στη διαφορετικότητα,

ανασύσταση του παραδοσιακού,

αναστοχασμός για τα αξιακά πρότυπα,

ενίσχυση της κοινωνικής αυτορρύθμισης,

εμπλουτισμός των δημοκρατικών διαδικασιών

και εφαρμογή νέων ιδεών,

μπορούν να άρουν το αδιέξοδο με το μικρότερο δυνατό τίμημα.

Ευστράτιος Παπάνης,

Επίκουρος Καθηγητής Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου

Νικόλαος Πλαστήρας

2011-12-14T19:35:00.002+02:00

1951. Η Ελλάδα προσπαθεί να μαζέψει τα κομμάτια της, καθώς έχει πρόσφατα βγει από τα ερείπια μιας πολυετούς εμπόλεμης κατάστασης που έχει σμπαραλιάσει τη χώρα.

Πρωθυπουργός, ο επονομαζόμενος «Μαύρος Καβαλάρης», ο Νικόλαος Πλαστήρας. Ένας άνθρωπος, τού οποίου ο πατριωτισμός, η ηθική αρετή και η εντιμότητα δύσκολα αμφισβητούνται, ακόμη κι' από πολιτικούς αντιπάλους.

Το περίφημο εργοστάσιο ζυθοποιίας «ΦΙΞ», το οποίο βρισκόταν στη Λεωφόρο Συγγρού, δημοσιεύει αγγελία, ζητώντας οδηγό.

Όπως ήταν φυσικό, οι υποψήφιοι που διεκδίκησαν την θέση, ήταν πολλοί.

Ο υπάλληλος τής «ΦΙΞ» που εξέταζε τις αιτήσεις, κάποια στιγμή κοιτάζει ερευνητικά, κάποιον από τούς υποψήφιους που βρισκόταν εκείνη την ώρα μπροστά του, με έναν τρόπο σαν να προσπαθεί να ξεδιαλύνει κάποιο μυστήριο.

Το επώνυμο που αναγράφεται στην αίτηση εργασίας, είναι «Πλαστήρας».

«Τον πρωθυπουργό τί τον έχετε;», ρωτά με μια ανάλαφρη και περιπαικτική διάθεση ο υπάλληλος. Ο μεσόκοπος υποψήφιος, μ' ένα ύφος ντροπής και ταυτόχρονα μ' έναν

χαμηλόφωνο τόνο, αναλαμβάνει να εξηγήσει:

«Είναι αδελφός μου. Είναι όμως επιθυμία, δική μου και δική του, αν υπάρχει κάποιος καταλληλότερος για τούτη τη θέση, να μην σάς επηρεάσει η σχέση αυτή.»

Εσύ, τίμιε αναγνώστη, απλά κάνε την θλιβερή σύγκριση στο μυαλό σου, τού τότε και τού τώρα.

Υπενθυμίζεται, πως ο Νικόλαος Πλαστήρας, εκτός από τις υπηρεσίες του στην πατρίδα,πρόσφερε διακριτικά τον μισθό του σε άπορους και ορφανά παιδιά, ενώ ο ίδιος πέθανε πάμφτωχος αφήνοντας πίσω του την «τεράστια» περιουσία, που αποτελούνταν από τα παράσημά του, 216 δραχμές, 10 δολάρια κι' ένα δανεισμένο σιδερένιο κρεβάτι εκστρατείας.

Ακόμη και το κουστούμι τής κηδείας του, ήταν προσφορά φίλου του.

Η αδυναμία του ελληνικού κράτους και η ισχύς του ελληνικού πολιτισμού

2011-12-10T15:56:00.001+02:00

Η Φινλανδία απέκτησε την ανεξαρτησία την 06 Δεκεμβρίου 1917. Την ημέρα αυτή, όπως και κάθε χρόνο, οι Φινλανδοί γιόρτασαν την εθνική τους ανεξαρτησία.

Κάθε χρόνο την ημέρα αυτή σημαιοστολίζουν τα δημόσια κτίρια τους, καθώς και τα σπίτια τους. Μάλιστα τα περισσότερα σπίτια έχουν μόνιμο ιστό στον οποίο υψώνουν τη σημαία τους σε όλες τις επίσημες γιορτές τους, και νοιώθουν περήφανοι για αυτό.

Στα σχολεία γίνονται επίσημοι εορτασμοί, όπου στο τέλος όλοι οι μαθητές ψάλουν τον εθνικό τους ύμνο. Επίσης και στις εκκλησίες τους (το 89% βαπτίζονται Λουθηρανοί, ενώ το 1% είναι Ορθόδοξοι) κάνουν δοξολογίες και στο τέλος όλο το εκκλησίασμα ψάλει επίσης τον εθνικό ύμνο.

Ακόμη και στρατιωτική παρέλαση γίνεται, εκ περιτροπής σε μια πόλη. Βέβαια η παρέλαση είναι ανάλογη με το μέγεθος του φιλανδικού στρατού και την μεταδίδει η τηλεόραση σε εθνικό δίκτυο.

Το απόγευμα της ημέρας αυτής λαμβάνει χώρα δεξίωση στο προεδρικό μέγαρο και στη συνέχεια η βραδιά κλείνει με μια μεγάλη εορταστική εκδήλωση όπου συμμετέχουν όλοι οι επίσημοι προσκεκλημένοι. Στην μεγάλη αυτή εορταστική βραδιά, με την οποία έκλεισε και ο φετινός εορτασμός, και την οποία κάλυπτε η τηλεόραση (με την τηλεθέαση στα ύψη), είχαμε μια ευχάριστη έκπληξη: Ακούσαμε και ελληνική μουσική.

Η τραγουδίστρια Arja Saijonmaa μας εξέπληξε όλους ερμηνεύοντας στα φιλανδικά το τραγούδι «Το περιγιάλι το κρυφό» του Μίκη Θεοδωράκη και απέσπασε το θερμότερο χειροκρότημα των παρευρισκομένων (http://areena.yle.fi/player/index.php?clip=1323205735493&language=fi).

Την επόμενη ημέρα οι γείτονές μου στην πόλη του Espoo που μένω, με χαρά με ρώτησαν εάν είχα δει στην τηλεόραση την εκδήλωση, γιατί το ελληνικό τραγούδι τους άρεσε πολύ.

Η έκπληξή μου δεν τελείωσε εδώ, καθόσον το μεσημέρι επιστρέφοντας ο γιος μου από το σχολείο με ενημέρωσε ότι η δασκάλα του είχε βάλει ήδη το συγκεκριμένο τραγούδι ως ήχο κλήσης «ring tone» στο τηλέφωνό της.

Αυτό το γεγονός αποτέλεσε όαση σε όσα θλιβερά και ευτράπελα συμβαίνουν εντός των τειχών και που μας στενοχωρούν καθημερινά και φυσικά έχουν γίνει η αιτία να μεταναστεύσω με την οικογένειά μου σε αυτή τη φιλόξενη χώρα.

Σε αυτή τη χώρα που μισθώνει ομογενείς Έλληνες δασκάλους όχι μόνο για να διδάξουν στα παιδιά μου τη μητρική τους γλώσσα, αλλά και για να βοηθήσουν όσους Φιλανδούς επιθυμούν να τη μάθουν (υπόψη ότι στη Φινλανδία υπάρχουν 24 σύλλογοι Φινλανδο-Ελληνικής φιλίας με πληθώρα δραστηριοτήτων).

Φυσικά το ελληνικό κράτος δεν δύναται να αποστείλει δάσκαλο από την Ελλάδα, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες της Πρεσβείας μας και του Συνδέσμου Ελλήνων Φινλανδίας.

Εκτιμώ ότι αυτό συμβαίνει γιατί οι ομογενείς δεν ψηφίζουν στις εθνικές εκλογές, άρα η «επένδυση» θα πάει χαμένη για την κοντόφθαλμη κομματοκρατία των Αθηνών που δυστυχώς δεν ασχολείται με τη διάσωση και διάδοση του πολιτισμού μας.

Όμως κανένας δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η Ελλάδα εάν το θελήσει μπορεί να γίνει μια «πολιτιστική υπερδύναμη» (όρος του Σάββα Καλιντερίδη), όπως εκτιμώ ότι θα έπρεπε ήδη να είναι. Για τη σημερινή πολιτιστική-πολιτισμική μας αδυναμία, νομίζω ότι είμαστε όλοι μας υπεύθυνοι.

Οι εντός των τειχών γιατί ως ενεργοί πολίτες έχουμε τη δύναμη της ψήφου στα χέρια μας την οποία και σπαταλάμε ασκόπως και οι ομογενείς γιατί δεν κάνουμε όσα θα μπορούσαμε ενωμένοι να κάνουμε.

Είμαστε όλοι μας λοιπόν συνένοχοι στην εν ψυχρώ δολοφονία ενός από τους μεγαλύτερους πολιτισμούς της ανθρωπότητας.

Δημήτριος Καρατζίδης

Ταξχος ε.α.

Πολιτικός Επιστήμονας - Διεθνολόγος

http://infognomonpolitics.blogspot.com/2011/12/blog-post_09.html#.TuHm1WP0u5A

http://ahdoni.blogspot.com/

http://www.analystsforchange.org/2011/12/blog-post_8960.html

Λαός αξιοπρέπειας

2011-12-03T18:18:00.000+02:00

Ν. Λυγερός

Η αξιοπρέπεια δεν είναι ένας οικονομικός παράγοντας, δεν μετριέται με δείκτες.

Και η μούτζα μας στην κατοχή χρησιμοποιούσε όλα τα δάκτυλα του χεριού. Πολλές φορές τα πράγματα ήταν δύσκολα για το λαό μας, αλλά ποτέ δεν χάσαμε την αξιοπρέπειά μας. Ακόμα και ηττημένοι.

Ούτε στο εκτελεστικό απόσπασμα δεν σκύβαμε. Δεν υπήρχε λόγος, η γη μας θα ήταν ο τάφος μας. Μπορεί να ξερίζωσαν ακόμα και τα θεμέλια των σπιτιών μας όταν αντισταθήκαμε αλλά το αντέξαμε και χτίσαμε καινούργια πάνω στην ίδια γη, ενώ οι κατακτητές μας έφτυσαν αίμα και φύγαν. Είμαστε ακραίοι, υπερβολικοί και φωνακλάδες γιατί είμαστε ακρίτες, δεν μας αρέσει η μετριότητα και αγαπάμε δυνατά.

Παίζουμε θέατρο ναι, αλλά από την αρχή για ν' αντέχουμε τις τραγωδίες και να πεθαίνουμε με κωμωδίες. Χαζεύουμε τον ουρανό, αγναντεύουμε τη θάλασσα, είναι αλήθεια. Έτσι δημιουργήσαμε την αστρονομία και κατασκευάσαμε το ναυτικό. Μας αρέσει να ξαναφτιάχνουμε τον κόσμο, έτσι πλάσαμε τα μαθηματικά. Κι όπως νιώθουμε πάντα αδύναμοι επινοήσαμε τη στρατηγική. Δεν είμαστε διαφορετικοί αλλά κάνουμε τη διαφορά.

Ζούμε αιώνες μ' ένα κομμάτι γης γιατί έχουμε τον ουρανό και τη θάλασσα. Κι αν είμαστε μόνο σκιές για τους άλλους είναι γιατί έχουμε ήλιο.

Ο λαός μας έτρωγε πέτρες αλλά σκάλιζε μάρμαρο. Πολλές φορές μας έκαψαν αλλά δεν μας κατέστρεψαν γιατί το φως δεν καίγεται. Μας πήραν πολλές φορές το χώρο μας αλλά πάντα είχαμε το χρόνο. Μοιάζουμε με τη θάλασσά μας. Ποιος μπόρεσε να την αρπάξει; Κι αν την μαστίγωσαν δεν έπαθε τίποτα. Αυτή είναι το αίμα μας γιατί δεν μας έδωσαν άλλο γαλάζιο. Είναι το δώρο μας, το μοναδικό. Αυτός είναι και ο μόνος μας πλούτος. Αλλιώς θα μας είχαν κατακλέψει.

Είμαστε τα παιδιά που δεν έκανε η Αντιγόνη γι' αυτό και δεν πεθαίνουμε ποτέ. Ποιος να σκοτώσει ένα σύμβολο; Κι όταν πεθαίνει ένας δικός μας κι έχει αφήσει έργο, δεν είναι τυχαίο που η κραυγή μας βγάζει τη λέξη: άξιος! Και ζούμε για να τον θυμόμαστε, δεν έχουμε άλλη επιλογή, είναι θέμα ανάγκης. Είμαστε λίγοι στην αρχή και γινόμαστε σπάνιοι στο τέλος. Αυτή είναι η μοναχική μας πορεία.

Έτσι γεννήθηκε ο ελληνισμός και παραμένει μια αξία για όλη την ανθρωπότητα ενώ έπεσαν τόσες ιδεολογίες που θεωρούσαμε αθάνατες. Ενώ εμείς ξέρουμε εξαρχής ότι δεν υπάρχει αθανασία. Το έχουμε μέσα μας με την Ιλιάδα και την Οδύσσεια, ακόμα και αν είχαμε χάσει τις πινακίδες μας, τις μυκηναϊκές.

Τίποτα δεν ξεχάσαμε γιατί ποτέ δεν χάσαμε τις αξίες μας. Κι αν δίνουμε τόση σημασία στην ελευθερία, είναι γιατί συνδυάζεται με τη σκέψη. Δίχως ελεύθερη σκέψη, δεν είσαι άνθρωπος. Κι εμείς παραμείναμε άνθρωποι ακόμα και σκλαβωμένοι. Μόνον έτσι δεν γίναμε σκλάβοι. Πολιορκημένοι ναι, αλλά πάντα ελεύθεροι, διότι δεν ξέραμε να ζήσουμε αλλιώς.

Αυτό λέει ακόμα και η σημαία μας με τις γαλανόλευκες συλλαβές της: Ελευθερία ή Θάνατος.

Γιατί λοιπόν να γονατίσουμε τώρα;
Μετά από τόσους αιώνες, να παραδοθούμε για ποιο λόγο;
Επειδή θεωρούν ότι μας έπεισε η ρητορική της κρίσης;

Εμείς έχουμε κρίση από τον Σωκράτη χάρη στη μαιευτική. Δεν θα χάσουμε την αξιοπρέπειά μας για τόσο λίγο!

Μάρω Βαμβουνάκη: «Σεξουαλικότητα, τι θέλουν οι γυναίκες;»

2011-12-02T09:06:00.004+02:00

Oμιλία στο 2ο διεθνές συνέδριο γυναικείας λογοτεχνίας, Βαρκελώνη, 23 Ιουνίου 1990:

Όταν ήμουνα μικρή, γύρω στο 1962 νομίζω, πήγαινα με την οικογένειά μου για παραθερισμό σε μια παραλία της Κρήτης. Εκεί, γνωρίστηκα μ’ ενα ωραίο κορίτσι, λίγα χρόνια μεγαλύτερό μου, τη Χριστίνα.

Κολυμπούσαμε στη θάλασσα, ξαπλώναμε στον ήλιο, γίναμε φίλες και, λίγο-λίγο, αρχίσαμε εκείνες τις μυστηριακές, κοριτσίστικες εξομολογήσεις για το τρομερό σώμα μας που, τότε, άλλαζε και για τη σκοτεινή θεότητα της καινούριας θηλυκότητάς μας.

Η Χριστίνα μου εμπιστεύτηκε ψιθυριστά πως ντρέπεται πολύ που μεγαλώνει το στήθος της, πως νιώθει να της συμβαίνει κάτι άσχημο και χυδαίο και, γι’ αυτό, κάτω απ’ το φουστάνι της σφίγγει το στέρνο της με μια λουρίδα ύφασμα για να μη φαίνεται η αλλαγή του.

Πέρασε πολύς καιρός από τότε. Περίπου 27 χρόνια! Ταξίδεψα πάλι πέρισυ στο νησί και, στην ίδια παραλία, ξαναβρήκα τη Χριστίνα, με την κόρη της αυτή τη φορά.

Η κόρη της τώρα, στεκόταν στην ίδια αμμουδιά, κάτω απ’ τον ίδιο ήλιο, έτοιμη να πέσει στη θάλασσα. Μ’ ενα μικρό μαγιό και μ’ ανάλαφρο ύφος που σε τίποτα δε θύμιζε εκείνες τις παλιές αναστολές και τους φόβους της μητέρας της.
Μην περιμένετε να βιαστώ και να πω τα εύκολα και χιλιοειπωμένα: Μπράβο! Η κόρη της Χριστίνας νίκησε τα ταμπού! Κέρδισε την ελευθερία, τη φυσικότητα, την απλότητα!

Οι έννοιες της ελευθερίας, της φυσικότητας, της απλότητας, είναι έννοιες που, ιδίως σήμερα που κάθε κώδικας ζωής αμφισβητείται, δύσκολα προσεγγίζονται στην πολυπλοκότητά τους.

Ποιος μπορεί εύκολα να πει ότι γνωρίζει τη φύση του; Η φύση είναι γεμάτη μυστικά κλειδιά, μάσκες και πρόσωπα απροσδόκητα, ιδίως σ’ εκείνο το βαθύτατο υπόγειό της που λέγεται: ερωτισμός.

Δέχθηκα να έρθω εδώ και να μιλήσω πάνω σ’ ένα θέμα που μου δόθηκε και λέγεται: «Σεξουαλικότητα, τι θέλουνε σήμερα οι γυναίκες;» Δέχθηκα να έρθω σαν συγγραφέας που στα βιβλία μου ο έρωτας είναι το κύριο θέμα, αλλά, πιο πολύ, σα γυναίκα που, όπως σε κάθε γυναίκα, ο έρωτας στη ζωή μου είναι το κύριο θέμα.
Δέχθηκα να έρθω εδώ για να πω πως, ο τίτλος της εργασίας μας, δεν είναι ένας τίτλος που με πείθει. Γιατί η σεξουαλικότητα δεν απομονώνεται, όπως δεν απομονώνεται απ’ τις ρίζες του μέσα στη γη ένας ανθός,

Δεν απομονώνεται και δεν «αναλύεται» ξεχωριστά όπως δεν ξεχωρίζεται ο αφρός του κύματος απ’ τον ωκεανό που τον γέννησε. Και ωκεανός είναι πάντοτε η ψυχή μας.

Ο άνθρωπος δεν διαιρείται σε χωριστούς τομείς προκειμένου ν’ αναζητηθεί η ικανοποίησή του κι η πληρότητά του. Το μυστικό της ικανοποίησης και της πληρότητας ανθίζει ακριβώς πάνω σ’ αυτό το αδιαίρετο του κόσμου του.

«Σεξουαλικότητα, τι θέλουν οι γυναίκες;» Εμείς οι γυναίκες λοιπόν, θέλουμε να μας αγαπούν και να μας εμπνέουν ν’ αγαπούμε. Αυτό μόνο, κι ας ακούγεται έτσι απλοϊκά. Όλα τα άλλα είναι εύκολο σήμερα να βρεθούν.

Γιατί ο έρωτας είναι γεμάτος φαντασία κι ευρηματικότητα κι όταν ανάψει η φλόγα του ανάμεσα σε δυο ερωτευμένα πλάσματα τα οδηγεί να κάνουν πρωτότυπα ταξίδια ο ένας στην ψυχή του άλλου και στο κορμί του άλλου, ελεύθερα κι έξω από κάθε δικιά μας συμβουλή.

Ο έρωτας ο αληθινός σε αθωώνει όσο αμαρτωλός κι αν υπήρξες, σε κάνει να ξεχνάς εκείνα που ήξερες όσο έμπειρος κι αν υπήρξες, σε επιστρέφει στην αρχή του δρόμου σου για να μάθεις τον κόσμο ξανά με αλφάβητο νέο.

Σ’ αυτές, συνήθως, τις μεγάλες συναντήσεις και συζητήσεις, περιμένουμε να καταλήξουμε σε κάποια συμπεράσματα, σε κάποιες συνταγές για να πούμε πως κάτι πετύχαμε.

Πού να τη βρεις όμως τη συνταγή τού έρωτα! Η μόνη συνταγή που μπορεί να δώσει κανείς είναι: να μην ψάχνετε για συνταγές. Οι άνθρωποι είναι εξαίσια μοναδικοί και πρωτότυποι, ιδίως όταν είναι ερωτευμένοι.

Ανακάλυψη της μοναδικότητας του άλλου είναι ο έρωτας και ποιος μπορεί να σε βοηθήσει σ’ αυτό το άγνωστο κι επικίνδυνο ταξίδι σου; Το μαγικό κι ανεξήγητο.

Η περιβόητη ερωτική ικανοποίηση δεν εξαρτάται απ’ τη σωματική κατασκευή ενός εραστή, αλλά από το πόσο διεγερτικός είναι αυτός ο εραστής σαν συνολική προσωπικότητα.

Στην Ελλάδα, οι γυναίκες της γενιάς μου, μέσα σε χρόνο ρεκόρ, κάναμε μιαν άγρια διαδρομή απ’ τη μιαν ακρότητα στην άλλη. Απ’ την υπερβολική αυστηρότητα και τον συντηρητισμό του πατρικού μας σπιτιού, στην εξέγερση και στην ελευθεριότητα της νιότης μας εκείνων των αναστατωμένων εποχών.

Τώρα, μαζευόμαστε και με όλα μας τα τραύματα ανοιχτά – τραύματα από αυστηρότητες και τραύματα από προοδευτικότητες – συζητάμε μεταξύ μας πόσο δύσκολος είναι τελικά ο «ελεύθερος έρωτας».

Το καταλαβαίνεις καλά αυτό πάνω στον απέραντο, κρύο και αμείλικτο καθρέφτη της ερωτικής σχέσης όταν, αναλόγως, αισθάνεσαι: πλούσια ή ζητιάνα, ποιητική ή χυδαία, πρόσωπο ή εργαλείο.

Γιατί ο έρωτας, ιδίως ο έρωτας, είναι πράξη πνευματικότατη. Άρα, δεν εξαγοράζεται, δεν ξεγελιέται, δεν εξορκίζεται με πράξεις μιμητικές.

Τελικά, χωρίς αγάπη και ευθύνη, έτσι κι αλλιώς, «συντηρητική» ή «απελευθερωμένη», είσαι αβάσταχτα μόνη. Και πιο πολύ μόνη, μέσα στην αγκαλιά ενός άλλου.

πηγή: Αντίφωνο, πρωτοδημοσιεύτηκε στο 36ο τχ (Οκτώβριος - Δεκέμβριος 1990) του περιοδικού ‘‘Σύναξη’’

ΥΠΟΘΗΚΑI (Εὑρεθεῖσαι χειρόγραφοι μετὰ θάνατον)

2011-12-01T19:42:00.003+02:00

Ὅταν εἶσαι λησμονημένος ἢ παραμελημένος ἢ σκοπίμως
ἐκμηδενισμένος καὶ μειδιᾷς ἐσωτερικῶς ὑπερὴφανος διὰ τὴν ὕβριν:
- Αὐτὸ εῖναι νίκη.

῞Οταν ἡ καλωσύνη σου κακολογῆται, ὅταν αἱ ἐπιθυμίαι σου
πολεμοῦνται, ἡ καλαισθησία σου προσβάλλεται, ἡ συμβουλή σου
περιφρονῆται, αἱ γνῶμαι σου γελοιοποιοῦνται, σὺ δὲ δέχεσαι ὅλα
αὐτὰ μὲ σιγὴν ὑπομονῆς καὶ ἀγάπης:
- Αὐτὸ εἶναι νίκη.

῞Οταν εἶσαι εὐχαριστημένος μὲ οἵανδήττοτε τροφήν, μὲ
οἱονδήποτε ἔνδυμα, οἱονδήποτε κλῖμα, οἱανδήποτε συναναστροφήν, οἱανδήποτε μοναξιάν, οἱανδήποτε διακοπήν:
- Αὐτὸ εἶναι νίκη.

῞Οταν ὑπομένῃς πᾶσαν ἀταξίαν, πᾶσαν ἀνωμαλίαν, πᾶσαν
ἀπροσεξίαν εἰς χρόνον καὶ τόπον, πᾶσαν ἐνόχλησιν:
- Αὐτὸ εἶναι νίκη.

῞Οταν ἠμπορῇς νὰ ἀντιμετωπίζῃς τὴν κενὴν ἀνοησίαν, τὸν
παραλογισμόν, τὴν διανοητικὴν ἀναισθησίαν καὶ ὑπομένῃς όλα
αὐτά, ὅπως τὰ ὑπέμεινεν ὁ Ἰησοῦς:
- Αὐτὸ εἶναι νίκη.

῞Οταν ποτέ δέν ἀρέσκεσαι νὰ περιαυτολογῆς ἢ νὰ ἀπαριθμῇς
τὰ ἰδικά σου καλὰ ἔργα ἢ νὰ ἐπιδιώκῃς, ἐπιμόνως ἐπαίνους, ὅταν
δύνασαι ἀληθῶς νὰ ἀρέσκεσαι νὰ εἶσαι ἄγνωστος:
- Αὐτὸ εἶναι νίκη

Λόγος μνημόσυνος εἰς Γεώργιον Β’,

1949 Γ. Π. Οἰκονόμου

Πεισίστρατος: Πείσω (δηλ. πείθω) + στρατός

2011-11-29T10:15:00.005+02:00

Ο Πεισίστρατος υπήρξε κατά διαστήματα στην περίοδο 561 έως 527 π.Χ. και για περίπου 20 χρόνια συνολικά τύραννος των Αθηνών. Προσπάθησε και κατάφερε να επιβάλει τυραννίδα τρεις φορές χρησιμοποιώντας άλλοτε συμμάχους από διάφορες πόλεις, άλλοτε μέσα από την ίδια την Αθήνα, όπου υπήρχαν έντονες διαμάχες εξουσίας μεταξύ αντίπαλων ισχυρών οικογενειών, άλλοτε με μισθοφορικό στρατό και άλλοτε με τραγελαφικά τεχνάσματα.

Τις πρώτες δύο φορές κατάφερε να επιβληθεί για μικρό χρονικό διάστημα, μετά το οποίο ανατράπηκε και εξορίστηκε. Την τρίτη φορά όμως έμεινε στην εξουσία μέχρι το θάνατό του το 527 π.Χ. από φυσικά αίτια και σε μεγάλη ηλικία, οπότε τον διαδέχτηκαν οι Πεισιστρατίδες.

Δεινός ρήτορας ο Πεισίστρατος εκμεταλλεύθηκε την πολιτική και κοινωνική αστάθεια της Αθήνας μετά τις μεταρρυθμίσεις του Σόλωνα και συσπείρωσε γύρω του τα δυσαρεστημένα τμήματα του πληθυσμού.

Στην πρώτη του απόπειρα να κατακτήσει την εξουσία ο Πεισίστρατος σκαρφίστηκε το εξής τέχνασμα: αφού τραυματίστηκε μόνος του, εμφανίστηκε στην Αγορά καταματωμένος και άρχισε να διηγείται το πώς, ενώ αυτός υπερασπιζόταν τα δίκαια των αδυνάτων, οι πολιτικοί του αντίπαλοι του επιτέθηκαν και λίγο έλειψε να τον σκοτώσουν.

Οι Αθηναίοι τον πίστεψαν και, για να τον προστατέψουν από τους εχθρούς του, του έδωσαν προσωπική φρουρά 50 κορυνηφόρους (άνδρες οπλισμένους με ρόπαλα). Με «μαγιά» την προσωπική του φρουρά ο Πεισίστρατος, το 560 π.X., συγκέντρωσε και άλλους μισθοφόρους και κατέλαβε την εξουσία με τέχνασμα, πείθοντας τους Αθηναίους πολίτες ότι θα πρέπει το προσκύνημα στην Ακρόπολη να είναι άοπλο και έτσι τους αφόπλισε. Όχι όμως για πολύ καθόσον εκδιώχθηκε από τον Μεγακλή.

Ο ίδιος είχε σημαντικά εισοδήματα από προσωπικές επιχειρήσεις που απέκτησε στο Παγγαίο όσο ήταν εξόριστος και έτσι δεν επιβάρυνε ιδιαίτερα τον κρατικό προϋπολογισμό με προσωπικές δαπάνες που θα τον αποξένωναν από το λαό. Έτσι όμως μπορούσε πλέον να συντηρεί έναν αρκετά μεγάλο στρατό μισθοφόρων. Επιπλέον ζήτησε βοήθεια από τους αριστοκράτες φίλους του από τη Θήβα, τη Θεσσαλία, την Ερέτρια και κυρίως από τη Νάξο όπου ο Λύγδαμης, ο μετέπειτα τύραννος του νησιού, πρόσφερε στον Πεισίστρατο και στρατό και χρήμα. Επίσης ο γιος του Ηγησίστρατος στρατολόγησε από τη γενέτειρα της μητέρας του γύρω στους 1.000 αργείους εθελοντές.

Μολονότι ο Πεισίστρατος κατέκτησε την Αθήνα με ξένο στρατό, δεν κατέλυσε τους ισχύοντες θεσμούς. Αντίθετα σεβάστηκε τους νόμους του Σόλωνα παρ' ότι εκείνος στην πρώτη τυραννίδα του Πεισίστρατου είχε κάνει το παν για να μπορέσει να τον διώξει από την εξουσία.

Φυσικά ο Πεισίστρατος είχε τον έλεγχο των πάντων. Διατήρησε τον υπάρχοντα διοικητικό μηχανισμό της Αθήνας αλλά φρόντισε να τοποθετήσει σε όλες τις θέσεις-κλειδιά συγγενείς του ή ανθρώπους της απόλυτης εμπιστοσύνης του.

Εξόρισε όλους τους σημαντικούς αντιπάλους του, που ήταν οι "παράλιοι", δηλαδή οι αριστοκράτες και οι μεγαλέμποροι υπό τον Αλκμεωνίδη Μεγακλή, και οι "πεδιακοί", δηλαδή οι επίσης αριστοκράτες, αλλά ολιγαρχικοί στις πεποιθήσεις γαιοκτήμονες υπό τον Λυκούργο γιο του Αριστολαΐδη.

Στο τέλος κατάφερε με ειρηνικά μέσα να αφοπλίσει τελείως τους Αθηναίους πείθοντάς τους ότι θα τους προστάτευε με κανονικό στρατό, που θα τον πλήρωνε από τα δημόσια έσοδα και έστρεψε τα ενδιαφέροντά τους σε παραγωγικότερες ασχολίες αντί του πολέμου, στην καλλιέργεια της γης και στην τόνωση του εμπορίου. Για να διασφαλίσει το καθεστώς του από τους αντιφρονούντες ο Πεισίστρατος πήρε ομήρους μερικούς νέους από αριστοκρατικές οικογένειες και τους έστειλε στη Νάξο, στον Λύγδαμη εξόριζοντας όσους αρνήθηκαν να συμβιβαστούν, όπως τους Αλκμεωνίδες.

Κατά την τυραννία του ο Πεισίστρατος δεν κατέλυσε τους θεσμούς. Αντίθετα, διατήρησε τον υπάρχοντα διοικητικό μηχανισμό της Αθήνας, φροντίζοντας όμως να τοποθετήσει σε όλες τις θέσεις-κλειδιά ανθρώπους της απόλυτης εμπιστοσύνης του. Σπάνια εφάρμοζε στυγνή τυραννία και φρόντιζε να κρατά πολιτικές ισορροπίες μη καταλύοντας όλους τους θεσμούς. Εντούτοις με πολλούς τρόπους παρακώλυε την πραγματική λειτουργία της δημοκρατίας και ήλεγχε όλους τους μηχανισμούς της εξουσίας, παίρνοντας κατά καιρούς και ακραία, σαφώς τυραννικά μέτρα.

Επιπλέον έδωσε στους αγρότες χαμηλότοκα δάνεια ώστε τους μήνες όπου περίμεναν να συλλέξουν τη σοδειά τους να μην αναγκάζονται να μπαίνουν στην πόλη αναζητώντας δουλειά. Θέσπισε επίσης κινητά δικαστήρια τα οποία περιόδευαν στην ύπαιθρο για την επίλυση των διαφορών. Με τον τρόπο αυτό ο Πεισίστρατος περιόρισε την αστυφιλία και αύξησε την αγροτική παραγωγή.

Απέφυγε τους πολέμους και στα ειρηνικά χρόνια της κυβέρνησής του η οικονομία της Αθήνας βελτιώθηκε σημαντικά. Μερικά από τα διασημότερα έργα της εποχής του Πεισίστρατου ήταν το υδραγωγείο, η Εννεάκρουνος ή Καλλιρρόη, το Εκατόμπεδον στην Ακρόπολη προς τιμήν της Αθηνάς, εκεί όπου αργότερα χτίστηκε ο Παρθενώνας, και ο ναός του Ολυμπίου Διός, ο οποίος τελικά ολοκληρώθηκε αιώνες αργότερα από τον ρωμαίο αυτοκράτορα Αδριανό.

Κάποτε που η θυγατέρα του Πεισίστρατου ήταν κανηφόρος στη γιορτή των Παναθηναίων κι έλαμπε στην ομορφιά, την πλησίασε κάποιος νεαρός και χωρίς να λογαριάζει τίποτε, φίλησε την κοπέλα. Όταν το πληροφορήθηκαν τα αδέρφια της, έφεραν βαρέως την προσβολή κι οδήγησαν τον νεαρό στον πατέρα τους ζητώντας να τον τιμωρήσει. Ο Πεισίστρατος γέλασε και τους λέει «Και τότε τι θα κάνουμε αυτούς που μας μισούν, αν τιμωρήσουμε αυτούς που μας αγαπούν;».

Στα 20 σχεδόν χρόνια της τρίτης τυραννίδας του Πεισίστρατου η Αττική δεν ενεπλάκη σε πόλεμο. Οι σχέσεις του Πεισίστρατου με τους επικίνδυνους γείτονες, κυρίως τη Μεγαρίδα την οποία είχε κατατροπώσει παλαιότερα με νικηφόρο πόλεμο, υπήρξαν άριστες. Το ίδιο και με τις περισσότερες ελληνικές πόλεις.

Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες η τυραννίδα του Πεισίστρατου ήταν μάλλον ήπια, σχεδόν «δημοκρατική».

Η Ελλάδα δεν είναι αθάνατη

2011-11-19T23:29:00.000+02:00

Λίγοι είναι αυτοί που προσέχουν τα σύμβολα και τα συνθήματα. Αυτοί όμως βλέπουν ότι και η διαφορά κάνει τη διαφορά.

Όταν ακούμε την έκφραση: «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει», ποιος το σκέφτεται πραγματικά και γιατί δεν είναι το ίδιο με την έκφραση: «Η Ελλάδα είναι αθάνατη».

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν πλέον ότι η απάντηση στο ερώτημα είναι καθαρά πολιτική. Το θέμα είναι αν αφορά τους πολιτικούς και αυτό επί της ουσίας. Διότι αν είναι όλοι πεπεισμένοι για αυτήν την πραγματικότητα, τότε δεν υπάρχει όντως λόγος να είναι προσεκτικοί στις κινήσεις. Επιπλέον, γιατί να αναπτύξουν μια στρατηγική και ακόμα λιγότερο ανάπτυξης αφού η Ελλάδα είναι αθάνατη;

Μάλλον έχουν ξεχάσει το μύθο του Χείρωνα… Και δεν ξέρουν πια τι σημαίνει να είσαι θανάσιμα πληγωμένος ακόμα και αν είσαι αθάνατος. Είναι τυχαίο που ο Χείρωνας δίνει την αθανασία του στον Προμηθέα για να μπορέσει να πεθάνει επιτέλους; Με άλλα λόγια, το να μην πεθαίνεις δεν σημαίνει ότι δεν υποφέρεις ακόμα και αν έχεις άπειρες αντοχές.

Και ο ίδιος ο Προμηθέας μάς το έμαθε με τα βάσανά του. Άρα το ερώτημα είναι το εξής: μήπως είναι θέμα ανάγκης να σωθεί η πατρίδα μας; Σε αυτήν την περίπτωση η ενεργοποίηση μιας στρατηγικής σκέψης είναι απαραίτητη. Διότι αν η Ελλάδα δεν είναι αθάνατη και θέλουμε να ζήσει τότε αυτό πρέπει να γίνει με αξιοπρέπεια. Διότι κανείς δεν μπορεί να αναγκάσει κάποιον, ακόμα λιγότερο την πατρίδα μας, να ζήσει δίχως αξιοπρέπεια. Είμαστε ένας λαός με αξίες ακόμα και αν δεν έχουμε αρχές.

Η Ελλάδα δεν είναι μια αφαιρετική ιδέα αλλά μια ανθρώπινη πραγματικότητα που μας πονά διότι είναι οι δικοί μας άνθρωποι που υποφέρουν. Μόνο που πρέπει να αντιληφθούμε ότι όλα δεν καθορίζονται από την οικονομία. Μόνο για το παρόν αρκεί η οικονομία. Όμως θέλουμε και μέλλον. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει δίχως στρατηγική. Ανήκουμε στους λαούς του χρόνου, στους λαούς της θάλασσας. Με άλλα λόγια η πατρίδα μας είναι ένα λιμάνι, μια γη θάλασσας και κανείς δεν μπορεί να μας το απαγορεύσει.

Το απέραντο γαλάζιο της ΑΟΖ περιμένει την απόφαση της πατρίδας μας, τη γη θάλασσας. Όσοι δεν το έχουν καταλάβει ακόμα, πρέπει να το πάρουν απόφαση: Η Ελλάδα δεν είναι αθάνατη και δεν αντέχει άλλο τα λάθη της απραξίας.

Το αίμα μας είναι η θάλασσά μας, το σώμα μας, η γη μας.

Γι' αυτό είμαστε γη θάλασσας, λιμάνι του χρόνου.

Ν. Λυγερός

http://www.lygeros.org/lygeros/8131-gr.html

Παραδείγματα αντίστασης

2011-11-13T23:02:00.003+02:00

Σε μια κοινωνία δίχως όραμα, δεν είναι η οικονομία που λείπει στα παιδιά, στο κάτω-κάτω της γραφής ακόμα και η φτώχεια δεν έκανε ποτέ κακό στο λαό μας, αντιθέτως τού έμαθε να αντιστέκεται και στις πιο κρίσιμες στιγμές.

Εναντίον στο ναζιστικό στρατό, η Δανία, το Λουξεμβούργο και η Τσεχοσλοβακία παραδόθηκαν αμαχητί αυθημερόν, η Γιουγκοσλαβία υπέκυψε σε 3 μέρες, η Ολλανδία σε 4, το Βέλγιο σε 18, η Γαλλία σε 25. Ενώ η μικρή μας Ελλάδα άντεξε 55 μέρες. Μόνο η Λέρος κράτησε 52 μέρες. Ακόμα και οι εχθροί μας το παραδέχθηκαν. Γιατί λοιπόν τα παιδιά μας πρέπει να ξεχάσουν αυτά τα παραδείγματα αντίστασης; Επειδή η πολιτική δεν μπορεί να αντέξει την αλήθεια; Είναι δυνατόν να περιμένουμε πραγματικά κάτι από τα νέα παιδιά όταν τα εξηγούμε κάθε μέρα ότι ανήκουν σε ένα λαό που δεν έχει τίποτα πια;

Δεν είναι ανάγκη να θυμόμαστε μόνο τον Θουκυδίδη που μας εξηγούσε ήδη τότε ότι έχουμε γη και πατρίδα όταν έχουμε πλοία στη θάλασσα για να προσέχουμε τα νησιά και τους δικούς μας.

Έχουμε πείσει τα παιδιά μας ότι τα νησιά μας είναι μόνο και μόνο προορισμός διακοπών. Μα τότε πώς θέλουμε να τα πονούν όταν υπάρχει κρίση;

Τα νησιά ζουν και τον χειμώνα. Κι αν δεν υπάρχει λόγος να τα επισκεφτούμε, πρέπει να τον δημιουργήσουμε κι όχι να περιμένουμε από τους πολιτικούς να μας καθοδηγήσουν. Η Ελλάδα μας είναι η πατρίδα του χρόνου κι ακόμα και οι συνθηκολογήσεις δεν σταμάτησαν τους δικούς μας να πολεμούν και να αντιστέκονται.

Δεν πιστεύουμε στο κράτος που εγκαταλείπει τη μάχη, αλλά μόνο στους ανθρώπους που γνωρίζουν την αξία του αγώνα για να αυτοπροσδιορισθούν.

Δεν ασχολούμαστε με τις μόδες, διότι είμαστε της παλιάς σχολής, έχουμε μέσα μας την αντίσταση και τη θυσία. Δεν μας φοβίζουν οι εφιάλτες, διότι δεν έχουμε όνειρα αλλά οράματα.

Τα παιδιά μας είναι οι επόμενοι άνθρωποι. Δίχως παραδείγματα αντίστασης δεν θα μπορέσουν να εκφραστούν. Ακόμα και η τεστοστερόνη δεν αλλάζει τις κότες. Ας σταματήσουμε ν' ακούμε το τίποτα που πιστεύει ότι κάνει τα πάντα. Ο λαός μας έχει αξίες και δεν είναι οι κοινωνικές παρενθέσεις που θα τις αλλάξουν. Κι ο Αχιλλέας βρέθηκε σε γυναικωνίτη αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν ήξερε να αναγνωρίσει ένα σπαθί και να το χρησιμοποιήσει. Το θάρρος το έχεις, αλλά η αντίσταση μαθαίνεται, χρειάζεται τεχνικές.

Ο λαός μας εφηύρε τη λέξη στρατηγική. Ήταν θέμα ανάγκης για την επιβίωση μας κι είμαστε ακόμα εδώ.

Ας δείξουμε στα παιδιά μας τι αξίζουμε για να μας κάνουν περήφανους όταν πεθάνουμε.

Ν. Λυγερός

Το λίκνο της Δημοκρατίας ταρακουνά την Υφήλιο

2011-11-09T08:42:00.004+02:00

Αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που για να κατανοήσεις το μέλλον της Ευρώπης χρειάζεται να στραφείς μακριά από τις μεγάλες δυνάμεις στο κέντρο της ηπείρου και να κοιτάξεις προσεκτικά όσα συμβαίνουν στην Αθήνα.

Τα τελευταία 200 χρόνια η Ελλάδα ήταν στην πρώτη γραμμή της εξέλιξης της Ευρώπης. Στη δεκαετία του 1820, στη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία από την οθωμανική αυτοκρατορία, η Ελλάδα έγινε ένα πρώιμο σύμβολο δραπέτευσης από τη φυλακή της αυτοκρατορίας.

Για τους φιλέλληνες, η παλιγγενεσία της αποτελούσε τον πιο ευγενή αγώνα. «Στο μεγάλο πρωινό του κόσμου», έγραψε ο Σέλεϊ στο ποίημά του «Ελλάς», «το μεγαλείο της Ελευθερίας τινάχθηκε και έλαμψε!» Η νίκη θα σήμαινε τον θρίαμβο της ελευθερίας όχι μόνο επί των Τούρκων αλλά και επί όλων των δυναστών που κρατούσαν υπόδουλους τόσο πολλούς Ευρωπαίους. Γερμανοί, Ιταλοί, Πολωνοί και Αμερικανοί έτρεξαν να πολεμήσουν υπό την γαλανόλευκη σημαία της Ελλάδας για χάρη της δημοκρατίας. Και μέσα σε μια δεκαετία, η χώρα κέρδισε την ελευθερία της.

Στη διάρκεια του 20ου αιώνα ο ριζοσπαστικός νέος συνδυασμός της συνταγματικής δημοκρατίας και του εθνικισμού που ενσάρκωσε η Ελλάδα εξαπλώθηκε στην ήπειρο και κορυφώθηκε στην «ειρήνη που τερμάτισε κάθε ειρήνη» στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν τρεις αυτοκρατορίες, η οθωμανική, εκείνη των Αψβούργων και η ρωσική, κατέρρευσαν και αντικαταστάθηκαν από έθνη-κράτη. Μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ελλάδα άνοιξε και πάλι τον δρόμο για το μέλλον της Ευρώπης. Μόνο που τώρα ήταν η σκοτεινή πλευρά της δημοκρατίας που βγήκε στο προσκήνιο.

Σε έναν κόσμο εθνικών κρατών, εθνοτικές μειονότητες όπως ο μουσουλμανικός πληθυσμός της Ελλάδας και οι ορθόδοξοι χριστιανοί της Μικράς Ασίας ήταν μια συνταγή για διεθνή αστάθεια. Στις αρχές της δεκαετίας του 1920, Έλληνες και Τούρκοι ηγέτες αποφάσισαν να ανταλλάξουν τους μειονοτικούς πληθυσμούς τους, εκτοπίζοντας περί τα δύο εκατομμύρια χριστιανούς και μουσουλμάνους προς χάριν της εθνικής ομοιογένειας.

Η ελληνο – τουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών ήταν η μεγαλύτερη οργανωμένη μετακίνηση προσφύγων στην ιστορία μέχρι τότε και μοντέλο που οι ναζιστές και άλλοι θα το επικαλούνταν αργότερα για να εκτοπίσουν ανθρώπους στην ανατολική Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Ινδία.

Είναι ειρωνικό, λοιπόν, που η Ελλάδα ήταν επίσης στην πρωτοπορία της αντίστασης στους ναζιστές. Τον χειμώνα του 1940-41, ήταν η πρώτη χώρα που αντεπιτέθηκε αποτελεσματικά κατά των δυνάμεων του Άξονα, ταπεινώνοντας τον Μουσολίνι στον ελληνο-ιταλικό πόλεμο ενώ η υπόλοιπη Ευρώπη επευφημούσε την Ελλάδα. Και πολλοί χειροκρότησαν πάλι λίγους μήνες αργότερα όταν ένας νεαρός αριστερός αντιστασιακός ονόματι Μανώλης Γλέζος σκαρφάλωσε στην Ακρόπολη ένα βράδυ με έναν φίλο και κατέβασαν τη σημαία με την σβάστικα που οι Γερμανοί είχαν πρόσφατα υψώσει.

Σχεδόν 70 χρόνια αργότερα, η ελληνική αστυνομία θα έριχνε δακρυγόνα στον κ. Γλέζο ο οποίος διαδήλωνε κατά του προγράμματος λιτότητας. Αλλά στο τέλος, η Ελλάδα υπέκυψε στη γερμανική κατοχή.

Η κυριαρχία των ναζιστών έφερε μαζί της την πολιτική κατάρρευση, την μεγάλη πείνα, και μετά την απελευθέρωση, την βύθιση της χώρας σε έναν εμφύλιο πόλεμο ανάμεσα στις κομμουνιστικές και τις αντικομμουνιστικές δυνάμεις. Μόλις λίγα χρόνια μετά την ήττα του Χίτλερ, η Ελλάδα βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο της ιστορίας, ως μέτωπο του Ψυχρού Πολέμου.

Το 1947, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν χρησιμοποίησε τον κλιμακούμενο εμφύλιο στην Ελλάδα για να πείσει το Κογκρέσο να στηρίξει το Δόγμα Τρούμαν και την ειρηνική δέσμευση αμερικανικών πόρων για τον αγώνα κατά του Κομμουνισμού και την ανοικοδόμηση της Ευρώπης.

Ανυψωμένη ξαφνικά σε έναν διατλαντικό αγώνα, η Ελλάδα συμβόλιζε τώρα μια πολύ διαφορετική Ευρώπη – μία Ευρώπη που είχε αυτοκαταστραφεί, και που ο μόνος δρόμος εξόδου από την ανέχεια των μέσων της δεκαετίας του 1940 ήταν ως μικρότερος εταίρος της Ουάσινγκτον. Καθώς τα δολάρια άρχισαν να ρέουν, αμερικανοί σύμβουλοι έλεγαν στους έλληνες πολιτικούς τι να κάνουν και αμερικανικές βόμβες ναπάλμ έκαιγαν τα ελληνικά βουνά καθώς οι κομμουνιστές αντάρτες τρέπονταν σε φυγή.

Η πολιτική και οικονομική ένωση της Ευρώπης υποτίθεται ότι θα έβαζε τέλος στις αδυναμίες και την εξάρτηση της διχοτομημένης ηπείρου. Και εδώ η Ελλάδα έγινε σύμβολο μιας νέας φάσης στην ευρωπαϊκή ιστορία.

Η πτώση της στρατιωτικής δικτατορίας το 1974 δεν έφερε στη χώρα μόνο την πλήρη ένταξη σε αυτό που θα γινόταν η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Προανήγγειλε επίσης (μαζί με τη μετάβαση της Ισπανίας και της Πορτογαλίας στη δημοκρατία την ίδια εποχή) το παγκόσμιο κύμα εκδημοκρατισμού της δεκαετίας του 1980 και του 1990, πρώτα στη Νότια Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία και μετά στην Ανατολική Ευρώπη.

Και έδωσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση την όρεξη για διεύρυνση και τη φιλοδοξία να εξελιχθεί από ένα μικρό κλαμπ πλούσιων δυτικοευρωπαϊκών κρατών σε φωνή για ολόκληρη την προσφάτως εκδημοκρατισμένη ήπειρο, η οποία εξαπλώθηκε κατά πολύ στο νότο και την ανατολή.

Και τώρα, σήμερα, αφότου έσβησε η ευφορία της δεκαετίας του ’90 και μια νέα ταπεινοφροσύνη χαρακτηρίζει τους Ευρωπαίους, ο κλήρος πέφτει και πάλι στην Ελλάδα ως χώρας η οποία θα προκαλέσει τους μανδαρίνους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα θέσει το ερώτημα: «Ποιό θα είναι το μέλλον της ηπείρου;».

Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποτίθεται ότι θα ένωνε μια κατακερματισμένη Ευρώπη, ότι θα ενίσχυε τις δημοκρατικές της δυνατότητες και ότι θα μεταμόρφωνε την ήπειρο σε μια ανταγωνιστική δύναμη στην παγκόσμια σκηνή.

Είναι ίσως ταιριαστό που ένα από τα αρχαιότερα και πιο δημοκρατικά έθνη – κράτη της Ευρώπης βρίσκεται στην καινούργια εμπροσθοφυλακή, όσων θέτουν εν αμφιβόλω όλα αυτά τα επιτεύγματα.

Γιατί είμαστε όλοι μικρές δυνάμεις τώρα, και για άλλη μια φορά η Ελλάδα πολεμάει στην πρώτη γραμμή του αγώνα για το μέλλον.

Του Μαρκ Μαζάουερ,

Βρετανού ιστορικού και συγγραφέα,

καθηγητή Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια των ΗΠΑ.
http://www.nytimes.com/2011/06/30/opinion/30mazower.html?_r=1

Το επαναστατικό σχέδιο του Ρήγα Βελεστινλή

2011-11-05T21:44:00.003+02:00

Για την απελευθέρωση της Ελλάδος και των άλλων Βαλκανικών λαών από την Οθωμανική τυραννία, ως πραγματικός ηγέτης, ο Ρήγας φρόντισε για την προετοιμασία της επανάστασης καί την εφαρμογή της.

Ετσι, έδωσε σημασία στην ανύψωση πρώτα του ηθικού των σκλαβωμένων και στη δημιουργία επαναστατικής διάθεσης, ώστε να πάρουν τα όπλα εναντίον του τυράννου.

Χρησιμοποίησε τα δύο σημαντικά μέσα της επικοινωνίας τον ήχο και την εικόνα κατά την εφαρμογή του επαναστατικού του σχεδίου. Εξέδωσε την εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου με τους τέσσερις στρατηγούς του και τέσσερις παραστάσεις από τα κατορθώματα του Μ. Αλεξάνδρου, το οποίο πρόσφερε στους σκλαβωμένους ως πρότυπο ανδρείας και αποφασιστικότητας.

Γι΄ αυτό εξ άλλου και στον ΄Υμνο Πατριωτικό, στροφή 33, αναφωνεί:

«Αλέξανδρε, τώρα να βγής

Από τον τάφον, και να ιδής,

Των Μακεδόνων πάλιν

Ανδρείαν την μεγάλην,

Πώς τους εχθρούς νικούνε,

Με χαρά στη φωτιά».

Σε μιά εποχή όπου όλοι υμνούσαν τον Ναπολέοντα Βοναπάρτη ως ελευθερωτή των λαών, ο οποίος μάλιστα βρισκόταν δίπλα στην σκλαβωμένη Ελλάδα, ο Ρήγας δεν έγραψε ένα στίχο, δεν τον ύμνησε. Αντίθετα εκείνη την εποχή τύπωνε την εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, προσφέροντας τον ως πρότυπο στους ΄Ελληνες. Εξέδωσε επίσης τον τόμο «Νέος Ανάχαρσις», όπου αναφέρεται στην ένδοξη ιστορία της αρχαίας Ελλάδος. Με το τραγούδι, με τον επαναστατικό παιάνα «Θούριος», προσπαθεί να εμψυχώσει τους σκλαβωμένους και να τους ωθήσει στην μεγάλη απόφαση, την επανάσταση. Στους στίχους διεκτραγωδεί τη θλιβερή κατάσταση των σκλαβωμένων:

«Ως πότε παλληκάρια να ζούμεν στα στενά,

μονάχοι, σαν λιοντάρια, στες ράχες, στα βουνά;

να φεύγωμ’ απ’ τον κόσμον, για την πικρή σκλαβιά;

να χάνωμεν αδέλφια, Πατρίδα και γονείς,

τους φίλους, τα παιδιά μας κι όλους τους συγγενείς;

Τί σ’ ωφελεί άν ζήσης και είσαι στη σκλαβιά;

Στοχάσου πως σε ψένουν καθ’ ώραν στη φωτιά». (Θούριος, στίχ. 1-2, 4-6, 9-10)

Τονίζει όμως στους σκλαβωμένους πως η ελευθερία είναι αξία ανώτερη και από τη ζωή, γι’ αυτό εκφράζοντας και την εμπειρία των σαράντα χρόνων ζωής του, βροντοφωνεί:

«Καλλιό ΄ναι μιάς ώρας ελεύθερη ζωή,

παρά σαράντα χρόνοι σκλαβιά και φυλακή» (Θούριος, στίχ. 7-8)

Παροτρύνει τους λαούς των Βαλκανίων να αρπάξουν τα όπλα και να ριχθούν στον ιερό αγώνα της επανάστασης:

«Βουλγάροι κι Αρβανίτες, Αρμένοι και Ρωμιοί,

αράπηδες και άσπροι, με μιά κοινή ορμή,

για την Ελευθερίαν να ζώσωμεν σπαθί

πως είμασθ΄αντριωμένοι, παντού να ξακουσθή»(Θούριος, στίχ. 45-48).

Ακόμη, ως πραγματικός ηγέτης έδινε σημασία στο ψυχολογικό παράγοντα των σκλαβωμένων. Προσπαθούσε να ανυψώσει το ηθικό τους. Γι’ αυτό καταρρίπτει ως μύθο τη διάχυτο πεποίθηση ότι τάχα τα οθωμανικά στρατεύματα ήταν ανίκητα. Δείχνει απεναντίας ότι στην πραγματικότητα ήταν ευάλωτα και ενισχύσει έτσι το φρόνημα των επαναστατών. Για τον σκοπό αυτό στο Θούριό του φέρνει το συγκεκριμένο παράδειγμα των «Γκιρζιανλήδων» (λαού στα βουνά του Αίμου) που επαναστάτησαν στην περιοχή της Θράκης. Και ο Ρήγας διαλαλεί πως ο Σουλτάνος δεν είναι τόσο δυνατός, όσο οι σκλαβωμένοι νομίζουν:

«Ποτέ μην στοχασθήτε πως είναι δυνατός

καρδιοχτυπά αι τρέμει σαν λαγός κι αυτός.

Τριακόσιοι Γκιρζιαλήδες τον έκαμαν να διή

Πως δεν μπορεί με τόπια, μπροστά τους να εβγή», (Θούριος, στίχ. 111-114).

Ο επαναστατικός παιάνας, Θούριος, γρήγορα διαδόθηκε σε χειρόγραφη μορφή στο χώρο των Βαλκανίων εμψυχώνοντας τους σκλαβωμένους για τον τιτάνιο του πολέμου αγώνα. Μάλιστα, η διάδοση και εξάπλωσή του αποτελεί μοναδικό, ίσως, φαινόμενο στην ιστορία των λαών.

Ο Ρήγας κατά την προετοιμασία του επαναστατικού του σχεδίου σκέφθηκε πως είναι απαραίτητη η εκπαίδευση των σκλαβωμένων στην πολεμική τέχνη και σύμφωνα με τις ισχύουσες απόψεις της εποχής του, για να είναι σε θέση να αντιπαραταχθούν στο στρατό του Σουλτάνου. Για το σκοπό αυτό μεταφράζει το «Στρατιωτικόν Εγκόλπιον», ενός διασήμου τότε Γερμανού στρατηγού.

Με την ενέργειά του αυτή θα τόνωνε το ηθικό των σκλαβωμένων οι οποίοι θα έβλεπαν ότι εκπαιδεύονται στην πολεμική τέχνη της εποχής όπως εκπαιδεύεται και ο στρατός του σουλτάνου. Επίσης, την έναρξη της Επαναστάσεως τη σχεδίαζε να γίνει από την περιοχή όπου βρίσκονταν οι εμπειροπόλεμοι πληθυσμοί της Μάνης και της Ηπείρου. Στη συνέχεια, η Επανάσταση θα επεκτεινόταν στα υπόλοιπα μέρη της Ελλάδος και στις άλλες Βαλκανικές περιοχές.

Πρέπει να τονισθεί πως ο Ρήγας στήριζε την επανάστασή του στις ντόπιες, γηγενείς δυνάμεις των σκλαβωμένων. Δεν υπάρχει στα έργα του, στο Θούριο του, έκκληση στις τότε μεγάλες δυνάμεις ανατολής και δύσης, για βοήθεια στην επανάσταση του. Πίστευε πως οι ξένες δυνάμεις θα εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους και μόνο. Με την επικράτηση της επανάστασής του, τέλος, στη θέση του οθωμανικού δεσποτισμού, θα δημιουργούσε τη Νέα Πολιτική Διοίκηση του, τη νέα τάξη πραγμάτων στο Βαλκανικό χώρο, με την εφαρμογή του Δημοκρατικού Καταστατικού Συντάγματος και των Δικαίων του Ανθρώπου.

Στήριζε τη νέα πολιτική κατάσταση στη δημοκρατία καί όχι στην κληρονομική εξουσία. Πρότυπά του ήταν η Δημοκρατία των αρχαίων Αθηνών και η Γαλλική Επανάσταση.

Δημήτριος Καραμπερόπουλος

ΚΕΚΑΥΜΕΝΟΣ ''Στρατηγικόν'' , ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ

2011-11-03T09:09:00.004+02:00

Κεκαυμένος, Στρατηγικόν, Εκδόσεις Κανάκη, γ΄έκδοση, Αθήνα 1996

Το Στρατηγικό του Κεκαυμένου μας είναι γνωστό από ένα και μοναδικό χειρόγραφο, μάλλον του 14ου αιώνα, που βρίσκεται στη Συνοδική Βιβλιοθήκη της Μόσχας. Το χειρόγραφο αυτό περιλαμβάνει και άλλα έργα εκτός από το Στρατηγικό και έφτασε στη Μόσχα αφού πέρασε από το Άγιο Όρος, αλλά η αρχική του προέλευση είναι από την Τραπεζούντα. Η διατήρηση του χειρογράφου είναι μέτρια.

Ο συγγραφέας και ο χρόνος συγγραφής του Στρατηγικού

Ελάχιστα γνωρίζουμε για το συγγραφέα, εκτός από περιορισμένες αναφορές που κάνει ο ίδιος για τον εαυτό του και την οικογένειά του. Το επώνυμο Κεκαυμένος το συνάγουμε από όσα λέει για άλλα μέλη της οικογένειάς του.

Παρεμπιπτόντως και μόνο μας αναφέρει τρία στοιχεία: ότι πήρε μέρος στην εκστρατεία του Μιχαήλ Δ΄για την κατάπνιξη της επανάστασης του Πέτρου Δελιάνου το 1041, ότι βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη τον Απρίλιο του 1042 όταν εκθρονίστηκε ο Μιχαήλ Ε΄και τέλος, ότι κάποτε χρημάτισε επικεφαλής του θέματος Ελλάδος.

Το περιεχόμενο του Στρατηγικού

Ο συγγραφέας του Στρατηγικού απευθύνεται στους γιούς του δίνοντάς τους τις ανάλογες νουθεσίες. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί ένα μόνο τμήμα το οποίο απευθύνεται σε κάποιον αυτοκράτορα. Το Στρατηγικό από άποψη περιεχομένου χωρίζεται σε έξι ξεχωριστές ενότητες.

Στην πρώτη ενότητα, η αρχή της οποίας δε σώζεται, ο συγγραφέας απευθύνει υπηρεσιακές συμβουλές σε κάποιον που βρίσκεται στην υπηρεσία του κράτους ή ενός ιδιώτη. Αναφέρεται στην υποχρέωση μα υπερασπιζόμαστε τα θύματα της αδικίας, δίνει συμβουλές σε κάποιον που βρίσκεται στην υπηρεσία του αυτοκράτορα ή κάποιου άρχοντα και κατόπιν σε έναν επαρχιακό δικαστή και το γραμματικό του. Η ενότητα αυτή κλείνει με μια μικρή παράγραφο που απευθύνεται σε δασκάλο της πρωτεύουσας.

Η δεύτερη ενότητα αποτελεί το κυρίως Στρατηγικό, είναι αυτή δηλαδή που περιέχει συμβουλές προς ένα στρατηγό. Οι συμβουλές αυτής της ενότητας καλύπτουν κάθε περίπτωση που μπορεί να αντιμετωπίση ένας στρατιωτικός και είναι πρακτικής, θεωρητικής ή ηθικής φύσεως. Η ενότητα αυτή είναι η μεγαλύτερη από τις ενότητες του Στρατηγικού.

Η τρίτη ενότητα αφορά την περίπτωση κατά την οποία ο νουθετούμενος δεν ασκεί κανένα αξίωμα, αλλά ιδιωτεύει στο σπίτι του. Οι συμβουλές εδώ αναφέρονται στη διαχείρηση του οίκου του και κατά κύριο λόγο στην οικονομική του διαχείρηση. Μια ενότητα αφορά επίσης την περίπτωση που ο νουθετούμενος κληθεί να καταλάβει εκκλησιαστικό αξίωμα.

Στην τέταρτη ενότητα, ο συγγραφέας εξετάζει το ζήτημα της επανάστασης κατά του αυτοκράτορα. Ο λόγος στην ενότητα αυτή περιστρέφεται γύρω από μια επανάσταση των Βλάχων και των Λαρισινών στη Θεσσαλία και έχει ως πρωταγωνιστή ένα μέλος της οικογένειας Νικουλιτζά.

Η πέμπτη ενότητα του Στρατηγικού απευθύνεται σ' έναν τοπικό ηγεμόνα έξω από τη βυζαντινή επικράτεια. παραδόξως, οι συμβουλές αποβλέπουν στο να τον βοηθήσουν να κρατήσει την περιοχή του μακριά από την αυτοκρατορική επιρροή.

Η έκτη και τελευταία ενότητα του έργου απευθύνεται σε έναν αυτοκράτορα και αποτελεί τμήμα που και ο ίδιος ο συγγραφέας το θεωρεί σαν κάτι ξεχωριστό και το χαρακτηρίζει ως γραφή προς τους μετέπειτα βασιλείς. Εδώ ο συγγραφέας παρέχει μια ενδιαφέρουσα εικόνα της κατάστασης που επικρατούσε την εποχή του στην αυτοκρατορία.

Το Στρατηγικό περιλαμβάνει τέλος μια ακόμη επιπλέον ενότητα, γραμμένη από τον ίδιο συγγραφέα, που δεν έχει όμως καμία σχέση με το έργο. Πρόκειται για μια σύντομη συζήτηση σχετικά με κάποια φανταστικά όντα που ονομάζονται σάτυροι, τους δράκους και την αληθινή φύση της βροντής. Η θεολογικού χαρακτήρα αυτή συζήτηση στηρίζεται κυρίως σε έργα του Ιωάννη Δαμασκηνού.

Η Σημασία του Στρατηγικού

Χωρίς να παραγνωρίζει κανείς την αξία του Στρατηγικού για τις πληροφορίες που μας παρέχει σχετικά με συγκεκριμένα ιστορικά γεγονότα, η τεράστια αξία του έγκειται στο ότι αποτελεί ένα γνήσιο και σπάνιο πορτραίτο της βυζαντινής κοινωνίας.

Ο συγγραφέας, μέλος μιας πρόσφατα εξελληνισμένης οικογένειας, περιγράφει τη βυζαντινή κοινωνία μέσα από τις καθημερινές πρακτικές της κοινωνικής, πολιτικής και οικονομικής ζωής. Δεν είναι ούτε ο παντοδύναμος μεγαλογαιοκτήμονας που δεν μπορεί να δει μακρύτερα από τα συμφέροντα της κοινωνικής του ομάδας, ούτε ο εξαιρετικά μορφωμένος υψηλά ιστάμενος κρατικός αξιωματούχος, ανακατεμένος στις πολιτικές ίντριγκες της πρωτεύουσας.

Ο συγγραφέας αντίθετα είναι άνθρωπος με μέτρια μόρφωση και ανήκει σε μια κοινωνική τάξη που αν και "ανώτερη" δεν τον απομακρύνει από τα προβλήματα των κατώτερων κοινωνικών ομάδων.

Τα τρία πιο έντονα χαρακτηριστικά του συγγραφέα είναι το ότι τον διακρίνει ένα έντονο αίσθημα δικαιοσύνης, ενδιαφέρεται ζωηρά για τα συμφέροντα της αυτοκρατορίας και τρίτον έχει τη χαρακτηριστική χριστιανική ευσέβεια της εποχής του.

Αυτό που τέλος έχει ιδιαίτερη σημασία για το σύγχρονο αναγνώστη, είναι το ότι το Στρατηγικό μας σκιαγραφεί τον τρόπο με τον οποίο αυτοπροσδιορίζεται ένας Βυζαντινός, ένας Ρωμαίος.

Μας δίνει να καταλάβουμε ότι αυτό που σήμερα εμείς ονομάζουμε εθνική συνείδηση προσδιοριζόταν με εντελώς άλλα κριτήρια από τα σημερινά και δεν είχε καμιά σχέση με τη φυλετική καταγωγή. Ρωμαίος ήταν αυτός που πληρούσε δυο βασικές προϋποθέσεις, ήταν δηλαδή χριστιανός και βρισκόταν στην υπηρεσία του αυτοκράτορα.

Δεν πρέπει όμως να να συμπεράνουμε εσφαλμένα ότι ο διαφορετικός τρόπος του προσδιορισμού αυτού που σήμερα ονομάζουμε εθνική ταυτότητα αλλάζει την ένοια της πατρίδας ή μειώνει την αγάπη του βυζαντινού για την πατρίδα του. Αντίθετα, ο ίδιος ο Κεκαυμένος συμβουλεύει "να μη φοβάσαι το θάνατο αν είναι να πεθάνεις για την πατρίδα και τον αυτοκράτορα".

Ο Κεκαυμένος γράφει σε μια εποχή κατά την οποία τη μεγάλη ακμή τη διαδέχεται μια εποχή απότομης πτώσης κακοδιοίκησης και αποσύνθεσης με εσωτερικές διενέξεις και ανίκανους αυτοκράτορες.

Όσο κι αν δεν μπορεί να γνωρίζει το μέγεθος των συνεπειών, ο συγγραφέας έχει συνείδηση της κατάστασης, παρά τον απλοϊκό τρόπο με τον οποίο εκφράζεται.

«Μεταξωτοί άνθρωποι»

2011-10-20T10:50:00.003+03:00

Το είχε πει σε μια συνέντευξή του ο αείμνηστος Νίκος Καρούζος: «Μεταξωτοί άνθρωποι». Μιλούσε για κάποιους χωρικούς που είχε συναντήσει στη Λέσβο. Αγράμματοι ήταν, αλλά σοφοί. Και, προπάντων, τρυφεροί με τους άλλους. Απαλοί, χωρίς γωνίες που κόβουν, χωρίς καχυποψία, δίχως έπαρση και επιθετική ειρωνεία που πληγώνει. Μεταξωτοί άνθρωποι...

Μού ’μεινε αυτός ο χαρακτηρισμός. Χαράχτηκε μέσα μου. Κι από τότε ένα νέο κριτήριο λειτουργεί στις αξιολογήσεις μου για τους ανθρώπους: η συμπεριφορά και η στάση τους σε «ασήμαντα» πεδία της καθημερινότητας. Αυτά που συνήθως τα προσπερνάμε ή δεν τα παρατηρούμε, γιατί δεν μας απασχόλησαν ποτέ οι εκφάνσεις της «μεταξωτής συμπεριφοράς»...

Βέβαια οι άνθρωποι δεν συγκροτούν ως χαρακτήρες ένα συμπαγές όλον, αλλά ένα αντιφατικό σύνθεμα, στο οποίο συνυπάρχουν «μεταξωτά» στοιχεία και ακάνθινες απολήξεις. Γι’ αυτό και είναι κάπως παρακινδυνευμένα τα άμεσα και οριστικά συμπεράσματα για το «είναι» των ανθρώπων...

Παρ’ όλα αυτά, προσωπικά, διακινδυνεύω την εξαγωγή συμπερασμάτων παρατηρώντας μικρές «ασήμαντες» κινήσεις στις παρέες, στον εργασιακό χώρο και στο «δάσος» του καθεμέρα, όταν συγχρωτίζομαι με αγνώστους. Και συνήθως δεν πέφτω έξω. Διότι τα γνωρίσματα αυτά αποκαλύπτουν πειστικά τον εσωτερικό κόσμο του άλλου. Τουλάχιστον σε μεγάλο βαθμό... Φερ’ ειπείν, «σκλαβώνομαι» από εκείνους που δεν ορμάνε να πιάσουν την καλύτερη θέση στο τραπέζι μιας ταβέρνας. Θεωρώ την κίνηση αυτή απότοκο καταγωγικής ευγένειας και γενναιοδωρίας, η οποία αδιαφορεί για το ιδιωφελές και συμφέρον.

Αντίθετα, οι άνθρωποι που σπεύδουν φουριόζοι για μια καλή θέση καταχωρίζονται μέσα μου σαν αρπακτικά. Και – τό ’χω παρατηρήσει – έτσι συμπεριφέρονται, σαν αρπακτικά, και σε άλλα ζωτικά και κρίσιμα πεδία...

Κάποτε βρέθηκα σ’ ένα τραπέζι, στο οποίο κυριαρχούσαν οι «επώνυμοι». Απέναντί μου καθόταν ένας πολύ γνωστός καλλιτέχνης, μεγάλο όνομα, ο οποίος ούτε φλυαρούσε ούτε ακκιζόταν όπως κάποιοι άλλοι στη συντροφιά. Όταν άρχισαν να καταφθάνουν τα πρώτα κοινά πιάτα, ήταν ο μόνος που δεν επέπεσε για να εξασφαλίσει τη μερίδα του, αλλά ρωτούσε τους διπλανούς του και μοίραζε πρώτα στους άλλους και μετά, ο,τι έμενε, κρατούσε για τον εαυτό του.

«Μεταξωτός άνθρωπος», σκέφτηκα. Κι από τότε, ό,τι κι αν λένε για τον Γιώργο Νταλάρα – αυτός ήταν ο «επώνυμος» – εγώ τ’ ακούω βερεσέ...

Η μεταξωτή συμπεριφορά δεν παραπέμπει απαραιτήτως – η κυρίως – στο σαβουάρ βίβρ και στους «καλούς τρόπους» εν γένει. Τέμνεται σε κάποιες περιπτώσεις, αλλά δεν αποτελεί αποτύπωμα διδαχθείσης μεθόδου για το φέρεσθαι. Εδώ, το «μετάξι» είναι αυτοφυές ή προϊόν δουλεμένου χαρακτήρα. Είναι ο τρόπος που ο άλλος βλέπει τους συνανθρώπους του. Είναι η θέαση του κόσμου χωρίς τα εγωιστικά γυαλιά του προσωπικού ωφελιμισμού. Είναι, ευρύτερα, η υποταγή του ατομικού συμφέροντος στη συλλογικότητα, χωρίς βέβαια η «μεταξωτή συμπεριφορά» να φτάνει σε σημείο υπονόμευσης προσωπικών δικαιωμάτων και δικαίων. Κανένας δεν έχει δικαίωμα να αδικεί τον εαυτό του...

Όμως, προσέξτε μια λεπτή απόχρωση: ποτέ ένας «μεταξωτός άνθρωπος» δεν νιώθει κορόιδο, όταν άλλοι τον προσπερνούν – στη σειρά μιας καντίνας η στην ιεραρχία – χρησιμοποιώντας αθέμιτα μέσα και μεθόδους.

Το «άφες αυτοίς» είναι ριζωμένο μέσα του. Αποτελεί μέρος του αξιακού του κώδικα. Ξέρει τι γίνεται στην «αγορά». Αλλά συνειδητά δεν συμμετέχει στο εξοντωτικό αυτό παιχνίδι. Απέχει χωρίς να κλαυθμηρίζει. Γιατί, εκτός από μετάξι, τέτοιοι άνθρωποι διαθέτουν και ένα σκληρό κοίτασμα, που τους επιτρέπει να είναι ταυτόχρονα στωικοί και γρανιτένιοι.

Ένας από αυτούς έγινε φίλος μου – και το κατάλαβα από την πρώτη στιγμή ότι θα συμβεί αυτό. Πρώτη μέρα στη μονάδα γύρισε από τη σκοπιά και μπήκε στη σειρά για φαγητό. Ήταν τρίτος από το τέλος. Τότε ακούστηκε ο μάγειρας να λέει ότι έμειναν μονάχα δύο μερίδες. Ο Κωστής πλησίαζε, ήταν ένας από τους δύο τυχερούς. Αλλά μόλις άκουσε τον μάγειρα, έφυγε αθόρυβα παραχωρώντας τη θέση του στον επόμενο. Έτσι. Αθόρυβα, αυτοθυσιαστικά, γενναιόδωρα, χωρίς να το κάνει θέμα...

Οι «μεταξωτοί άνθρωποι», λοιπόν. Που μιλούν ελάχιστα για τον εαυτό τους. Που χαίρονται με τις επιτυχίες των άλλων. Που δεν σπεύδουν χαιρέκακα να «κάνουν πλάκα», δήθεν χαριεντιζόμενοι, με εξωτερικά γνωρίσματα που πονάνε τους άλλους... Εκείνοι, που δεν σπερμολογούν διακινώντας φήμες. Εκείνοι που υπερασπίζονται σθεναρά κάποιον απόντα όταν λοιδορείται σε μια παρέα, χωρίς να είναι φίλος τους, αλλά επειδή νιώθουν ότι αδικείται...

Οι μεταξωτοί άνθρωποι. Όσοι προσέχουν τι λες, και δεν είναι ωσεί παρόντες στην κουβέντα, με το μυαλό τους στο τι θα πουν οι ίδιοι για να εντυπωσιάσουν. Άνθρωποι με ανοιχτούς πόρους και πλατιά καρδιά...

Υπεράνθρωποι; Όχι. Απλώς, μεταξωτοί... Φαίνονται από μακριά. Αρκεί να προσέξεις «μικρές», «ασήμαντες» κινήσεις στο φέρεσθαι των ανθρώπων…

Γιάννης Τριάντης

(πρωτοδημοσιεύτηκε στο πολιτικό περιοδικό «Επίκαιρα», Πέμπτη 25/11/2010)

ΠΗΓΗ:http://antifono.gr

Ενάντια στη θρησκεία "Χρίστος Γιανναράς" , ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΤΙΚΗ

2011-10-14T09:28:00.007+03:00

Υπόβαθρο των αναλύσεων στις οποίες προβαίνει ο Χρ. Γιανναράς είναι η πρωταρχική και θεμελιώδης αντίστιξη: άλλο θρησκεία, άλλο εκκλησία.

Η θρησκεία είναι φυσική ανάγκη του ανθρώπου, ανάγκη ορμέμφυτη, ενστικτώδης· έκφανση της ορμής για αυτοσυντήρηση. Η λογική της θρησκείας είναι βιολογικά καθορισμένη· ικανοποιεί την ανάγκη του ανθρώπου να ερμηνεύσει το ανεξήγητο, να τιθασσεύσει το ανεξέλεγκτο, να συγκαλύψει το αναπότρεπτο.

Κάθε θρησκεία διατυπώνει μεθοδικά τα δόγματά της (τις αναντίρρητες «αλήθειες» της), οργανώνει συστηματικά την ηθική της (τις κωδικοποιημένες εντολές της). Η θρησκευτικότητα είναι από τη φύση της (όπως η πείνα, η ορμή της διαιώνισης του είδους, ο φόβος του θανάτου) υπόθεση ατομική. Ο θρησκευτικός άνθρωπος λειτουργεί με κέντρο το ατομικό εγώ του (ατομική σωτηρία, ατομική ελευθερία, ατομική-νοησιαρχική εκδοχή της αλήθειας, ατομικά συναισθήματα).

Βασικά γνωρίσματα της φυσικής θρησκείας: το θαύμα, το μυστήριο και το κύρος. Και τα τρία αναιρούν την ελευθερία· ακριβέστερα, οδηγούν στην ηδονική αυτοπαραίτηση από την ελευθερία. Και τα τρία στηρίζουν την εξουσία· η θρησκεία θεσμοποιείται, και, όπως κάθε θεσμός, αγωνίζεται για την εξουσιαστική θωράκισή της. Έτσι, η μεταφυσική αναζήτηση διολισθαίνει σε ιεροποίηση ιδεών, σε φανατισμό και εξουσιαστικές δομές.

Η εκκλησία δεν συνιστά μια καινούργια θρησκεία, αποτελεί «ένα κοινωνικό γεγονός, ένα τρόπο σχέσεων κοινωνίας». Ο τρόπος αυτός δεν είναι παρά ένα άθλημα: να συνυπάρχουν οι άνθρωποι χωρίς τους περιορισμούς και προκαθορισμούς της φυσικής αναγκαιότητας, να αληθεύει η ύπαρξη υπερβαίνοντας τη φθορά και τον θάνατο. Τα μέλη της εκκλησίας προσλαμβάνουν την τροφή ( το ψωμί και το κρασί) όχι για να διαιωνίσουν τη φθορά και τον θάνατο, αλλά για να κοινωνήσουν στο στοιχειώδες πλην ύψιστο επίπεδο της ζωής. Το δείπνο τους είναι ευχαριστία στον Χριστό, τον χορηγό της τροφής και της ζωής.

Ο Χριστός δείχνει σε όσους τον εμπιστεύονται έναν ένσαρκο τρόπο ύπαρξης: την αγάπη. Η αγάπη δεν είναι αγαθοεργία, είναι η κοινωνία του Πατρός, του Υιού και του Πνεύματος· είναι ελευθερία από τους περιορισμούς της φύσης. Αυτή την ελευθερία μαρτυρούν τα «σημεία» του Ιησού· δεν είναι «θαύματα», καταναγκαστικά πειστήρια μιας μαγικής δύναμης. Κορυφαίο «σημείο» ενός άλλου τρόπου ύπαρξης: η ανάσταση του Χριστού.

Το ευαγγέλιο της ανάστασης γνωστοποιεί αυτόν τον τρόπο, την υπέρβαση του θανάτου. Και όσοι εμπιστεύονται τους μάρτυρες της ανάστασης εμπλέκονται σε ένα άθλημα και μια εμπειρία σχέσης. Γίνονται με την σειρά τους μάρτυρες μιας γνώσης βιωμένης: η εκκλησιαστική γλώσσα μόνο να σημάνει αυτή την γνώση μπορεί, όχι να την υποκαταστήσει. Έρχου και ίδε. Αλλά ένα άθλημα, μια γνώση βιωμένη, μια σχέση αμφίκρημνη δεν γίνεται να μεταποιηθούν σε δογματική διδασκαλία, σε δεδομένες «αλήθειες».

Ούτε τα μέλη μιας σχέσης θεμελιωμένης στην εμπιστοσύνη και την αγάπη γίνεται να μεταλλαχθούν σε εξουσιαστές και εξουσιαζόμενους. «Δίχως ανατροπή των όρων του εξουσιαστικού φαινομένου δεν υπάρχει εκκλησιαστικό γεγονός, όπως δεν υπάρχει εκκλησιαστικό γεγονός δίχως το δείπνο της Ευχαριστίας». Όταν το εκκλησιαστικό γεγονός εξαλλάσσεται σε σκληρυμένα μορφώματα θεσμικής καταξίωσης, όταν η διακονία γίνεται εξουσία, η εκκλησία είναι ήδη θρησκεία.

Βρισκόμαστε πλέον στον πυρήνα της μαρτυρίας του Χρ. Γιανναρά· στη θερμή και οδυνηρή ζώνη των συμπτωμάτων της θρησκειοποίησης. Τα απαριθμούμε ακολουθώντας την καθοδική (και θλιβερή) πορεία με την οποία παρατίθενται:

α) Η πίστη-εμπιστοσύνη γίνεται ιδεολογία. Το άθλημα της σχέσης μεταγράφεται σε θεωρητικές προτάσεις. Ο λόγος του βιώματος γίνεται γλώσσα χωρίς αντίκρυσμα πραγματικότητας.

β) Η εμπειρική πραγματικότητα υποκαθίσταται από ψυχολογήματα, πλασματικές καταστάσεις που διολισθαίνουν ασυνείδητα σε βεβαιότητες. Ο «χριστιανός» δεν είναι πια μέτοχος ενός γεγονότος, δεν είναι μέλος ενός ευχαριστιακού σώματος, «παίρνει μέρος στην ομαδική λατρεία, αλλά για να προσευχηθεί ατομικά και να διδαχθεί (ωφεληθεί) ατομικά, άγνωστος ίσως και άσχετος με τους γύρω του». Το αίνιγμα του θανάτου μένει αναπάντητο...

γ) Η σωτηρία, ο αγώνας της εκκλησίας να καταστήσει τον άνθρωπο σώο, γίνεται ατομική εξασφάλιση και διαιώνιση του εγώ. Εργαλείο σωτηρίας ο νόμος! Αυτός που για τη συνείδηση της εκκλησίας ήταν η «σκοτεινότερη απειλή βασανισμού του ανθρώπου». Οι νομικοί «κανόνες» όλο και πολλαπλασιάζονται, άσχετοι με το ευαγγέλιο της αγάπης και της υπαρκτικής ελευθερίας. Η ενοχή στη θέση της ελπίδας...

δ) Το ευχαριστιακό δείπνο, ο καινούργιος τρόπος ύπαρξης, η βίωση της ζωής μας όχι ως δουλεία στη φύση αλλά ως αγάπη... «Καίριο επίτευγμα θρησκειοποίησης η εκδοχή της κοινωνούμενης βρώσης και πόσης ως υπερφυσικού αντικειμένου καθ’ εαυτού», ιεροποιημένου μαγικού φετίχ. Αντί της κοινωνίας η μετουσίωση, αντί της εκκλησίας η εξατομίκευση, αντί της αγάπης το αντικειμενοποιημένο εγώ. Άλλο ενδεικτικό σημάδι αλλοτρίωσης αποτελεί η λεγόμενη Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως: σύνολο ατομικών προσευχών (σε α΄ πρόσωπο) απουσίᾳ αδελφών. Είναι όντως αυτά τα κείμενα δημιουργήματα Πατέρων της Εκκλησίας;

ε) «Αμείλικτη η Τέχνη κραυγάζει τη θρησκειοποίηση»· η τέχνη δηλώνει πάντα με σαφήνεια τον τρόπο με τον οποίο νοηματοδοτείται η πραγματικότητα. Και όταν η «εκκλησιαστική» Τέχνη μαρτυρά ως μοναδικό νόημα του υπαρκτού τη φυσικότητα, τη φαινομενικότητα, την ατομικότητα, τότε η θρησκεία είναι ήδη εντός των πυλών. Η μηχανική απομίμηση βυζαντινότροπων μορφών τέχνης: πασίδηλο σύμπτωμα έκ-πτωσης του εκκλησιαστικού ήθους.

στ) Τα «μυστήρια» της εκκλησίας (η φανέρωση του ευχαριστιακού τρόπου της υπάρξεως ένσαρκου σε μια συγκεκριμένη κοινότητα αδελφών, σε δεδομένο χώρο και χρόνο) υπηρετούν πλέον με συνέπεια την εξατομίκευση· αποκομμένα από την ευχαριστία, συμβατικές τελετές, μαγικές επενέργειες απρόσωπων δυνάμεων... Και ο επίσκοπος γίνεται αρχιερέας ή δεσπότης «ντυμένος κυριολεκτικά σαν εξωγήινος». Η διάχυση και διάλυση της ενορίας (του ευχαριστιακού σώματος με τον επίσκοπο ή τον πρεσβύτερο ως πατέρα και διάκονο) μοιάζει να μην είναι πια απλώς σύμπτωμα...

ζ) Η θρησκειοποίηση τεκμαίρεται άμεσα· πληθώρα τα φαινόμενα που σημαίνουν ειδωλοποίηση της παράδοσης. Η Παράδοση -κυρίως η παράδοση της πρώτης εκκλησίας, η παράδοση που καταγράφεται στην Καινή Διαθήκη- είναι μαρτυρία ευ-αγγελίου, και ως τέτοια προσεγγίζεται μόνο με την εμπιστοσύνη στα πρόσωπα που ενσαρκώνουν τη μαρτυρία. Αυτή η Παράδοση, λοιπόν, δεν έχει καμιά σχέση με συμμόρφωση προς απολιθωμένες και σκουριασμένες πρακτικές, που δεν υπηρετούν πια ανθρώπινες ανάγκες. Ειδικά η «ορθοδοξία» έχει υποκύψει στον πειρασμό μιας παράδοσης ειδωλοποιημένης και ειδωλοποιητικής.

η) Πάμπολλα στοιχεία φοβικού αποτροπιασμού απέναντι στη σεξουαλικότητα εντοπίζονται σε ποικίλες εκφάνσεις του εκκλησιαστικού (;) βίου· πρωτοστατούν όμως στη δίωξη της σεξουαλικότητας οι Κανόνες που εισάγονται μετά τον 7^ο αι. Και τούτο, μολονότι «στα κείμενα των Ευαγγελίων δεν υπάρχει η παραμικρή νύξη που να προσφέρει έστω και αφορμή για να υποθέσει κανείς φοβία, υποτίμηση, απέχθεια για τη σεξουαλικότητα». Ακόμα και στον Απόστολο Παύλο, που κάποιες φορές μιλάει (αναπόφευκτα) στη γλώσσα μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας και μιας συγκεκριμένης (εβραϊκής) παράδοσης, δεν δαιμονοποιείται ούτε η γυναίκα ούτε η σεξουαλικότητα. Κι όμως, φτάσαμε σήμερα να θεωρείται αυτονόητη η χριστιανική ταύτιση της σεξουαλικότητας με την αμαρτία.

ΠΗΓΗ: antifono.gr

Η αυτονομημένη κοινωνική μηχανικότητα

2011-10-10T07:55:00.003+03:00

Θ. Ζιάκκα

Μια αυτονομημένη μηχανική δομή είναι σήμερα η «λογική της ανάπτυξης».

Δεν μπορείς να την αγνοήσεις χωρίς κυρώσεις. Είσαι «αναγκασμένος» να επιδιώξεις «ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη», ακόμα μεγαλύτερη «αύξηση της παραγωγικότητας» κ.ο.κ.

Με άλλη διατύπωση είναι αυτό που ο Μαρξ ονόμαζε «προτσές συσσώρευσης του κεφαλαίου». «Το κεφάλαιο», γράφει ο ίδιος, «δεν είναι ποσό χρημάτων, αλλά κοινωνική σχέση» Νομίζουμε ότι είναι χρηματικό ποσό. Ο κεφαλαιοκράτης είναι η «συνείδηση του κεφαλαίου», παρά το ότι θεωρείται «κάτοχος» του κεφαλαίου. Το κεφάλαιο έχει αυτονομηθεί, αποκτώντας ανθρώπινη συνείδηση, και ζωντανή οντότητα. Η «νεκρή εργασία» αυτονομείται.

«Στοιχειώνει», και σαν βρυκόλακας «πίνει το αίμα» της «ζωντανής εργασίας».

Η πίστη μάλιστα των κομμουνιστών στην αναπόφευκτη κατάρρευση του καπιταλισμού και στην έλευση της ουράνιας αταξικής πολιτείας, βασίστηκε:

α) στην πεποίθηση ότι το σύστημα των βασικών κοινωνικών σχέσεων είναι αυτόνομο, και

β) στην πίστη ότι η αυτονομημένη δυναμική του οδηγεί κατ' ανάγκην στο επιθυμητό «τέλος» της Ιστορίας.

Το προφανές σήμερα γεγονός ότι η δεύτερη πρόταση δεν είναι σωστή δεν σημαίνει ότι αναιρείται και η αλήθεια της πρώτης, πράγμα που υπήρξε, επιπροσθέτως, και η διάγνωση του κεϋνσιανισμού. Ο κεϋνσιανισμός βασίστηκε στη ρητή αναγνώριση (και στον κυνικό σεβασμό) της αυτονομίας της καπιταλιστικής κοινωνικής δυναμικής. Ο «παρεμβατισμός» που εγκαινίασε δεν ήταν παρά ανεστραμμένος μαρξισμός, με την έννοια ότι χρησιμοποίησε την αυτονομημένη λογική του καπιταλισμού όχι για να «ανατρέψει» τον καπιταλισμό, αλλά για να τον «σώσει».

Η αυτονομημένη μηχανικότητα του συλλογικού συνδέεται με την κοινωνικοποίηση της παραγωγής, πού έχει αποκτήσει σήμερα μιαν ασύλληπτη έκταση. Και το πιο απλό προϊόν απαιτεί να συντεθούν, σε μια ενιαία και αυστηρά καθορισμένη λογική διαδικασία, ένας μεγάλος αριθμός από ειδικές γνώσεις και εργασίες.

Πίσω από ένα προϊόν, όπως το ψυγείο π .χ., πού μου δίνει τη δυνατότητα να αναστέλλω το «φυσικό κακό» της σήψης-ανακύκλωσης της τροφής, βρίσκεται μια πελώρια κοινωνική μηχανή. Για να δουλέψει πρέπει να παραμεριστούν οι ατομικές ιδιοτροπίες των συντελεστών της και να υπάρξει απόλυτη συμμόρφωση με τους κανόνες λειτουργίας της. (Κι αν οι αναπόφευκτες «διαρροές» καταστρέφουν το όζον της ατμόσφαιρας, τούτο καταχωρείται στην κοινή σημασιακή θέσμιση ως «παρενέργεια», η αντιμετώπιση της οποίας περνάει πολύ χαμηλά στην κλίμακα των κοινωνικών προτεραιοτήτων).

Το «Σύστημα» είναι γιγαντιαία υπερμηχανή που συγκροτείται από τέτοιες επί μέρους κοινωνικές μηχανές (και ανάλογες απωθήσεις των «παρενεργειών» τους. Βάση λοιπόν της συλλογικής αυτονομημένης μηχανικότητας και του ιστορικού κακού πού την συνοδεύει, είναι η κοινωνικοποίηση της εργασίας. Δεν είναι η αθώα απόσταση του «Εγώ» από το «Εσύ», η απόσταση πού καταλαμβάνει ολόκληρο το οπτικό πεδίο των ηθικολόγων. Γι' αυτό και η περιστολή αυτού του ιστορικού κακού δεν είναι θέμα περισσότερης ή λιγότερης καλής θέλησης για ατομική αυθυπέρβαση.

Από τη στιγμή που χρειάζεσαι πολύπλοκες συμπυκνώσεις κοινωνικής εργασίας, όπως π.χ. για την κατασκευή του ψυγείου, προκειμένου να συντηρήσεις τον επιούσιο, το «λιμπιντικό» δυναμικό σου έχει κατασχεθεί και καταψυχθεί σε κοινωνική μηχανικότητα, με δική της ύπαρξη και βούληση. Και μόνο αν η κρεατομηχανή αυτή δουλεύει απρόσκοπτα, μπορεί να σου εκχωρηθεί και κάποιο αυθυπερβατικό υπόλειμμα, για φαντασιώδη παραμυθητική αναπλήρωση.

Σήμερα που η παραγωγική ζωή έχει ολότελα κοινωνικοποιηθεί, κανείς δεν μπορεί να πει: «εγώ στηρίζομαι στις δικές μου δυνάμεις». Τέτοιες «δυνάμεις» δεν υπάρχουν πια. Ο σημερινός άνθρωπος είναι ολοκληρωτικά δέσμιος της κοινωνικής μηχανοποιημένης φύσης του. Η πρόβλεψη των μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας, ότι κάποια στιγμή η μηχανή θα αυτονομηθεί και θα υποδουλώσει τον άνθρωπο, έχει γίνει ήδη πραγματικότητα.

Η κοινωνική μηχανή, το «Σύστημα», ή για να μιλήσουμε πιο «αποκαλυπτικά», η «εικόνα του θηρίου», φαίνεται να κυριαρχεί και ρυθμίζει τα πάντα από το τί θα φάμε και θα πιούμε, μέχρι το τί όνειρο θα δούμε.

Μήπως η ελευθερία μας έχει χάσει ήδη τις κοινωνικές της προϋποθέσεις;

ΠΗΓΗ: antifono.gr